Evrensel’den Kübra Kırımlı’nın haberine göre, İşçilerin Bakanlık yönüne geçişine izin verilmezken, bölgede bulunan gazetecilerin de görüntü almasının engellendiği aktarıldı. Sözcü muhabiri Barış Yalınkılıç’ın görüntü almak için yüksek bir noktaya çıkmak istemesi üzerine polis müdahalesi yaşandı. Ardından basın mensupları ile polis arasında tartışma çıktı.

İşçiler, engellemeyi sloganlarla protesto ederken baretlerini yere vurdu. Polis ekipleri işçilerin çevresinde geniş güvenlik çemberi oluşturdu.

Eylem alanına TİP Genel Başkanı Erkan Baş ve TİP Ankara il yöneticileri de gelerek işçilere destek verdi.

“BU ÜLKEDE HUKUK PATRONLARA İŞLİYOR”

Abluka altında açıklama yapan Bağımsız Maden-İş Genel Başkanı Gökay Çakır, yaklaşık 120 işçinin 40 metrekarelik alana sıkıştırıldığını belirterek işçilerin haklarını aradığını söyledi.

Çakır, Yıldızlar SSS Holding patronunun talepleri karşısında işçilerin gözaltına alındığını savunarak, “Bu işçiler haklarını arıyorlar. Ne yazık ki bu ülkede hukuk patronlara. Hiçbir zaman işçiler kanundan faydalanmamıştır” dedi.

Ankara Valiliği tarafından getirilen eylem yasağına da tepki gösteren Çakır, yasaklara rağmen mücadeleye devam edeceklerini ifade etti.

“TAKIM ELBİSEMİZ, MAKAM ARACIMIZ YOK DİYE GÖRÜŞMÜYORLAR”

İşçilerin hak arama yollarının engellendiğini belirten Çakır, bakanlık yetkilileriyle görüşme taleplerinin karşılanmadığını söyledi.

Çakır, “Bu işçi hakkını nerede arayacak? Yeraltında soramıyor, yerüstünde soramıyor, bakanlığa gelemiyor. Mezarda mı arayacak?” diyerek tepki gösterdi.

Daha önce bakan yardımcısıyla görüşme planlandığını ancak görüşmenin gerçekleşmediğini belirten Çakır, “Takım elbise giymiyoruz, milyonlarca maaşımız, makam aracımız yok diye Bakan bey bizimle görüşmek istemiyor” ifadelerini kullandı.

“KORKMAYACAĞIZ, HER GÜN BURADA OLACAĞIZ”

22 yıl madencilik yaptığını belirten Çakır, Bağımsız Maden-İş olarak işçilerin hakları için mücadeleyi sürdüreceklerini söyledi.

Çakır, “Bağımsız Maden-İş olarak bir işçiyle bile kalsak Türkiye işçi sınıfının hakkını almak için burada duracağız” dedi.

İşçilerin aileleri ve çocukları olduğunu belirten Çakır, toplumun madencilerin mücadelesine sahip çıkması çağrısında bulundu.

“YENİDEN GÖZALTINA ALINIRSAK SOKAĞA ÇIKIN”

Örgütlenme Uzmanı Başaran Aksu da işçilerle birlikte yaptığı açıklamada, yeniden gözaltı yaşanması halinde Türkiye'nin dört bir yanındaki yurttaşlara dayanışma çağrısında bulundu.

Aksu, işçilerin üçüncü kez gözaltına alınma ihtimali bulunduğunu belirterek, “Tekrar gözaltına alınırsak inanın ki bu siz alınıyorsunuz” ifadelerini kullandı.

Aksu; işçilere, sanatçılara, akademisyenlere, avukatlara, öğrencilere, çiftçilere, emeklilere ve farklı sektörlerde çalışan emekçilere dayanışma çağrısı yaptı.

DORUK MADENCİLİK İŞÇİLERİNİN AÇLIK GREVİ SÜRÜYOR

Öte yandan ödenmeyen ücret, fazla mesai, tazminat ve sosyal hakları için 17 gündür Ankara’da bulunan Türkiye Maden İşçileri Sendikası üyesi Doruk Madencilik işçileri, Aydınlıkevler’deki konukevinde başlattıkları açlık grevini sürdürüyor.

İşçilerin açlık grevinin üçüncü gününde olduğu bildirildi.

Bağımsız Maden-İş Sendikası, madencilerin kendilerine verilen sözlerin yerine getirilmesi talebiyle bugün saat 11.00’de yeniden Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı önünde olacaklarını duyurmuştu.

80 MADENCİ GÖZALTINA ALINMIŞTI

Eti Gümüş ve Doruk Madencilik işçileri, daha önce kendilerine verilen ödeme sözlerinin yerine getirilmediğini belirterek dün Ankara’ya geldi. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı önünde eylem yapmak isteyen işçilerin yürüyüşü polis tarafından engellendi.

Polis müdahalesi sırasında 80 madenci gözaltına alındı.

MADENCİLER 12 SAAT SONRA SERBEST BIRAKILDI

Bağımsız Maden-İş Sendikası, gözaltına alınan işçilerin yaklaşık 12 saat sonra gece saatlerinde serbest bırakıldığını açıkladı.

Sendika ayrıca Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile görüşme gerçekleştiremediklerini belirterek, yaşanan süreçten Enerji, Çalışma ve İçişleri Bakanlıklarının sorumlu olduğunu savundu.

Madenciler, ücret ve tazminat başta olmak üzere kendilerine yapılacağı belirtilen ödemelerin gerçekleştirilmesini talep ediyor.

“SÖZÜNÜ TUTMAYAN PATRONUN KARŞISINA DİKİLİN”

Dün yürüyüşleri engellenerek gözaltına alınan Doruk Madencilik işçileri, Ankara Valisi Yakup Canbolat’a da tepki göstermişti.

İşçilerden biri yaptığı açıklamada, “Bizim önümüzü keseceğinize, sözünü tutmayan patronun karşısına dikilin. Ben Beypazarlıyım. Dün Vali Bey, Beypazarı'mıza gittiniz. Baklava yemeye gitmeyin efendi, biz buradayız. Beypazarı halkı, madencisi burada” ifadelerini kullanmıştı.

Ankara Valiliğinin 15 günlük eylem ve etkinlik yasağı kararının, madencilerin yeniden Bakanlık önünde eylem yapma çağrısının ardından uygulanması dikkat çekti.

Sabah saatlerinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı önünde bir araya gelen madencilerin önü polis araçlarıyla kesildi. Bakanlık önüne geçerek eylem yapmak isteyen işçilere polis müdahale etti. Madenciler gözaltına alındı.

SÖZ VERİLEN ÖDEMELER YAPILMADI

Eti Gümüş işçileri, Yıldızlar SSS Holding tarafından ücret ödemelerinin 6 Ağustos’ta yapılacağına ilişkin verilen sözün yerine getirilmemesi üzerine yeniden Ankara’ya geldi.

Bağımsız Maden-İş, şirketin yazılı taahhüdüne rağmen işçilerin ödemelerinin yapılmadığını açıkladı.

Doruk Madencilik işçileri de daha önce yapılan görüşmelerde verilen taahhütlerin yerine getirilmediğini belirterek Ankara’daki eylemlerini yeniden başlattı. İşçiler, ücret ve tazminat alacaklarının ödenmesini talep ediyor.

Doruk Madencilik işçileri daha önce de ödenmeyen ücret ve tazminatları için Ankara’ya yürümüş, Nisan ayında Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı önünde açlık grevine başlamıştı. O dönemde 110 madenci gözaltına alınmıştı.

"580 İŞÇİNİN HAKKI İÇİN MÜCADELE EDİYORUZ"

Doruk Madencilik işçileri son eylemlerinde, toplam 580 işçinin alacaklarının ödenmesi için mücadele ettiklerini belirtti.

İşçiler, daha önce bakanlıkların da dahil olduğu görüşmelerde çeşitli sözler verildiğini ancak bu sözlerin tutulmadığını ve ödemelerin yapılmadığını ifade etti.

Bağımsız Maden-İş’in aktardığına göre Doruk Madencilik işçileri, alacaklarının ödenmesi talebiyle daha önce ocakta eylem ve açlık grevi de dahil olmak üzere farklı eylemler gerçekleştirdi.

Sendika, işçilerin alacaklarının ödenmesi amacıyla yapılan protokollere rağmen şirketin yükümlülüklerini yerine getirmediğini savunuyor.

YILDIZLAR SSS HOLDİNG BÜNYESİNDE

Eti Gümüş ve Doruk Madencilik, Yıldızlar SSS Holding bünyesinde faaliyet gösteriyor.

Holding, son aylarda farklı işletmelerinde çalışan işçilerin ücret, tazminat ve diğer özlük haklarına ilişkin eylemleriyle gündeme geliyor.

ASKİ'ye ait Yedigöze İçme Suyu Projesi'nin şantiyesinde devam eden tünel çalışmaları sırasında henüz belirlenemeyen nedenle göçük meydana geldi. İhbar üzerine olay yerine sağlık, jandarma ve AFAD ekipleri sevk edildi.

Ekiplerin çalışması sonucu göçük altından çıkarılan işçilerden birinin yaşamını yitirdiği belirlenirken, yaralanan işçi ilk müdahalenin ardından hastaneye kaldırılarak tedavi altına alındı.

VALİ YAVUZ: DESTEKLEME ÇALIŞMASI SIRASINDA GÖÇÜK MEYDANA GELDİ

Adana Valisi Mustafa Yavuz, olayın ASKİ'nin Yedigöze İçme Suyu Projesi kapsamında yapımı süren 2 bin 660 metrelik tünelde yaşandığını belirtti.

Göçük sırasında yüklenici firma bünyesinde çalışan 5 işçinin tünelde görev yaptığını ifade eden Yavuz, şu açıklamayı yaptı:

"Burası ASKİ Genel Müdürlüğünün bir projesi. İçerisinde toplam 5 işçi çalışma yapıyor. Burada destekleme sistemi yaparak beton püskürtüyorlar. Destekleme sisteminin çalışmasını yaparken orada göçük meydana geliyor. Bu 5 işçiden 3'ü ile ilgili herhangi bir sıkıntı yok. Birisinin bir ayağında kırık var ve solunumla ilgili sıkıntısı var ama maalesef bir işçimiz hayatını kaybetti."

Vali Yavuz, göçüğün ardından jandarma, AFAD, itfaiye ve ilgili kurumların olay yerine sevk edildiğini belirterek, iş güvenliği ve çalışma koşullarına ilişkin adli ve idari sürecin başlatılacağını söyledi.

Yavuz, "Şu an göçüğün altında kimse yok. Bu aşamadan sonra adli ve idari herhangi bir kusur veya ihmal varsa onunla ilgili çalışmaları adliyemiz, savcılarımız zaten yürütürler. Başımız sağ olsun. Yaralımıza acil şifalar diliyoruz. Yaşamını yitiren personelimize Allah'tan rahmet diliyoruz." ifadelerini kullandı.

BELEDİYE BAŞKANI OLAY YERİNDE İNCELEMELERDE BULUNDU

İmamoğlu Belediye Başkanı Kasım Karaköse de olay yerine gelerek yetkililerden bilgi aldı.

Tünel çalışmalarının son aşamasında göçüğün meydana geldiğini belirten Karaköse, olaydan duyduğu üzüntüyü dile getirerek, yaşamını yitiren işçiye Allah'tan rahmet, yaralı işçiye ise acil şifalar diledi.

Türk Maden-İş Sendikası üyesi işçilerin eylemlerini sürdürdüğü süreçte Doruk Madencilik A.Ş., kamuoyuna yönelik yazılı bir açıklama yayımladı.

ŞİRKET ALACAKLARIN VARLIĞINI KABUL ETTİ

Şirket açıklamasında, eylem yapan eski çalışanların kıdem ve tazminat alacaklarının bulunduğu belirtilerek, ödemelere ilişkin planlamanın sürdüğü ifade edildi.

Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"Son günlerde şirketimiz ve eski çalışanlarımızın kıdem ve tazminat alacaklarına ilişkin kamuoyunda çeşitli açıklamalar ve eylemler gerçekleştirildiği görülmektedir. Bu süreçte gerçeği yansıtmayan iddialar, eksik ve yanıltıcı bilgilerle kamuoyunun yanlış yönlendirilmeye çalışılması şirketimizi derinden üzmektedir. Kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi amacıyla belirtmek isteriz ki, Doruk Madencilik A.Ş. hâlihazırda yer altı madencilik faaliyetlerini yürütmemektedir. Şirketimiz, enerji santralinde 1. Ünite yaklaşık 135 MW kapasiteyle üretimini sürdürmekte ve ülkemizin enerji arz güvenliğine katkı sağlamaya devam etmektedir."

"ÖDEMELER EN KISA SÜREDE YAPILACAK"

Şirket, ödeme planının mali imkânlar doğrultusunda yürütüldüğünü belirterek şu açıklamayı yaptı:

"Eylem gerçekleştiren eski çalışma arkadaşlarımızın şirketimizden doğan kıdem ve tazminat alacakları bulunmaktadır. Söz konusu alacakların ödenmesine ilişkin planlama şirketimiz tarafından titizlikle yürütülmekte olup, mali imkânlar ve belirlenen ödeme takvimi doğrultusunda hak sahiplerine en kısa sürede ödenmesi için gerekli çalışmalar aralıksız devam etmektedir. Şirketimiz, çalışanlarımızın emeğine ve yasal haklarına saygılı bir anlayışla hareket etmekte, tüm yükümlülüklerini yerine getirme konusunda gerekli hassasiyeti göstermektedir."

"YASAL SÜREÇLER BAŞLATILDI"

Açıklamada, şirket faaliyetlerini engellediği öne sürülen eylemlerle ilgili hukuki süreç başlatıldığı da belirtilerek şu ifadelere yer verildi:

"Bununla birlikte, şirket faaliyetlerini engellemeye, üretimi aksatmaya, kamu düzenini bozmaya veya şirketimizi maddi ve manevi zarara uğratmaya yönelik hukuka aykırı eylem ve girişimlerde bulunan kişi veya kişiler hakkında gerekli yasal süreçler başlatılmış olup, bundan sonra da hukuk çerçevesinde kararlılıkla sürdürülecektir."

"ÖNCELİĞİMİZ ÜRETİM VE İSTİHDAM"

Doruk Madencilik açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

"Doruk Madencilik A.Ş. olarak önceliğimiz; Türkiye Cumhuriyeti'nin üretim gücüne katkı sunmak, istihdamı korumak, üretmeye devam etmek ve oluşturduğumuz katma değeri ülkemizin milli ekonomisine kazandırmaktır. Tüm çalışmalarımız bu anlayış doğrultusunda sürdürülmektedir. Eski çalışma arkadaşlarımızı sağduyulu davranmaya davet ediyor, ödeme sürecine ilişkin planlamanın devam ettiğini ve hak sahiplerine ödemelerin en kısa sürede yapılacağını bir kez daha kamuoyuyla paylaşıyoruz. Kamuoyuna saygıyla duyurur, aziz milletimizi sevgi, saygı ve muhabbetle selamlarız."

Holding binası ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı önünde günlerdir eylem yapan madenciler, direnişlerinin beşinci gününde Ulus Meydanı'nda bir araya gelerek taleplerini bir kez daha dile getirdi.

"MAĞDURİYET SADECE DORUK MADENCİLİK İLE SINIRLI DEĞİL"

İşçiler adına açıklamayı Türkiye Maden-İş Sendikası Orta Anadolu Şube Başkanı Talih Kocabıyık yaptı.

Kocabıyık, Yıldızlar SSS Holding'in yaklaşık 45 aydır bölgede faaliyet yürüttüğünü belirterek, yaşanan mağduriyetlerin yalnızca Doruk Madencilik çalışanlarıyla sınırlı olmadığını savundu.

Holding bünyesindeki diğer işletmelerde de benzer sorunların yaşandığını öne süren Kocabıyık, mağdur işçi sayısının yaklaşık 10 bine ulaştığını ifade etti.

"Devlet büyüklerimize sesleniyoruz. Bu işi yapamıyorsa bu adamın elinden alın burayı."

"MAAŞ ALMADAN ÇALIŞMAMIZ BEKLENİYOR"

Holding tarafından "üretimi engelledikleri" gerekçesiyle işçilere dava açıldığını belirten Kocabıyık, buna tepki gösterdi.

"Halihazırda hâlâ bizden şu bekleniyor: Maaş almadan çalışacakmışız. Böyle bir dünya varsa arkadaşlar, hep beraber gidelim, orada yaşayalım."

"HAKLARIMIZI ALANA KADAR BURADAYIZ"

Eylemlerin süreceğini vurgulayan Kocabıyık, işçilerin talepleri karşılanıncaya kadar Ankara'dan ayrılmayacaklarını söyledi.

"Sesimiz duyuluncaya kadar, haklarımızı alana kadar buradayız. Her gün saat 11.00 ile 16.00 arasında Ulus Meydanı'nda nöbet tutmaya devam edeceğiz."

Öğleden sonra Türk-İş Başkanlar Kurulu heyetinin de Ulus Meydanı'na gelerek işçilere destek vermesinin beklendiği bildirildi.

İşçiler eylem boyunca sık sık "Direne direne kazanacağız" sloganları attı.

SÜREÇ NASIL BAŞLADI?

Doruk Madencilik işçilerinin hak mücadelesi 2023 yılında Eskişehir'in Mihalıççık ilçesindeki kömür madeninde başladı.

İşçiler, aylardır alamadıkları ücret ve fazla mesai alacakları nedeniyle madene kapanarak açlık grevi başlattı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile Türk-İş Genel Başkanı Ergün Atalay'ın işçilere ödeme yapılacağı yönünde verdiği sözlerin ardından eylem sona erdirildi. Ancak işçiler, ödemelerin gerçekleştirilmediğini belirterek yeniden açlık grevine başladı.

2024 ve 2025 yıllarında da çeşitli ödeme taahhütlerinin yerine getirilmediğini ifade eden işçiler, haklı nedenle iş sözleşmelerini feshederek alacaklarının tahsili için mücadeleyi sürdürdü.

Bu süreçte işçilerin bir bölümü Bağımsız Maden-İş Sendikası öncülüğünde Ankara'ya yürümek istedi. Yürüyüş sırasında polis müdahalesiyle karşılaşan işçiler, İçişleri Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın şirketin ödeme taahhütlerine garantör olduğu belirtilen görüşmelerin ardından memleketlerine döndü.

İşçilerin iddiasına göre ödemelerin yeniden yapılmaması üzerine ikinci kez Ankara'ya gelen işçiler haklarının bir bölümünü alabildi.

Daha sonra Türkiye Maden-İş Sendikası üyesi işçilerin başlattığı yürüyüş ise NATO Zirvesi gerekçe gösterilerek engellendi. Bu süreçte de Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın taraflar arasında imzalanan protokole garantör olduğu belirtildi.

İşçiler, holdingin protokol kapsamındaki ödemeleri de gerçekleştirmediğini öne sürerek yeniden Ankara'da eylem başlattı.

Öte yandan Yıldızlar SSS Holding'e bağlı Elazığ, Kütahya ve Giresun'daki madenlerde çalışan işçilerin de farklı dönemlerde ödenmeyen ücret, tazminat ve sosyal haklar nedeniyle çeşitli eylemler gerçekleştirdiği belirtildi.

Haklarını talep eden işçiler, daha önce verilen ödeme taahhütlerinin yerine getirilmediğini belirterek holding binası önünde kendilerini zincirledi.

İŞÇİLER VE SENDİKA YÖNETİCİLERİ GÖZALTINA ALINDI

Holding binası önünde gerçekleştirilen zincirli protesto sırasında Türkiye Maden-İş üyesi işçiler ile sendika yöneticileri polis tarafından gözaltına alındı.

Gözaltı işleminin ardından işçiler ve sendika temsilcileri emniyete götürülürken, sendika yetkilileri işçilerin ücret ve kıdem tazminatı başta olmak üzere tüm işçilik alacaklarının ödenmesi taleplerini yineledi.

HAK MÜCADELESİ AYLARDIR SÜRÜYOR

Doruk Madencilik işçileri, aylardır ödenmeyen ücretleri, kıdem ve ihbar tazminatları ile diğer işçilik alacaklarının tahsil edilmesi için çeşitli eylemler gerçekleştiriyor.

Daha önce Ankara'ya yürüyen işçiler, hükümet temsilcileri ile şirket yetkilileri arasında yapılan görüşmelerin ardından eylemlerini sonlandırmış, ancak verilen ödeme taahhütlerinin yerine getirilmediğini belirterek yeniden protesto kararı almıştı.

İşçiler, tüm alacakları eksiksiz şekilde ödeninceye kadar hak mücadelesini sürdüreceklerini ifade ediyor.

Holding önünde kendilerini zincirleyen işçiler, eylem boyunca "Haklarımızı istiyoruz" ve "Direne direne kazanacağız" sloganları attı.

İŞÇİLERİN HAK MÜCADELESİ AYLARDIR SÜRÜYOR

Doruk Madencilik işçilerinin hak arama mücadelesi aylar öncesine dayanıyor. İşçiler, ödenmeyen ücretleri, kıdem ve ihbar tazminatları ile diğer işçilik alacaklarının tahsil edilmesi talebiyle ilk olarak nisan ayında eylemlere başladı.

Bu süreçte Ankara'ya yürüyen işçiler, günlerce süren direniş ve açlık grevinin ardından hükümet temsilcileri ile şirket yetkilileri arasında gerçekleştirilen görüşmeler sonrasında eylemlerini sonlandırdı.

HAZİRAN AYINDA YENİDEN EYLEM KARARI ALMIŞLARDI

İşçiler, verilen ödeme sözlerinin eksiksiz yerine getirilmediğini belirterek haziran ayında yeniden eylem kararı aldı.

Beypazarı'ndan Ankara'ya yürümek isteyen işçilerin yürüyüşü polis tarafından engellenirken, bunun üzerine Yıldızlar SSS Holding Genel Merkezi önünde yapılan görüşmeler sonucunda işçilere bazı ödemeler gerçekleştirildi.

Türkiye Maden-İş Sendikası, işçilik alacaklarının önemli bir bölümünün ödendiğini açıklarken, kalan ödemeler için de yeni taahhütler verildiğini duyurdu.

23 TEMMUZ PROTOKOLÜ UYGULANMADI İDDİASI

Son olarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı temsilcilerinin de katıldığı görüşmelerde, yaklaşık 580 işçinin kıdem tazminatı ve diğer alacaklarının 23 Temmuz'a kadar ödenmesini öngören bir protokol imzalandı. Bu taahhüdün ardından işçiler eylemlerini sonlandırdı.

Ancak Türkiye Maden-İş Sendikası, 23 Temmuz tarihinin geçmesine rağmen protokol kapsamındaki ödemelerin yapılmadığını belirterek Yıldızlar SSS Holding Genel Merkezi önünde yeniden oturma eylemine başladı.

İşçiler, tüm ücret ve tazminat alacakları eksiksiz şekilde hesaplarına yatırılıncaya kadar holding binası önündeki eylemlerini sürdüreceklerini açıkladı.

Geçtiğimiz haftalarda haklarını aramak üzere başkente yürümek isteyen ancak NATO zirvesi bahane edilerek şehre girişleri engellenen madenciler, önceki gün holding binası önünde oturma eylemine başladı. İşçiler, Çalışma ve Enerji Bakanlıkları ile şirketin verdiği ödeme sözlerinin tutulmaması üzerine eylemlerini büyüttü. İki gündür holding binası önünde bekleyişini sürdüren ve seslerini duyurmak için Enerji Bakanlığı önüne giden işçiler, alacakları hesaplarına yatana kadar başkentten ayrılmayacaklarını ilan etti.

‘GARANTÖR BAKANLIK AMA BİR KURUŞ DAHİ ÖDENMEDİ’

Enerji Bakanlığı önünde toplanan işçiler adına açıklamayı Maden-İş Sendikası Orta Anadolu Şubesi Başkanı Talih Kocabıyık yaptı.

Haziran ayında Çalışma Bakanlığının garantörlüğünde bir protokol imzalandığını hatırlatan Kocabıyık, verilen sözlerin tutulmamasına tepki gösterdi. Kocabıyık, “Bu protokole göre 23 Temmuz’da ödenmesi gereken alacaklarımızın hiçbir tarafı ödenmemiştir; bir kuruş dahi ödenmemiştir” diyerek mağduriyetin boyutuna dikkat çekti. Yaşanan krizin sadece Doruk Madencilik ile sınırlı kalmadığını belirten Kocabıyık, “Bu yara büyük. Bu yara bu işletmenin Kütahya, Gümüşhane, Elazığ başta olmak üzere birçok işletmesinde arkadaşları mağdur etmiş durumdadır” ifadelerini kullandı.

“PROTOKOLDE YAZANLAR ÖDENİNCEYE KADAR ANKARA’DAYIZ”

Doruk Madencilik’te yaklaşık 45 aydır süren sıkıntılara net bir çözüm getirilmediğini belirten Kocabıyık, işçilerin kararlılığını şu sözlerle vurguladı: “Buradaki arkadaşların protokolde yazılan kalemleri ödeninceye kadar biz Ankara'dan ayrılmayacağız. Bu bir tehdit değil, bu sadece bizim emek mücadelesi verdiğimizin göstergesidir. Biz emniyet güçlerimizle karşı karşıya gelmek istemiyoruz. Bugün akşam net bir cevap gelmezse, yarın holding önünde eylemlerimizin şiddetini, dozunu artırarak devam edeceğimize tüm kamuoyuna buradan bildiriyoruz.”

Şu anda 580 kişinin kıdem tazminatı beklediğini, 50'ye yakın işçinin ise nisan ayı ücretlerini dahi alamadığını açıklayan Kocabıyık, bakanlıklara ve devlet yetkililerine “Bakanlıklarımıza ve yetkililere sesleniyoruz: Bu işi yapamıyorsa alın elinden bunu. Bunun başka türlü kurtuluşu yok. Yapabilecek insanlar, lisans sahibi işverenlerimiz işletsin bu tür işletmeleri” diyerek seslendi.

Kocabıyık, yeraltı maden ocağının kapalı olduğunu ve sadece 25 kişinin rutin işleri yürüttüğünü aktardı. Enerji santralinin dışarıdan alınan kömürlerle çalıştırıldığını ifade eden Kocabıyık, durumu “Taşıma suyla değirmen çeviriyor tabiri caizse” sözleriyle özetledi.

Şirketin ruhsat sahibi olan TKİ iştirakine ve piyasadaki esnafa da borçlu olduğunu iddia eden Kocabıyık, “İşletme için kurban kesiyor, kurbanın parası ödenmemiş” dedi. Üç yıl önce işten ayrılanların dahi tazminatlarını alamadığını belirten Kocabıyık, şirketin haklı fesih yapan 80 işçiye ve sendikaya “Bizi mağdur etti” diyerek dava açmasına ise sert çıktı: “Hem para ödemeyeceksin hem arkadaşlardan iş bekleyeceksin. Böyle bir dünya yok. Böyle işverenlik varsa ben de yapacağım, ben de hazırım hadi buyurun.”

İhbar üzerine olay yerine AFAD, UMKE, jandarma ve sağlık ekipleri sevk edildi.

Patlamadan etkilenen işçilerden biri olay yerinde yaşamını yitirdi.

Ağır yaralanan diğer işçi ise sağlık ekiplerince kaldırıldığı Kırklareli Eğitim ve Araştırma Hastanesinde müdahalelere rağmen kurtarılamadı.

Cumhuriyet savcısı, patlamanın meydana geldiği alanda incelemelerde bulundu.

Olayla ilgili soruşturma başlatıldı.

"PTT'NİN İÇİ BOŞALTILDI"

Basın açıklamasında, yaklaşık iki asırlık geçmişe sahip PTT'nin yıllar içinde kamu kurumu niteliğini kaybettiği savunularak, çalışanların kuruma olan bağlılığının zayıfladığı ifade edildi.

Açıklamada, mevcut yönetimin yanlış uygulamalarının bedelinin çalışanlara ödetildiği belirtilerek, "Başarılar yönetime yazılırken, başarısızlıkların sorumlusu emekçiler gösteriliyor. Bu haksız düzeni reddediyoruz." denildi.

"YARIN KOMİSYONUN TAM MERKEZİNDE OLACAĞIZ"

HABER-SEN, torba yasa teklifinin 14 Temmuz'da TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda görüşüleceğini hatırlatarak, komisyon çalışmalarını yakından takip edeceklerini duyurdu.

Sendika açıklamasında, "Tabanın iradesini, posta emekçilerinin haklı taleplerini ve yıllardır görmezden gelinen sorunlarını en güçlü şekilde dile getireceğiz. Hiçbir emekçinin hakkının yok sayılmasına sessiz kalmayacağız." ifadelerine yer verildi.

399 SAYILI KHK KAPSAMINDAKİ PERSONELİN TALEPLERİ

HABER-SEN, 399 sayılı KHK kapsamında çalışan personelin taleplerini şu başlıklar altında sıraladı:

Personelin mezuniyet ve mesleki yeterliliklerine uygun kadrolara atanması,

Başka kurumlara geçişlerde mali ve özlük haklarının korunması,

PTT'de kalmayı tercih eden çalışanların mevcut haklarının güvence altına alınması,

Dağıtıcı personelin diğer kurumlara "memur" unvanıyla geçirilmesi.

İHS YÖNETMELİĞİ'NDE DEĞİŞİKLİK TALEBİ

İdari Hizmet Sözleşmeli (İHS) personelin yıllardır güvencesiz çalışma koşullarıyla karşı karşıya olduğunu belirten sendika, özellikle Yönetmeliğin 107 ve 108. maddelerinin değiştirilmesini istedi.

Açıklamada, iş güvencesini ortadan kaldırdığı belirtilen 108. maddenin kaldırılması, sağlık sorunları nedeniyle iş akdinin sona erdirilmesine imkan tanıyan 107. maddenin ise yeniden düzenlenmesi talep edildi.

Ayrıca performans sisteminin kaldırılması, işe alım ve disiplin süreçlerinin yönetim kurulu takdirinden çıkarılması ve İHS personelinin Emekli Sandığı kapsamındaki haklarının korunması istendi.

ORTAK TALEPLER SIRALANDI

Sendika, tüm PTT çalışanları için ise şu talepleri dile getirdi:

Dağıtım personeline fiili hizmet süresi zammı (yıpranma hakkı) verilmesi,

İHS'li çalışanlara yeşil pasaport hakkı tanınması,

Mali ve sosyal hakların toplu iş sözleşmesiyle güvence altına alınması.

"MÜCADELEMİZ SÜRECEK"

HABER-SEN, bugüne kadar yaşanan hak kayıpları nedeniyle birçok dava açtıklarını belirterek, hukuki ve sendikal mücadeleyi sürdüreceklerini vurguladı.

Açıklamanın sonunda siyasi iktidar ve PTT yönetimine çağrıda bulunan sendika, torba yasa teklifinin emekçilerin talepleri doğrultusunda yeniden düzenlenmesini istedi.

İşçiler işe girdikleri dönemde güvenlik soruşturmalarından geçti. İBB yönetimi, İstanbul Valiliğinin istediğini öne sürerek, yeniden usulsüz şekilde başlattığı soruşturmalar ile birçok Ağaç-AŞ işçisini işten attı. İşçilik dönemi öncesi vergi borçları, 1996 1 Mayıs’ına katılmak ve karışılan trafik kazaları gibi sebepler bahane gösterilerek 150’ye yakın işçi işten çıkarıldı.

İşten çıkarılan Ağaç-AŞ işçileri aylardır kendilerine görüşme ve çözüm sözleri verildiğini, bunun karşısında ise hiçbir gelişme olmadığını belirterek bugün İBB Merter Ek binasında oturma eylemi başlattı. İşçiler kendileriyle ilgili kararın İBB Başkan Danışmanı Yiğit Oğuz tarafından verileceğinin söylendiğini aktardı. Oğuz’un da kendilerini muhatap almadığını kaydeden işçiler kendileri ile görüşme gerçekleştirilip, işe iade talepleri karşılanana kadar eyleme devam edeceklerini belirtti. Ağaç-AŞ işçileri tüm emek ve demokrasi güçlerini haklı mücadelelerinde dayanışmaya çağırdı.

"SAĞLIK SİSTEMİ DERİN BİR KRİZE DÖNÜŞTÜ"

Ortak açıklamada, Şanlıurfa'da yaşanan sağlık sorunlarının artık münferit olaylar olmaktan çıktığı belirtilerek, sağlık sisteminin yönetim, planlama ve adalet açısından derin bir kriz yaşadığı ifade edildi.

Açıklamada, hem sağlık çalışanlarının ağırlaşan çalışma koşullarına hem de vatandaşların sağlık hizmetlerine erişimde yaşadığı sorunlara dikkat çekildi.

ANJİYO ÜNİTESİ İDDİALARI YENİDEN GÜNDEMDE

Mehmet Akif İnan Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ndeki anjiyo ünitesiyle ilgili yaklaşık iki yıldır kamuoyunda tartışılan usulsüzlük ve kamu zararı iddialarının hâlâ aydınlatılmadığı öne sürüldü.

Söz konusu iddiaların yalnızca mali bir konu olmadığı belirtilen açıklamada, hasta güvenliği, sağlık hizmetlerinin niteliği ve kamuya duyulan güven açısından ciddi sonuçlar doğurduğu savunuldu.

CEYLANPINAR DEVLET HASTANESİ SÜRECİ ELEŞTİRİLDİ

Açıklamada, Ceylanpınar Devlet Hastanesi'nde başhekimin görevden ayrılmasıyla sonuçlanan sürece ilişkin kamuoyuna tatmin edici bir açıklama yapılmadığı belirtilerek, İl Sağlık Müdürlüğü'nün sessizliğinin güven sorununu derinleştirdiği ifade edildi.

SENDİKAL BASKI VE KADROLAŞMA İDDİALARI

Ortak açıklamada, bazı sağlık yöneticilerinin sendikal kimliklerini kullanarak çalışanlar üzerinde baskı kurduğu, görevlendirmelerde ayrımcılık yapıldığı yönünde çok sayıda başvuru bulunduğu iddia edildi.

Yeni açılacak Şehir Hastanesi başta olmak üzere bazı sağlık kurumlarındaki kadrolaşma süreçlerine ilişkin sendikal müdahale iddialarının da kamu yönetiminde tarafsızlık ilkesini tartışmalı hale getirdiği savunuldu.

RANDEVU KRİZİ VE ALTYAPI SORUNLARINA DİKKAT ÇEKİLDİ

Şanlıurfa'da hastaların uzun süre randevu alamadığı belirtilen açıklamada, bunun tanı ve tedavi süreçlerini geciktirdiği ifade edildi.

Ağız ve diş sağlığı hizmetlerinde de benzer sorunların yaşandığı belirtilirken, aile sağlığı merkezlerinin önemli bölümünün fiziki açıdan yetersiz binalarda hizmet vermeye devam ettiği kaydedildi.

ORTAK TALEPLER SIRALANDI

SES, Şanlıurfa Tabip Odası ve Şanlıurfa Diş Hekimleri Odası açıklamalarında şu talepleri dile getirdi:

Anjiyo ünitesi başta olmak üzere tüm iddiaların şeffaf biçimde soruşturulması,

Ceylanpınar Devlet Hastanesi'nde yaşanan sürecin açıklığa kavuşturulması,

Sendikal baskı ve ayrımcılık iddialarının sonlandırılması,

Sağlık çalışanları için güvenli ve insanca çalışma koşullarının sağlanması,

Randevu krizinin çözülmesi,

Birinci basamak sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi ve fiziki altyapının yenilenmesi,

Sağlık kurumlarında liyakat ve kamu yararının esas alınması.

Ortak açıklamanın sonunda, "Sağlık hakkı; hiçbir idari, siyasi ya da kurumsal çıkarın gölgesine bırakılamaz." ifadelerine yer verildi.

Olay, Ulupınar Mahallesi Alasini Sokak'ta yaşandı. Edinilen bilgilere göre, Ş.A.'ya ait eve eşya taşıma işlemi yapan firmanın çalışanları İbrahim Güneş ve İsmail Aktaş, taşınma sırasında yük asansörü kurdu.

Kurulan asansörün elektrik hattına temas etmesi sonucu iki işçi elektrik akımına kapıldı. Çevredeki vatandaşların ihbarı üzerine olay yerine sağlık ekipleri sevk edildi.

Sağlık ekiplerinin ilk müdahalesinin ardından yaralılardan İbrahim Güneş Kemer Devlet Hastanesi'ne, İsmail Aktaş ise Kumluca Devlet Hastanesi'ne kaldırıldı. Ancak doktorların tüm müdahalelerine rağmen iki işçi de kurtarılamadı.

Kazayla ilgili inceleme ve soruşturma başlatıldı.

Bor’a bağlı Kemerhisar beldesindeki Yertaş isimli havai fişek fabrikasında, saat 16.45 sıralarında, henüz bilinmeyen nedenle patlama oldu.

Yer altı deposunda meydana gelen patlamanın ardından çıkan yangın, itfaiye ekiplerinin müdahalesiyle büyümeden söndürüldü. Patlamada iki işçi yaralandı. Hastaneye kaldırılan 2 yaralıdan Nuri Özkan doktorların müdahalesine rağmen kurtarılamadı. Yaralı Yasin Demirbaş'ın ise tedavisinin devam ettiği belirtildi.

Aynı fabrikada 27 Ocak 2018'de meydana gelen patlamada 2 kişi hayatını kaybetmişti.

Niğde’deki Yertaş fabrikası, Hendek’te 7 işçinin yaşamını yitirdiği patlamanın yaşandığı havai fişek fabrikasının sahibi olan Coşkunlar’a ait.

Ankara'da günlerdir açlık grevini sürdüren öğretmenler; taban maaş düzenlemesinin 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'na eklenmesini, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığı'nın öğretmenlerle görüşmesini ve mülakat mağduru 1611 öğretmenin atamasının yapılmasını talep ediyor.

Basın açıklaması sırasında çok sayıda polis ekibi bölgede güvenlik önlemi aldı. Polisler kalkanlarla açıklamanın yapıldığı alanda beklerken, etkinlik boyunca herhangi bir müdahalede bulunulmadı.

Sendikanın açıklaması şu şekilde:

"Basına ve kamuoyuna;

Öğretmen Sendikası ve mülakat mağduru 1611 öğretmen adına Ankara'da sürdürdüğümüz öğretmen direnişi kararlılıkla devam ediyor.

14 Haziran'da başlayan öğretmen direnişimiz 11'inci gününe, açlık grevimiz ise 10'uncu gününe girdi. Bu süreç boyunca gerçekleştirdiğimiz her toplanma, yürüyüş ve basın açıklaması yoğun polis müdahalesiyle karşılaştı. Öğretmenler olarak bizler; yanımızda bulunan ailelerimiz, çocuklarımız ve destekçilerimizle birlikte kalkanlarla itilip sürüklendik.

Ancak mücadelemizden vazgeçmedik. Çünkü tek isteğimiz öğretmenlik mesleğini onurlu koşullarda yapabilmek ve uğradığımız adaletsizliklerin giderilmesidir. Ankara'da arkadaşlarımız sendika binası önünde direnişlerini sürdürüyor. Öğrencilerimiz, velilerimiz, siyasi partiler, milletvekilleri, demokratik kitle örgütleri ve toplumun farklı kesimleri mücadelemize destek vermeye devam ediyor.

Bugün yalnızca öğretmenler değil, eğitim sisteminin geleceği de mücadele ediyor. Patronların kârını önceleyen özelleştirme politikaları hem öğretmenleri hem öğrencileri hem de velileri mağdur etmektedir.

Milli Eğitim Komisyonu Başkanı Ayşen Gürcan ile sendikamız ve mülakat mağduru öğretmenler adına gerçekleştirilen görüşmede sorunlarımız yeniden gündeme getirildi. Görüşmelerin somut adımlarla sonuçlanmasını bekliyoruz.

Başta Milli Eğitim Komisyonu Başkanı Ayşen Gürcan olmak üzere tüm yetkililere sesleniyoruz. Geçtiğimiz yıl verilen sözlerin tutulmasını, Milli Eğitim Komisyonu'nun yeniden toplanmasını ve öğretmenlerin taleplerinin gündeme alınmasını istiyoruz.

Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürü Fettullah Güner'i de sorumluluğunu yerine getirmeye çağırıyoruz.

Cumhurbaşkanlığı Eğitim Politikaları Kurulu üyelerine, özel okul patronlarına ve sektör temsilcilerine de sesleniyoruz. Yüz binlerce öğretmeni açlık sınırındaki ücretlere mahkûm eden bu düzeni kabul etmiyoruz. Haklarımızı alana kadar mücadelemizi sürdüreceğiz.

Taleplerimiz açıktır:

5580 sayılı Kanun'a taban maaş düzenlemesi eklensin.

Özel sektör öğretmenlerine kamudaki meslektaşlarıyla eşit özlük hakları sağlansın.

Mülakat mağduriyeti giderilsin ve 1611 öğretmenin ataması yapılsın.

Milli Eğitim Komisyonu toplansın ve verilen sözler yerine getirilsin.

İşçilere, emekçilere, öğrencilere, sendikalara, demokratik kitle örgütlerine ve tüm halkımıza çağrımızdır; öğretmenlerin hak mücadelesine destek olun. Eğitimin geleceği için direniyoruz. Mücadelemizi kazanana kadar sürdüreceğiz.

Yaşasın eğitim mücadelemiz. Korkumuz yok. Hakkımızı almadan eve dönüş yok."

Valilikten yapılan yazılı açıklamada, saat 14.00 sıralarında Yahşihan ilçesi Bedesten mevkisindeki imha sahasında, gerçekleştirilen AR-GE faaliyetleri esnasında mühimmatın kazara patlaması sonucu özel şirket çalışanı 2 personelin vefat ettiği belirtildi.

Açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

"Olayın ardından AFAD başta olmak üzere ilgili kurumlar süratle bölgeye sevk edilmiş, bölgede gerekli güvenlik tedbirleri alınmıştır. Meydana gelen olayla ilgili adli ve idari inceleme başlatılmış olup süreç ilgili makamlarca titizlikle takip edilmektedir. Vefat eden vatandaşlarımıza Allah’tan rahmet, kederli ailelerine ve yakınlarına başsağlığı diliyoruz."

Gökçesu beldesi Çakıllar mevkisindeki ocakta 17 Haziran'da meydana gelen göçükte mahsur kalan Muhammed Özkul (49) için arama kurtarma çalışmaları 6'ncı gününde devam etti.

Maden içerisinde çalışma yapan Zonguldak TTK tahlisiye ekipleri, Özkul'un cansız bedenine ulaştı.

Ocaktan çıkarılan Özkul'un cenazesi, Mengen Devlet Hastanesi morguna götürüldü.

NE OLMUŞTU?

Gökçesu beldesi Çakıllar mevkisinde bulunan özel maden ocağında 17 Haziran'da henüz belirlenemeyen nedenle göçük meydana gelmişti.

Göçüğü fark eden 2 işçi kendi imkanlarıyla ocaktan çıkmış, toprak altında kalan işçi için arama kurtarma çalışması başlatılmıştı.

Bolu Cumhuriyet Başsavcılığınca başlatılan soruşturma kapsamında olayla ilgili gözaltına alınan 4 şüpheliden D.Y. çıkarıldığı hakimlikçe tutuklanmış, A.B. ile İ.Y. hakkında ev hapsi şeklinde adli kontrol tedbiri uygulanmıştı. Diğer şüpheli savcılık sorgusunun ardından serbest bırakılmıştı.

Öte yandan özel bir işletmeye ait maden ocağının 22 Ocak2ta kapatıldığı, 3 işçinin göçük kontrolü için maden ocağına indiği belirtilmişti.

“EĞİTİM EMEKÇİLERİNE UYGULANAN ŞİDDET VE BASKILAR KABUL EDİLEMEZ”

“Büyük emeklerle elde ettikleri atama hakları mülakat sistemiyle gasp edilerek mesleklerini yapmaktan alıkonulan, özel eğitim kurumlarında asgari ücretle çalışmaya mahkûm edilen, emeği değersizleştirilen, belirli süreli sözleşmelerle güvencesizliğe itilen öğretmenlerimiz bu sömürü sarmalından çıkabilmek adına Milli Eğitim Bakanlığı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi önünde taleplerini dile getirmek isterken darp edilerek, yerlerde sürüklenerek ve ters kelepçeyle gözaltına alınıyor” denilen açıklamada maruz bırakıldıkları derin güvencesizlik ve hak gaspları karşısında demokratik haklarını kullanarak ses çıkarmak isteyen eğitim emekçilerine uygulanan şiddetin ve baskıların kabul edilemez olduğu vurgulandı.

“ÖZEL OKUL PATRONLARI ZENGİNLEŞİRKEN, EĞİTİM EMEKÇİLERİ YOKSULLUĞA MAHKUM EDİLDİ”

Evrensel’den Eylem Nazlıer’in haberine göre, Öğretmenlere reva görülen çalışma düzeninın, Türkiye’de üniversiteler de dahil olmak üzere eğitim öğretim alanının tüm kademelerinin hızla piyasalaştırılmasının, eğitimin kamusal bir hak olmaktan çıkarılıp piyasada alınıp satılabilen bir metaya dönüştürülmesinin bir sonucu olduğu ifade edilen açıklamada; “2002 yılında Türkiye genelinde 1.887 olan özel okul sayısı, 2026 yılı itibarıyla 14.700’e ulaşırken; özel okulların toplam okulların içerisindeki payı yüzde 4’ten yüzde 20’ye yükseldi. Özel öğretim kurumu patronları KDV istisnası, gümrük vergisi muafiyeti, arazi tahsisi, vergi indirimi, sigorta primi işveren hissesi desteği, faiz veya kâr payı desteğiyle zenginleşirken; eğitim emekçileri işsizliğe, güvencesizliğe, yoksulluğa ve geleceksizliğe mahkûm edildi” denildi.

“HER YIL TEKRAR TEKRAR İŞTEN ÇIKARILMA TEHDİDİ ALTINDA YAŞIYORLAR”

Özel eğitim kurumlarında çalışan öğretmenlerin karşı karşıya olduğu sorunların yalnızca ücretlerle sınırlı olmadığının altı çizilen açıklamada; “Belirli süreli sözleşmeler yoluyla yılın 10 ayı çalıştırılan eğitim emekçileri kalan iki ayı maaşsız ve sigortasız geçirirken, kıdem tazminatı haklarından mahrum bırakılıyor ve her yıl tekrar tekrar işten çıkarılma tehdidi altında yaşıyorlar. 10 No’lu “Ticaret, Büro, Eğitim ve Güzel Sanatlar” iş kolunun birbirinden bağımsız çalışma alanlarını kapsayan “torba” yapısı nedeniyle fiili olarak sendikal hakları engelleniyor” ifadelerine yer verildi.

“HEPİMİZİN DİRENİŞİ”

“Bugün Ankara'da seslerini duyurabilmek için son çare açlık grevi yapan öğretmenler, öğretmenliği yaşatmaya, topluma ait olanı hatırlatmaya, eşit ve özgür bir eğitim ve bilimi mümkün kılmaya çalışıyor. Bu nedenle bu direniş yalnızca mülakat mağduru öğretmenlerin ve özel sektör öğretmenlerinin değil hepimizin direnişi olmalıdır” denilen açıklamada şu talepler sıralandı;

2014 yılında kaldırılan "Taban Maaş" yasası yeniden yürürlüğe konulmalıdır!

Atamalarda mülakat sistemi kaldırılmalı ve 1611 mülakat mağduru öğretmenin ataması yapılmalıdır!

Özel eğitim kurumlarında öğretmenlerin belirli süreli sözleşmelerle çalıştırılmalarına son verilmelidir!

10 No'lu iş kolu mesleklere göre düzenlenmeli, sendikal haklar önündeki yapısal engeller kaldırılmalıdır!

“DAYANIŞMAYI BÜYÜTELİM”

“Ankara’da açlık grevinin yedinci gününde bulunan mücadele arkadaşlarımızı selamlıyoruz” denilen açıklamada tüm eğitim ve bilim emekçilerine dayanışmayı büyütme çağrısı yapıldı.

İmzacı listesi:

Abdullah Damat, Abdullah Kahraman (Demiroğlu Bilim Üniversitesi), Ahmet Gürata (İzmir Ekonomi Üniversitesi), Ahmet Suerdem (İstanbul Bilgi Üniversitesi), Ali Emre Korkmaz, Ali Rıza Bayrak, Alp Ata Türkoğlu (Koç Üniversitesi), Alp Ünal Ayhan (Koç Üniversitesi), Alper Açık (Özyeğin Üniversitesi), Anıl Küçükgöde, Aslı Odman (Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi), Aslı Takanay, Aslı Telli (Köln Üniversitesi), Atilla Göktürk (Dokuz Eylül Üniversitesi, emekli), Aybala Ertekin (Galatasaray Üniversitesi), Ayçanur Top (Galatasaray Üniversitesi), Aydın Gelmez (Johannes Gutenberg Universität(Mainz), Aykut İpek (İstanbul Esenyurt Üniversitesi), Aylin Dikmen Özarslan, Bahadır Vural, Bahar Oral Gündoğdu (TED Üniversitesi), Bediz Yılmaz (Bağımsız), Begüm Özden Fırat (Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi), Berfin D. (Koç Üniversitesi), Berfin Su Kazaklı, Beril Sercem Şengül (Ege Üniversitesi), Berker Özcureci, Beste Ger, Bilge İpek, Birol Şevki Tavlı (Yeditepe Üniversitesi), Buket Akçay Güven (İstanbul Beykent Üniversitesi), Buket Soygüt, Burak Çetiner (Marmara Üniversitesi), Buse Baylar, Çağdaş Arslan (Kapadokya Üniversitesi), Çağrı Gökçek (University of Nevada, Reno), Can Nacar, Canan Özcan, Cem Özatalay (Galatasaray Üniversitesi, Cemre Okumuş (Bahçeşehir Üniversitesi), Ceren Kaya, Ceren Lordoğlu, Ceren Sözeri, Cevdet Kumbasar, Ceylan Keleş, Cihan Özorhan (İstanbul Bilgi Üniversitesi), D. Barış Şen, Damla Posta, Deniz Sert, Derya Avcı Dursun (Beykent Üniversitesi), Derya Emrem, Derya İnce, Dicle Demir, Didem Ayan, Dilşa Deniz, Doğa Öner (SUNY Stony Brook Üniversitesi), Doğu Ergil, Doğukan Dere (London School of Economics) Dünya Emrem (Eğitim Sen), Dursun Can Şimşek (Bağımsız Araştırmacı), Duygu Gören, Ebru Aykut (Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi), Ebru Işıklı, Efe Arık (İstanbul Arel Üniversitesi), Ege Mehmet Akman (İstanbul Bilgi Üniversitesi), Ekmel Sayıl (Orta Doğu Teknik Üniversitesi), Elif Can Çalıcı, Elif Merve Nalçakar, Elif Özlem Özaykan (Koç Üniversitesi), Emir Aydoğan (Beykoz Üniversitesi), Enfal Sartaş (TED Üniversitesi), Engin Karaman, Erdem Üngür (Gebze Teknik Üniversitesi), Erdem Yörük (Koç Üniversitesi), Ergün Özgür (Leibniz(Zentrum Moderner Orient, Berlin), Erol Katırcıoğlu (27. Dönem milletvekili), Esin Karabulut, Esra Kaliber, Esra Mungan (Direnen Akademi), Fatma Betül Korkmaz (Altınbaş Üniversitesi), Fatma Gök (Boğaziçi Üniversitesi, emekli), Fatmagül Aydemir, Ferda Uzunyayla (Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi), Ferhat Kentel (Sosyoloji Dükkanı Derneği), Feryal Saygılıgil, Feza Kerestecioğlu, Fikri Buber, Fırat Karçal (İstanbul Nişantaşı Üniversitesi), Gaye Kuas, Gizem Hüroğlu (Demiroğlu Bilim Üniversitesi, Gizem Sema, Gizem Uzun (İstinye Üniversitesi), Gözde Orhan, Gözde Türkeli (Özyeğin Üniversitesi), Güler Özdemir, Gültan Ergün, Güneş Sezen (Özyeğin Üniversitesi), H. Işık (İstanbul Bilgi Üniversitesi), Halil Can İnce, Hande Yıldız Çekindir, Hasan Akbulut, Hayri Aydın, Hazar Altınbaş, Hilal Cansu Şahin (Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi), Hilal Yılmaz, Hülya Dinçer (MEF Üniversitesi), Hülya Kendir (Kassel Üniversitesi), Iain Ferguson (University of the West of Scotland, Former Professor), İdil Akkuzu, İlkay Özküralpli, İrem Yıldırım, Irmak Ertör (Boğaziçi Üniversitesi), İsmail Ekinci (Bağımsız Araştırmacı), İsmail İshak Arslan (Koç Üniversitesi), Janset Özdemir, Kaan Ağartan (Framingham State University), Kadir Kayserilioğlu (İzmir Ekonomi Üniversitesi), Kasım Karataş (Ayrımcılıkla Mücadele ve Eşitlik Derneği), Koray Sakarya (Boğaziçi Üniversitesi), Kuvvet Lordoğlu, M. Fuat Kına, M. Gürsan Şenalp (Atılım Üniversitesi, M. Şafak Sağlam, Mehmet Bağdınlı, Mehmet Değirmenci (Orta Doğu Teknik Üniversitesi), Mehmet Delil Yorgun (İstanbul Bilgi Üniversitesi), Melih Boydak (İstanbul Üniversitesi, emekli), Meltem Kolgazi (Acıbadem Üniversitesi), Menekşe Ulu, Meral Camcı, Mert Miraç Dündar (Orta Doğu Teknik Üniversitesi), Merve İlay Çelikkaya, Meryem Koray (Emekli öğretim üyesi), Meryem Kurtulmuş, Mesut Yeğen, Metin V. Bayrak (Opus Kitap), Muhammed Gazali Kılınç, Murat Baştuğ (İstanbul Nişantaşı Üniversitesi), Murat Koyuncu (Boğaziçi Üniversitesi), Murat Yıkılmaz (Eskişehir Okulu), Nagehan Tokdoğan (Münster Üniversitesi), Nazım Tural, Nihat Koçyiğit, Nur Tuğçe Biga (Arel Üniversitesi), Nur Bekata Nardin (Boğaziçi Üniversitesi, Emekli), Nurdan Keleşoğlu (Galatasaray Üniversitesi), Oktay Kara, Ömer Furkan Özdemir (Kocaeli Üniversitesi), Onur Açar, Onur Deniz Şen, Onur Hamzaoğlu (Kocaeli Dayanışma Akademisi), Özgül Akıncı, Özgür Atmaca, Özgür Umut Baz (Orta Doğu Teknik Üniversitesi), Özgürcan Alkan (Orta Doğu Teknik Üniversitesi), Özlem Aydın, Özlem Özkan (Kocaeli Dayanışma Akademisi), Öznur Sevdiren (İstanbul Bilgi Üniversitesi), Pınar Kaya, Pınar Kızıltepe, Pınar Tribe (İstanbul Bilgi Üniversitesi), R. Orkun Güner (Kadir Has Üniversitesi), Ravza Amine Aydın (Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi), Saba Çevik, Şafak Şener (Haliç Üniversitesi), Şebnem Oğuz, Sefa Feza Arslan (Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi), Şehlem Kaçar (İstanbul Bilgi Üniversitesi), Selda Akkaya, Selime Güzelsarı, Sena Uzunal, Sercan Karlıdağ (Altınbaş Üniversitesi), Şeref Özcan, Serpil Yıkılmaz, Sevcan Tiftik (İstanbul Bilgi Üniversitesi), Şeyda Yıldız, Sibel Yardımcı (Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi), Soner Cem Gür (Koç Üniversitesi), T. Gül Köksal, Tahsin Mert Saygın (İstanbul Esenyurt Üniversitesi), Tuncer Beyribey (Bağımsız Akademisyen), Ubeyd Öktem (İstanbul Bilgi Üniversitesi), Uğur Cucu, Ulaş Taştekin (McMaster Üniversitesi), Üstüner Okan Çınar (Doğuş Üniversitesi), Yağmur Çağatay (Cambridge Üniversitesi), Yahya Sefa Ekinci (İstanbul Bilgi Üniversitesi), Yavuz Selim Şen (Bilkent Üniversitesi), Yezdan Çelebi, Yüksel Enes Altınok (İstanbul Bilgi Üniversitesi), Zehra Şimşek, Zelal Beyaz Karçal (İstanbul Nişantaşı Üniversitesi), Zeliha Doğan (Altınbaş Üniversitesi, Zeliha Gizem Sayın (Kadir Has Üniversitesi), Zeynep Eylül Gül, Zeynep Sünel.

Inside Turkey’e konuşan İmece-Sen temsilcilerine göre Türkiye’de ev işçilerinin temel sorunu yaptıkları işin “iş”, kayıt dışı çalıştıkları için kendilerinin de “işçi” olarak kabul edilmemesi. Kayıtdışı işe alımların ve iş güvencesi eksikliklerinin sonucu olarak bu kadınların çoğu kıdem tazminatı, işsizlik maaşı, izin, fazla mesai ve emeklilik haklarından mahrum kalıyor.

GÜVEN SORUNU

Ayşe yaşadığı semtteki apartmanların merdivenlerini siliyor, tanıdığı ya da tanıdıklarının yönlendirdiği evlere de temizliğe gidiyor. Siirtli, beş çocuk annesi Ayşe gittiği apartmanlarda daire başına 250-300 lira, toplamda da aylık 2500-3000 Türk Lirası alıyor.

“Çok bir şey değil ama en azından mutfak masraflarını çıkarıyorum” diyor Ayşe, aslında ev işçiliğine gitmek istemediğini ancak geçinmek için mecbur olduğu için ayda bir iki gün evlere temizliğe gitmek zorunda kaldığını da ekliyor.

“Her eve temizliğe gitmem. Paraya ihtiyacım var ama güvenmem de lazım,” diyor Ayşe. “Ev sahibi kadınlar evdeyken daha rahat çalışıyorum. Ama evde sadece erkek varsa onun çıkacağı saatlere yakın bir şekilde gidiyorum ki yalnız başıma çalışayım. Öbür türlü içime sinmiyor.”

İmece-Sen’in anlattıklarına göre Ayşe’nin endişeleri yersiz değil. Sendikaya göre; ev işçisi kadınların maruz kaldığı şiddet ve tacizde şikayet oranı düşük çünkü kadınlar işlerini kaybetme korkusu yaşıyor. Ayrıca yine sendikaya göre; ev ortamında çalışmak delil üretimini zorlaştırıyor, hukuki süreçler ise caydırıcı.

24 yaşındaki Erva Raziye Asar Temmuz 2024’te Esenyurt’ta temizliğe gittiği evde ev sahibi tarafından öldürüldü. Parçalara ayrılan cesedi 23 gün sonra bulundu.

Birçoğu da göçmen olan ev işçileri için durum daha da zor hal alıyor. İmece-Sen’e göre pasaportlarına el konması ve belgelerin hazırlanmasındaki zorluklar bu grubu modern kölelik koşullarına açık hale getiriyor.

İŞ KAYBI KORKUSU

Türkiye’deki çalışma kanunları ayda 10 günden az çalışanlar için günlük iş sigortası imkanı sunuyor. Birçok işveren ev işçilerine günlük sigorta yapmaktan kaçınıyor.

Ayşe gibi birçok işçi, böyle bir hakları olduğundan dahi haberdar değil.

“Çalıştığım günün parasını camları silmediğim için kesinti yapmadan ödemeleri yeter bana” diyor Ayşe. “Varsın günlük sigorta yapmasınlar. Günlük sigorta istesem herhalde o gün köle gibi çalışırım. Çünkü insan gibi değil de toz beziymişim gibi davranıyorlar çoğu zaman.”

Inside Turkey’den Rabia Çetin’in haberine göre, Ayşe, merdivenlerini sildiği apartmandaki birçok ev sahibinin de kendisine kötü davrandığını anlatıyor.

“Merdivenleri silerken her katın dairesinden su istiyorum” diyor Ayşe. “Kışın sıcak su istediğimde bazı ev sahipleri sanki çok büyük bir şey istemişim gibi davranıyor. Merdivenler için kullandığım temizlik malzemeleri bitince evime götürmüşüm gibi neden erken bitiyor diye kızıyorlar. Ama nereye şikayet edeceksin ki…”

37 yaşındaki Zehra da yedi yıl önce ev işçiliğine başlamış. Sigortasız çalışıyor, işini kaybetmekten korktuğu için hiç sigorta istememiş. Temizliğe gittiği evler yaşadığı semtten uzak, bazı evlere gitmek için iki farklı araca binmesi gerekiyor.

Gün doğmadan yaptığı 1,5-2 saatlik yolculuktan sonra gittiği evlerde kahvaltı etmeden temizliğe başlıyor. Yanında çalıştığı bazı aileler ona öğle yemeği veriyor, bazıları vermiyor. Bir evde öğlen yemeği hakkını istediği için ev sahibi artık tam değil yarım gün gelmesini istemiş.

“Yarım gün demek yarım yevmiye demek. O evde mecburen kabul ettim ama bazı evler öğlen yemeği teklif etmeyince sesimi çıkarmadım. Üç çocuğun okul masrafları, kira, mutfak masrafı derken bu işlere muhtacım. O nedenle işi kaybetmemek için sesimi çıkarmıyorum,” diyor Zehra.

Zehra’nın da en çok zorlandığı durumlardan biri de kendisine verilen temizlik malzemeleri. İşvereninin kendisine aldığı malzemeleri kullanmak zorunda, zararlı kimyasallar içerseler bile.

“Bunu kullanmayacağım desen iş beğenmiyormuşum gibi oluyor,” diyor Zehra. “Öyle günler var ki ikisini bir arada kullandığım için saatlerce mide bulantısı çekiyorum. Ama ne yaparsın iş işte, mecbur kalıyorsun…”

KARŞILIĞI OLMAYAN KAZALAR

Ev işçileri için güvenlik de ciddi bir endişe kaynağı. 55 yaşındaki tek çocuk annesi Makbule, altı yıl önce bir ofiste temizlik yaparken pencereden nasıl düştüğünü anlatıyor. Beli kırılan ve kısmen felç kalan Makbule bir yıl yatağa bağlı yaşamak zorunda kalmış.

“Bir gün hep bunun olmasından korkuyordum, artık yorulup yavaş yavaş bırakmaya karar verdiğim anda kendimi yere çakılmış buldum” diyor Makbule.

Bir yıl boyunca işsiz kalan Makbule memleketi Ardahan’a dönmüş, birkaç yıl boyunca fizyoterapi aldıktan sonra yeniden yürüyebilmiş. Makbule iş kazasında yaralanan birçok insana göre şanslı olduğunu söylüyor. Kazayı yaşadığı kurum tüm hastane masraflarını, tedavi masraflarını ve tazminatını ödemiş.

Nisan ayında Aydın’da beşinci kattan düşen 44 yaşındaki Dilek Turan, hayatını kaybetmişti. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG) Turan’ın ölümünün ihmalden doğan bir ‘iş cinayeti’ olduğunu açıkladı.

İSİG üyesi ve akademisyen Aslı Odman ev işinin, güvenlik eksikliklerini takip etmenin en zor olduğu sektörlerden biri olduğunu söylüyor.

“Bu alandaki iş kazaları da meslek hastalıkları da kayda geçmiyor” diyor Odman. “Biz bu kazalara ulusal, yerel ve sosyal medya taraması ve işçilerin aileleri, yakınları, ölüm bilgisine ulaşmış sendika, oda ve avukatlardan gelen bire bir bilgilerle ulaşabiliyoruz.”

İmece-Sen’e göre çözüm, Türkiye’nin ev emekçilerini “işçi” olarak tanıyan Uluslararası Çalışma Örgütü’nün ILO C189 Ev İşçileri Sözleşmesi’ni imzalaması. Dünya genelinde 40 ülke, güvenli iş ortamı kurallarını belirleyen bu sözleşmeyi imzaladı.

Cumhuriyetçi Halk Partisi (CHP) ve Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM) milletvekilleri 2016’dan bu yana ev işçilerinin çalışma koşulları, sosyal güvence eksikliği ve kayıt dışı istihdama ilişkin çok sayıda önerge verdi. Önergelerin büyük bölümü Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na yöneltildi ancak verilen yanıtlar politika değişimine dönüşmedi.

Bu çalışmalardan ortaya çıkan somut gelişmelerden biri, 2020 sonrası önergelerde öne çıkan günlük sigorta düzenlemesiydi. CHP milletvekili Ömer Fethi Gürer ve diğer muhalefet milletvekilleri ev işçilerinin çalışma kanunlarının dışında kaldığına dikkat çekmesi, düzenlemenin ortaya çıkmasında yardımcı oldu. Günlük sigorta uygulaması muhalefet tarafından iş güvensizliğini artıran bir düzenleme olarak görünse de hükümet, yeterli koruma sunduğunu savunuyor.

(Bu haber, Inside Turkey tarafından sağlanan orijinal metin kullanılarak hazırlanmıştır.)