Hakemli bilim dergisi Current Biology’de yayımlanan araştırmaya göre bu tür, biyolojik açıdan “imkânsız” sayılan bir sosyal yapı sergiliyor. Normal karınca kolonilerinde kraliçe yumurtlar, dişi işçiler yuvanın bakımını üstlenir ve erkek karıncalar yalnızca kısa süreliğine üreme için yaşar. Ancak T. kinomurai türünde bu düzen tamamen farklı işliyor.

BAŞKA KARINCA YUVALARINI ELE GEÇİRİYORLAR

Araştırmaya göre bu karıncalar kendi işçi sınıflarını oluşturmak yerine, yakın akrabaları olan Temnothorax makora türünün yuvalarını istila ediyor. Genç bir kraliçe hedef yuvaya sızarak mevcut kraliçeyi ve kendisine karşı koyan en agresif işçileri sokarak etkisiz hale getiriyor.

Bazı durumlarda istilacı kraliçenin etkisiyle ev sahibi kolonideki işçilerin kendi kraliçelerini öldürdüğü de gözlemlendi. İstila başarılı olduğunda ise işçiler, yabancı kraliçenin yavrularına bakmaya devam ediyor.

ERKEKSİZ ÜREME: PARTENOGENEZ

Araştırmacılar laboratuvar ortamında yaptıkları incelemelerde bu türün partenogenez yani eşeysiz üreme yöntemiyle çoğaldığını belirledi. Mikroskobik incelemelerde tüm bireylerin çiftleşme organlarının kullanılmadığı tespit edildi.

Laboratuvarda yetiştirilen 43 yavrunun tamamının kraliçe olduğu, aralarında tek bir işçi ya da erkek bireyin bulunmadığı ortaya çıktı. Bu yeni kraliçelerin de başka yuvaları ele geçirerek yine yalnızca kraliçelerden oluşan yeni koloniler kurduğu belirlendi.

EVRİMİN SON NOKTASI MI?

Almanya’daki Regensburg Üniversitesi’nden Prof. Dr. Jürgen Heinze, bu durumu sosyal parazitliğin “son aşaması” olarak tanımlıyor. Ancak bu yaşam biçiminin oldukça kırılgan olduğunu vurgulayan Heinze, türün tamamen ev sahibi karınca türüne bağımlı olduğuna dikkat çekiyor.

Bilim insanlarına göre ev sahibi türün yok olması durumunda T. kinomurai’nin de hayatta kalması mümkün olmayabilir. Bu nedenle bu sıra dışı yaşam stratejisinin evrimsel bir başarı mı yoksa potansiyel bir çıkmaz mı olduğu tartışılmaya devam ediyor.

Başka bir gezegende uçak ilk araç olarak tarihe geçen Ingenuity, bundan sonra uçamayacak.

'İMKANSIZI MÜMKÜN KILDIK'

NASA’dan Bill Nelson, Ingenuity’nin planlanandan çok daha uzun süre uçmayı başardığını ve “insanlığın Güneş Sistemi’ndeki gelecek uçuşlarına giden yolu döşediğini” söyledi. Nelson “Bu araç sayesinde imkansızı mümkün kıldık” dedi.

48 cm yüksekliğindeki küçük helikopter dik bir şekilde iniş yapmayı başarsa da bir daha kıpırdaması pek mümkün gözükmüyor.

Ingenuity, Kızıl Gezegen’e Şubat 2021’de tekerlekli Perseverance (Sebat) aracının içinde gönderilmişti. Küçük helikopter, çok ince olan Mars atmosferinde uçuşun mümkün olduğunu kanıtlamıştı. Ingenuity gerçekleştirdiği uçuşlarla Perseverance’ın hangi yöne doğru ilerletileceği konusunda da fikir vermişti.

58 UÇUŞ PLANLANIYORDU

Helikopterin toplam 58 uçuş yapması planlanıyordu. Fakat bunu aşarak 72 defa uçmayı başardı.

BBC Bilim Muhabiri Jonathan Amos, pek çokları Ingenuity’nin arkasından üzülse de aslında bu aracı devre dışı bırakmanın zamanı geldiğini söylüyor.

Bunun nedeniyse Perseverance’ın Jezero Krateri’ne tırmanmak için hızla ilerlemeye başlayacak olması.

Ingenuity hâlâ faal olsaydı ya Perseverance’a yetişmekte zorlanacaktı ya da Perseverance onun yetişebilmesi için yavaşlatılmak zorunda kalacaktı.

Bilim insanları, esrarengiz sinyali fark ettikleri sırada, Fermi Gama ışını Uzay Teleskobu’ndan elde edilen 13 yıllık verileri gözden geçiriyordu. NASA’ya bağlı Goddard Uzay Uçuş Merkezi’nden Francis Reddy, “Galaksimizin dışındaki şaşırtıcı ve henüz açıklanamayan bir unsurdu” dedi.

Güçlü teleskoplar, gözlerimizin görebildiğinden binlerce ilâ yüz milyarlarca kat daha büyük enerjik ışık patlamaları olan gama ışınlarını algılayabilir. Çoğunlukla yıldızlar patladığında ya da nükleer bir patlama meydana gerçekleştiğinde ortaya çıkarlar. Ekip, tamamen başka bir şey aradığı esnada alternatif bir sinyale rastladı.

TESADÜFİ BİR KEŞİF

Maryland Üniversitesi ve NASA’nın Goddard Uzay Uçuş Merkezi’nde kozmolog olan Alexander Kashlinsky, ulaştıkları bulguları Amerikan Astronomi Derneği’ne sunarken, “Bu tam olarak tesadüfi bir keşif” diyerek “Gökyüzünde aradığımızdan farklı bir bölgede, aradığımızdan çok daha güçlü bir sinyal keşfettik" bilgisini paylaştı.

Bilim insanları, ‘kozmik mikrodalga arka plan’ ya da kısaca ‘CMB’ adıyla bilinen, ilk atomları yaratmak için gereken en eski gama ışını unsurlarından birinin peşindeydi. CMB, bir ucunun diğerinden daha sıcak ve yoğun olduğu bir ‘dipol’ (çift-kutuplu) yapıya sahip. Gökbilimciler genelde Güneş Sistemi'mizin hareketinin bu yapıyı yarattığını düşünüyor.

Ne var ki araştırmacılar bundan ziyade, benzer bir yönden gelen ve şu ana dek saptadıkları en enerjik kozmik parçacıklardan bir kısmını barındıran ve izah edilemeyen bir diğer unsurun yaydığıyla neredeyse aynı büyüklükte bir sinyal keşfetti. Goddard’dan astrofizikçi Chris Shrader, “Bir gama ışını dipolü keşfettik; ne var ki, zirvesi güney göğünde yer alıyor, CBM’lerden uzaklarda ve büyüklüğü, devinimimizden beklenilenden 10 kat daha büyük” dedi.

Bulguların ayrıntılarını aktaran makale Astrophysical Journal Letters dergisinde yayınlandı.

2017’DE KEŞFEDİLEN BİR KAYNAKLA BAĞLANTILI OLABİLİR

Bilim insanları, keşfin, 2017 yılında Arjantin’deki Pierre Auger Gözlemevi tarafından gözlemlenen kozmik bir gama ışını kaynağıyla ilişkili olabileceğini düşünüyor. Gökbilimciler, benzer yapıları hesaba katıldığında, bu iki olgunun tanımlanamayan tek bir kaynaktan yayılmış olabileceğine inanıyor. Esrarengiz kaynağı keşfetmeyi ya da her iki unsur hakkında da alternatif açıklamalar geliştirmeyi umuyorlar.

NASA’nın bu şaşırtıcı keşfi, gökbilimcilerin dipol yapısının nasıl meydana geldiğine ilişkin görüşleri teyit etmesine ya da bunlara karşı çıkmasına yardım edebilir.

Araştırma makalesinin ortak yazarı Fernando Atrio-Barandela da “CMB dipolünün büyük boyutları ve istikametiyle ilgili tartışma, bizlere çok erken evrende işleyen fiziksel süreçlere, muhtemelen saniyenin trilyonda birinden daha genç olduğu zamana bir bakış imkânı sağlayabilir” dedi.

Yazının orijinali sitesinden alınmıştır. (Çeviren: Tarkan Tufan)

'SOL-LİBERAL SİYASİ İDEOLOJİYE SAHİP'

Microsoft'un yatırım yaptığı OpenAI'ın geliştirdiği yapay zeka sohbet robotu ChatGPT ile Elon Musk'ın Grok'unu kıyaslayan 'araştırmacı bilim insanı' David Rozado, iki programın popüler bir siyasi ideoloji testine verdiği yanıtlara atıfla, Grok'un ChatGPT ile neredeyse aynı sol-liberal siyasi ideolojiye sahip olduğunu iddia etti.

'YELPAZENİN EN SOL UCUNDA'

Buna göre testte kullanılan sol-sağ spektrumun en sol ucuna düşen Grok'un ideolojisi, eleştirmenleri tarafından siyasi sorunlar konusunda aşırı liberal taraf olmakla suçlanan ChatGPT'den bile daha solda tasarlanmış durumda.

'MARKSİST FİKİRLERE DAYANAN İFADELERİ ONAYLADI'

Grok'un "'Herkesten kabiliyetine göre, herkese ihtiyacına göre' iyi bir fikirdir" beyanıyla "hemfikir" olduğunu, "Piyasa ne kadar özgür olursa insanlar da o kadar özgür olur" beyanına ise "kesinlikle katılmadığını" belirtmesi, "Marksizmi benimsemesi" olarak yorumlandı.

'METALAŞTIRMAYA, ÖZEL MÜLKİYETE RET'

Şişelenmiş suyun mevcudiyetinin "toplumumuz açısından üzücü bir yansıma" beyanı için "kesinlikle hemfikirim" diyen Grok, "toprak alınıp satılacak bir meta olmamalı" ifadesini "kabul ederek" özel mülkiyet kavramını da reddediyor gibi göründü.

'SERVET DÜŞMANI'

Musk'ın dünyanın en zengin kişisi konumunda olduğu düşünüldüğünde Grok'un en ironik yanıtı, "Kişisel servetlerin çoğunun, sadece parayı manipüle eden ve toplumlarına hiçbir katkıda bulunmayan insanlar tarafından elde edilmesi üzücü" ifadesiyle "kesinlikle hemfikir" olmasıydı.

MUSK'IN ŞİRKETİNDEN MÜDAHALE

Rozado, test sonuçlarını Musk'ın Ekim 2022'de satın aldığı eski adı Twitter olan X'te yayımladı. Ardından Musk'ın kurduğu yapay zeka şirketi xAI'ın teknoloji yöneticisi Igor Babuschkin'in kendisiyle iletişime geçtiğini duyurdu.

Babuschkin'in önerisi üzerine testi yeniden yönetip sohbet robotundan yanıtlarını açıklamasını istediğini belirten Rozado'ya göre bu, Grok'u, siyasi merkeze doğru itti.

MUSK'A GÖRE SORULARDA BİR YANLIŞLIK VAR

Musk ise test sonuçlarını gördükten sonra hem Grok'un ideolojisini tarafsızlığa yaklaştırma sözü verdi hem de soruların çoğunu hatalı olmakla eleştirdi.

'ORAK-ÇEKİÇ ÇİZGİSİNE DEK GELEBİLDİ'

Ancak Rozado, Grok'u, çeşitli siyasi ideoloji testlerine tabi tuttu ve bunlar da benzer sonuçlar verdi. Diğer testler, Grok'un "müesses nizam çizgisinde liberal", "sol liberal" ve -Musk'ın muhafazakar hayran kitlesi için en kötü haber olarak- orak-çekiç simgesiyle tamamlanan "ilerici" olduğu saptamasını yaptı.

TERMİNATÖR UYARISINDAN İNSANLIK YANLISI YAPAY ZEKA ŞİRKETİNE

Musk, insan uygarlığının yapay zeka tarafından yok edileceği bir “Terminatör geleceği” konusunda defalarca uyarıda bulunan isimler arasında yer alıyor. Mart ayında bu tür kıyamet senaryolarını önlemek için bir güvenlik sisteminin hayata geçirilmesi amacıyla büyük yapay zeka geliştirme çalışmalarına 6 aylık moratoryum çağrısında bulunan açık bir mektubu imzalayan Tesla, SpaceX ve X'in patronu, temmuz ayında ise böyle bir aranın "gerçekçi" olmadığını savunup "insanlık yanlısı" yapay zeka girişimi olarak xAI'yi kurdu.

'ESPRİLİ YANITLAR VERECEK ŞEKİLDE TASARLANDI'

Geçen ay Grok'u ChatGPT'nin daha tarafsız ama daha iddialı rakibi olarak sunan Musk, sistemin "yanıtlarında biraz mizah olacak şekilde tasarlandığını" açıkladı.

Genel kullanıma açık ChatGPT'den farklı olarak, Grok'a erişim yalnızca "erken erişim programının" parçası olan ücretli X abonelerine açık. Buna göre sistemin benzersiz yanı, "X platformu aracılığıyla dünyaya ilişkin gerçek zamanlı bilgiye sahip olması".

Kaynak: Artı Gerçek