SAĞLIK EKİPLERİ MAÇ BOYUNCA GÖREVDE

Amedspor’un açıklamasında, taraftarların güvenliği ve sağlığı için her tribünde iki sağlık odasının hizmet vereceği belirtildi. Sağlık personelinin karşılaşma boyunca stadyumda hazır bulunacağı, herhangi bir sağlık sorunu yaşayan taraftarların en yakın sağlık odasına başvurması gerektiği ifade edildi.

MERDİVEN VE GEÇİŞ ALANLARI BOŞ BIRAKILACAK

Tribünlerde düzenin korunması amacıyla taraftarların kendilerine ait koltuklarda oturmaları ve merdivenlerle geçiş alanlarını boş bırakmaları istendi.

Kulüp ayrıca, Amedspor’un disiplin cezalarıyla karşı karşıya kalmasına neden olabilecek davranışlardan uzak durulması çağrısında bulundu.

Amedspor, taraftarlarından maç boyunca tribün kültürüne uygun hareket etmelerini isteyerek, “Amedspor’umuza yakışan tribün kültürü ve güçlü desteğimizle takımımızın yanında olalım” mesajını verdi.

ÇOK KATMANLI HAVA SAVUNMA AĞI KURULACAK

İsrail Savunma Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre anlaşma, İsrail ile Yunanistan arasındaki bugüne kadarki en büyük savunma ihracatı anlaşması olma özelliğini taşıyor.

Anlaşma kapsamında Yunanistan’da uçak ve füzelere karşı kullanılmak üzere David's Sling (Davud Sapanı) ve Barak MX sistemlerinden oluşan çok katmanlı bir hava savunma ağı kurulacak.

Projede İsrail merkezli Rafael ve Israel Aerospace Industries (IAI) şirketlerinin geliştirdiği farklı savunma sistemleri de yer alacak. Rafael tarafından geliştirilen Spyder hava savunma sistemi ile IAI tarafından üretilen MMR tipi çok görevli radarların da Yunanistan'a teslim edilmesi planlanıyor.

Anlaşma kapsamında ayrıca Rafael öncülüğünde yeni bir ulusal komuta ve kontrol sisteminin geliştirilmesi öngörülüyor.

İHA'LARA KARŞI EK ANLAŞMA

İki ülke arasında “Aşil Kalkanı” anlaşmasının yanı sıra insansız hava araçlarına karşı savunma amacı taşıyan ek bir anlaşma daha imzalandı.

Yaklaşık 26 milyon euro değerindeki anlaşma kapsamında Rafael tarafından geliştirilen Drone Dome sistemlerinin Yunanistan'a satılması kararlaştırıldı. Sistemlerin özellikle stratejik tesislerin İHA tehditlerine karşı korunması ve mevcut hava savunma kapasitesinin güçlendirilmesi amacıyla kullanılması bekleniyor.

İSRAİL'DEN TEKNOLOJİ TRANSFERİ AÇIKLAMASI

İsrail Savunma Bakanlığı, proje kapsamında Yunanistan'ın yerli savunma sanayisine bilgi ve teknoloji transferi yapılacağını açıkladı.

Bakanlık, anlaşmanın Doğu Akdeniz'de stratejik ortak olarak nitelendirdiği Yunanistan ile İsrail arasındaki savunma işbirliğini daha da geliştireceğini belirtti.

Girne Limanı ile Mersin’in Taşucu Limanı arasında sefer yapan “Filo Jet” isimli yüksek hızlı yolcu deniz otobüsü, Girne’den hareket ettikten kısa süre sonra ön bölümünden su almaya başladı. Geminin limana dönmeye çalıştığı sırada alabora olması sonucu 259 yolcu ve 8 mürettebattan oluşan 267 kişilik gemide büyük bir facia yaşandı.

Kazayla ilgili verilen son bilgilere göre 241 kişi kurtarılırken, 8 kişi yaşamını yitirdi. Kayıp olduğu belirtilen 18 kişiye yönelik arama kurtarma çalışmalarının ise sürdüğü bildirildi.

KAPTAN: GEMİNİN ÖN KISMI DALGALAR NEDENİYLE KOPTU

Hürriyet’te yer alan habere göre, mahkemede kaptan ve mürettebat tarafından kazanın meydana gelişine ilişkin savunma yapıldı.

Kaptan, “dalgalar sonucunda geminin ön tarafının koptuğunu ve kazanın bu şekilde başladığını” savundu. Kaptan ve mürettebat ayrıca meteorolojik verilere göre geminin sefere çıkmasında herhangi bir sorun bulunmadığını, geminin seyir ve idari açıdan gerekli izinlere sahip olduğunu ileri sürdü.

Kazanın kesin nedeninin ise soruşturma kapsamında yapılacak teknik incelemeler ve toplanacak diğer delillerin ardından ortaya çıkması bekleniyor.

9 KİŞİ HAKKINDA SORUŞTURMA

Kazayla ilgili soruşturma, “tedbirsizlik sonucu ölüme sebebiyet vermek” suçlaması kapsamında yürütülüyor.

Mahkeme, olayın tüm yönleriyle aydınlatılması amacıyla teknik verilerin ve diğer belgelerin toplanmasına karar verdi. Ayrıca kazaya ilişkin tanıkların dinlenmesine ve olayla ilgili Türkiye’de herhangi bir soruşturma açılıp açılmadığının araştırılmasına hükmedildi.

Soruşturma kapsamında geminin sefer öncesindeki teknik durumu, meteorolojik koşullar, geminin seyir izinleri, kazanın meydana geliş biçimi ve müdahale süreci gibi başlıkların da incelenmesi bekleniyor.

KAZANIN NEDENİ ARAŞTIRILIYOR

Girne açıklarında yaşanan facianın ardından özellikle geminin ön bölümünün nasıl hasar gördüğü, su alma sürecinin nasıl başladığı ve geminin neden kısa süre içerisinde alabora olduğu soruları soruşturmanın önemli başlıkları arasında bulunuyor.

Kaptanın “dalgalar nedeniyle geminin ön kısmının koptuğu” yönündeki savunmasının, teknik incelemeler sonucunda doğrulanıp doğrulanmayacağı ise yapılacak bilirkişi ve teknik çalışmaların ardından netlik kazanacak.

Konuyu değerlendirirken, tarihsel olarak belgelenen gelişmelerle daha sonra ortaya çıkan siyasi yorumları birbirinden ayırmak önem taşıyor.

İDRİS-İ BİTLİSÎ KİMDİR?

İdris-i Bitlisî (ö. 1520), Osmanlı tarihçisi, şair, münşî, hattat ve siyaset adamı olarak tanınıyor. En önemli eseri Heşt Bihişt, Farsça kaleme alınmış kapsamlı bir Osmanlı tarihidir. Eser, Osmanlı Devleti'nin ilk sekiz hükümdarının dönemlerini ele alır.

İdris-i Bitlisî önce II. Bayezid'in hizmetinde bulundu. Daha sonra Yavuz Sultan Selim'in padişah olmasıyla İstanbul'a döndü ve Selim'in doğu siyasetinde danışmanlık yapan isimlerden biri haline geldi.

Bitlisî'nin hayatının ilk dönemleriyle ilgili bazı ayrıntılar tartışmalı olsa da, Osmanlı tarihindeki konumu ve Yavuz Sultan Selim dönemindeki siyasi rolü konusunda temel kaynaklar arasında önemli ölçüde ortaklık bulunuyor.

İDRİS-İ BİTLİSÎ İLE YAVUZ SULTAN SELİM NASIL BİR ARAYA GELDİ?

Yavuz Sultan Selim 1512'de tahta çıktıktan sonra İdris-i Bitlisî'yi yeniden İstanbul'a çağırdı. Bitlisî, padişahın doğu siyaseti konusunda danışmanlarından biri oldu.

1514 İran seferinde Yavuz Sultan Selim'in yanında yer aldı ve Çaldıran Savaşı'na katıldı. Çaldıran'dan sonra Tebriz'e giden Osmanlı kuvvetleri arasında bulunan Bitlisî, daha sonra Doğu Anadolu'daki siyasi gelişmelerde aktif rol üstlendi.

En önemli görevlerinden biri, bölgedeki Kürt beyleriyle Osmanlı yönetimi arasında siyasi ilişkiler kurulmasına aracılık etmekti.

Encyclopaedia Iranica da İdris-i Bitlisî'nin Kürtler hakkındaki bilgisi ve bölgedeki itibarı nedeniyle Yavuz Sultan Selim tarafından özel yetkiyle görevlendirildiğini; Bitlisî'nin Sünni Kürt beylerini Osmanlı tarafına çekmek ve bölgedeki Safevi etkisini kırmak amacıyla çalıştığını aktarıyor.

YAVUZ SULTAN SELİM-İDRİS-İ BİTLİSÎ İTTİFAKI NEDİR?

Burada önemli bir ayrım yapmak gerekiyor.

Bugün “Yavuz-İdris-i Bitlisî ittifakı” veya “Yavuz Sultan Selim-Kürt beyleri ittifakı” şeklinde ifade edilen siyasi ilişki, 1514 sonrasında Osmanlıların Doğu Anadolu'daki hakimiyetini güçlendirmesi bağlamında ortaya çıktı.

İdris-i Bitlisî, Osmanlı yönetimi ile bölgedeki Kürt beyleri arasında aracılık yaptı. Bazı tarih çalışmalarında, çok sayıda Kürt beyinin Osmanlı tarafına geçmesinde Bitlisî'nin önemli rol oynadığı belirtiliyor.

Bu süreçte amaçlardan biri Safevi Devleti'nin Doğu Anadolu'daki etkisini kırmak, diğeri ise bölgedeki yerel siyasi güçleri Osmanlı sistemi içerisine dahil etmekti.

Dolayısıyla “ittifak” kelimesi kullanılabilir; ancak bunu modern anlamda imzalanmış tek bir devletlerarası anlaşma gibi sunmak tarihsel açıdan yanıltıcı olur.

KÜRT BEYLERİ NEDEN OSMANLI TARAFINA GEÇTİ?

16. yüzyılın başlarında Doğu Anadolu'da çok sayıda Kürt emirliği bulunuyordu. Bölgenin önemli bir bölümü Osmanlılar ile Safeviler arasındaki rekabetin alanı haline gelmişti.

İdris-i Bitlisî'nin bölgedeki aşiretler ve beylerle ilişkileri, Osmanlıların bu yerel güçlerle anlaşmasında etkili oldu. Akademik çalışmalarda, Çaldıran sonrasında İdris-i Bitlisî'nin Urmiye Gölü'nden Malatya ve Diyarbakır'a kadar uzanan bölgede yerel beylerin Osmanlı tarafına geçmesini sağlamak üzere görevlendirildiği belirtiliyor.

Bazı araştırmalarda ise Kürt emirliklerinin İdris-i Bitlisî'nin öncülüğünde Osmanlı Devleti ile işbirliği yapma kararı aldığı ve bu kararın Yavuz Sultan Selim'e iletildiği aktarılıyor.

OSMANLI-KÜRT İLİŞKİLERİNDE NASIL BİR SİSTEM ORTAYA ÇIKTI?

Bu gelişmelerin ardından Doğu ve Güneydoğu Anadolu'daki bazı yerel Kürt beyleri, Osmanlı merkezi yönetimiyle farklı statüler üzerinden ilişkilendirildi.

Bu sistemin temel özelliği, bölgedeki bazı yerel yönetimlerin yerel beylerin aracılığıyla yönetilmeye devam etmesi, karşılığında ise Osmanlı egemenliğinin kabul edilmesiydi.

Sonraki yüzyıllarda da bazı Kürt emirliklerinin Osmanlı-Safevi sınırındaki güvenlik ve savaşlarda önemli roller üstlendiği görülüyor. Akademik araştırmalarda bu yapıların Tanzimat dönemine kadar farklı biçimlerde varlığını sürdürdüğü belirtiliyor.

YAVUZ SULTAN SELİM NEDEN İDRİS-İ BİTLİSÎ'YE İHTİYAÇ DUYDU?

Bunun birkaç temel nedeni vardı.

Birincisi, İdris-i Bitlisî bölgenin siyasi yapısını ve Kürt beylerini yakından tanıyordu.

İkincisi, Osmanlıların doğuya doğru ilerlemesinde yalnızca askeri güç kullanmak yerine yerel siyasi aktörlerle anlaşmak önemliydi.

Üçüncüsü, Safevi Devleti'nin bölgedeki etkisi Osmanlı yönetimi açısından ciddi bir siyasi ve askeri sorun oluşturuyordu.

Bu nedenle Bitlisî, yalnızca bir tarihçi değil, aynı zamanda Yavuz Sultan Selim'in doğu politikasında aktif görev alan siyasi bir aktör haline geldi.

YAVUZ SULTAN SELİM VE ALEVİLER: “40 BİN KİŞİ KATLEDİLDİ” İDDİASI NEREDEN GELİYOR?

İdris-i Bitlisî'nin bugün en fazla tartışıldığı konulardan biri de Yavuz Sultan Selim döneminde Kızılbaşlara yönelik katliam iddiasıdır.

Burada özellikle dikkatli olmak gerekiyor.

“Yavuz Sultan Selim 40 bin Aleviyi katletti” şeklindeki yaygın ifade, doğrudan bütün tarihçilerin üzerinde uzlaştığı kesin bir tarihsel veri değildir.

Bu rakamın temel kaynağı İdris-i Bitlisî'nin Selimşahnâme'sidir. Bitlisî'nin eserinde Kızılbaş olarak tanımlanan kişilerin tespit edilmesi ve öldürülmesine ilişkin yaklaşık 40 binlik bir sayı verilir. Ancak modern tarih araştırmalarında bu rakamın güvenilirliği ciddi biçimde tartışılmıştır.

Önemli nokta şu: 40 bin kişinin öldürüldüğü iddiası tamamen yok sayılabilecek bir rivayet değildir; ancak bu sayıyı bağımsız çağdaş arşiv belgeleriyle doğrulamak da mümkün değildir.

Tarihçi Feridun Emecen'in değerlendirmesinde, söz konusu bilginin ayrıntılı biçimde ilk kez İdris-i Bitlisî'nin Selimşahnâme adlı eserinde ortaya çıktığı, daha sonraki Osmanlı tarihçilerinin de bu bilgiyi aktardığı belirtiliyor. Ancak olayın ve rakamın doğrulanması açısından başka çağdaş kaynakların eksikliği nedeniyle ihtiyatlı yaklaşılması gerektiği vurgulanıyor.

Dolayısıyla haberde veya SEO içeriğinde “Yavuz Sultan Selim 40 bin Aleviyi kesin olarak katletti” demek yerine, “İdris-i Bitlisî'nin eserinde yaklaşık 40 bin Kızılbaşın öldürüldüğüne ilişkin bir anlatı bulunuyor; rakamın tarihsel doğruluğu ise tartışmalı” demek daha doğru olur.

PEKİ İDRİS-İ BİTLİSÎ ALEVİ KATLİAMININ EMRİNİ VEREN KİŞİ MİYDİ?

Elde bulunan güvenilir kaynaklar açısından bunu bu şekilde kesinleştirmek doğru değil.

İdris-i Bitlisî, Yavuz Sultan Selim'in doğu seferinde danışmanı ve siyasi görevlisi olarak önemli bir rol oynadı. Ancak onu doğrudan “Alevi katliamının emrini veren kişi” olarak tanımlamak için çok daha güçlü ve doğrudan kanıtlar gerekir.

Aynı şekilde, “Yavuz-İdris-i Bitlisî ittifakı Alevileri katletmek amacıyla kurulmuştu” şeklindeki ifade de mevcut tarihsel verilerin taşıyabileceğinden daha kesin bir sonuç olur.

Dönemin temel siyasi çatışmasının merkezinde Osmanlı-Safevi rekabeti, siyasi sadakat, mezhepsel ayrışma ve Doğu Anadolu üzerindeki hakimiyet mücadelesi bulunuyordu.

İDRİS-İ BİTLİSÎ NEDEN BUGÜN HÂLÂ TARTIŞILIYOR?

İdris-i Bitlisî'nin tarihsel mirası iki farklı açıdan ele alınıyor.

Bir taraftan Kürt siyasi tarihinin önemli isimlerinden biri olarak görülüyor. Çünkü Osmanlı-Kürt ilişkilerinin şekillenmesinde, Kürt beyleri ile Osmanlı yönetimi arasındaki siyasi temaslarda önemli rol oynadı.

Diğer taraftan, Safevilere ve Kızılbaşlara karşı Osmanlı politikasındaki rolü nedeniyle özellikle Alevi tarih anlatılarında tartışmalı bir figür olarak değerlendiriliyor.

Bu nedenle Bitlisî'yi yalnızca “Osmanlı tarihçisi” veya yalnızca “Kürt siyasi tarihinin önemli ismi” olarak tanımlamak, onun çok katmanlı tarihsel rolünü eksik bırakabilir.

İdris-i Bitlisî'nin en önemli eseri: Heşt Bihişt

İdris-i Bitlisî'nin en önemli eseri Heşt Bihişttir.

Farsça yazılan eser, Osmanlı Devleti'nin ilk sekiz padişahının tarihini anlatıyor. Eserin yazımına II. Bayezid döneminde başlandı ve daha sonra Yavuz Sultan Selim'e sunuldu.

Bitlisî ayrıca Yavuz Sultan Selim'in emriyle Selîmşâhnâme adlı eseri kaleme aldı. Bu çalışma Yavuz'un hayatını ve saltanatının ilk dönemini anlatıyordu. Eser Bitlisî tarafından tamamlanamadı; oğlu Ebülfazl Mehmed Efendi tarafından daha sonra tamamlandı.

Sonuç: Tarihsel olarak neyi kesin biliyoruz?

İdris-i Bitlisî, 15. ve 16. yüzyıllarda yaşamış tarihçi, devlet adamı ve siyasetçidir.

Yavuz Sultan Selim'in danışmanlığını yaptı ve 1514 Çaldıran Seferi'ne katıldı.

Çaldıran sonrasında Doğu Anadolu'daki Kürt beyleriyle Osmanlı yönetimi arasındaki ilişkilerin kurulmasında önemli rol oynadı.

“Yavuz-İdris-i Bitlisî ittifakı” ifadesi, dönemin resmî anlaşmasının adı değil, bu siyasi işbirliğini tanımlamak için kullanılan bir ifadedir.

Yavuz dönemindeki Kızılbaşlara yönelik baskı ve öldürmeler konusunda tarihsel kayıtlar bulunmaktadır; ancak “40 bin Alevi katledildi” rakamının doğruluğu tarihçiler arasında tartışmalıdır ve rakam bağımsız çağdaş kaynaklarla kesin biçimde doğrulanmış değildir.

Bu nedenle İdris-i Bitlisî'nin tarihsel rolünü anlatırken Osmanlı-Safevi savaşı, Kürt beyleriyle siyasi ilişkiler ve mezhepsel çatışma boyutlarını birbirinden ayırmak gerekir.

Beşiktaş’taki Çırağan Sarayı’nda gerçekleştirilen toplantıda Türkiye’yi Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu temsil etti.

Pakistan heyetinde Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı İshak Dar, Federal Savunma Bakanı Khawaja Muhammad Asıf ile Savunma Kuvvetleri Komutanı ve Kara Kuvvetleri Komutanı Mareşal Syed Asım Münir yer aldı.

Suudi Arabistan heyetinde ise Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan el Suud, Savunma Bakanı Prens Halid bin Salman bin Abdülaziz el Suud ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Fayyadh bin Hamed Al Ruwaili bulunuyor.

AİLE FOTOĞRAFI ÇEKİLDİ

Toplantı öncesinde üç ülkenin bakanları ve genelkurmay başkanları bir araya gelerek sohbet etti. Görüşme öncesinde heyetlerin katılımıyla aile fotoğrafı çekildi.

Fotoğraf çekiminin ardından Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında oluşturulan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi’nin ilk toplantısı başladı.

SAVUNMA SANAYİSİ İŞ BİRLİKLERİ GÜNDEMDE

Toplantının gündeminde üç ülkeyi ilgilendiren uluslararası güvenlik başlıklarının yanı sıra savunma alanındaki iş birliklerinin geliştirilmesi bulunuyor.

Bu kapsamda üç ülkenin savaş kapasitelerinin geliştirilmesi, silahlı kuvvetler arasındaki birlikte çalışabilirliğin artırılması, ortak üretim ve araştırma-geliştirme çalışmaları ele alınıyor.

Savunma sanayisi alanındaki iş birliklerinin derinleştirilmesi ve “terörle mücadelede” ortak çabaların güçlendirilmesi de toplantının gündem başlıkları arasında yer alıyor.

Komitenin ortak faaliyet alanlarında yürütülecek çalışmaları koordine etmesi amacıyla bir sekretarya oluşturulması da hedefleniyor. Toplantıda ayrıca önümüzdeki dönemde atılacak adımları belirleyen bir yol haritasının oluşturulması bekleniyor.

MEKKE ORTAK SAVUNMA ANLAŞMASI NEDİR?

Mekke Ortak Savunma Anlaşması, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Pakistan Başbakanı Muhammed Şahbaz Şerif ve Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Muhammed bin Selman bin Abdulaziz Al Suud tarafından 7 Ağustos'ta Mekke'de imzalandı.

Anlaşmaya göre taraf devletlerden herhangi birine yönelik gerçekleştirilecek bir saldırı, tüm taraflara yapılmış bir saldırı olarak kabul ediliyor.

Anlaşmanın imzalandığı dönemde İsrail ve ABD'nin İran'a yönelik saldırılarının ardından Tahran yönetiminin Körfez ülkelerindeki ABD üslerine yönelik misilleme saldırıları ve Hürmüz Boğazı'nın kapatılması uluslararası gündemin önemli başlıkları arasında yer alıyordu.

29 Ağustos Cumartesi günü düzenlenen operasyonda 10 kişi gözaltına alınmıştı. Şüphelilerden 3'ünün adliyeye sevk edildiği, diğer 7 kişinin ise işlemlerinin devam ettiği öğrenildi.

GÜLİSTAN DOKU SORUŞTURMASINDA 5. DALGADA KİMLER GÖZALTINA ALINDI?

Son operasyonda, Temmuz 2017 ile Temmuz 2019 arasında Tunceli İl Jandarma Komutan Vekilliği ve İl Jandarma Alay Komutan Yardımcılığı görevlerinde bulunan A.K. ile eşi B.H.K. de gözaltına alındı.

Operasyon kapsamında ayrıca polis dalgıçları A.K., G.G. ve V.İ., soruşturma kapsamında daha önce tutuklanan güvenlik korucusu Fatih Ö.’nün çocukları D.Ö., S.Ö. ve N.M.Ö., eşi S.Ö. ile Gülistan Doku’nun kaybolduğu dönemde üniversite öğrencisi olan P.B. gözaltına alındı.

GÜLİSTAN DOKU DOSYASINDA TOPLAM 28 TUTUKLU

Gülistan Doku soruşturmasında daha önce gerçekleştirilen operasyonlarda toplam 28 kişinin tutuklandığı belirtildi.

İLK DALGADA TUTUKLANANLAR

Soruşturmanın ilk dalgasında toplam 12 kişi tutuklandı.

Zaynal Abakarov: Gülistan Doku’nun erkek arkadaşı.

Engin Yücer: Zaynal Abakarov’un üvey babası. Olay döneminde Tunceli Asayiş Şube’de görevli polis.

Cemile Yücer: Zaynal Abakarov’un annesi.

Mustafa Türkay Sonel: Dönemin Tunceli Valisi Tuncay Sonel’in oğlu.

Tuncay Sonel: Dönemin Tunceli Valisi.

Çağdaş Özdemir: Dönemin Tunceli Devlet Hastanesi Başhekimi.

Şükrü Eroğlu: Dönemin Valisi Tuncay Sonel’in koruma polisi.

Gökhan Ertok: Eski narkotik polisi. Gülistan Doku’nun Instagram ve WhatsApp hesaplarına girerek verileri yok ettiği iddia ediliyor.

Erdoğan Elaldı: İl Özel İdaresi çalışanı. Baz kayıtlarına göre olay günü Gülistan Doku ile aynı dakikalarda köprüde olduğu ve sinyal kesilmeden önce Doku ile son temas eden kişi olduğu değerlendiriliyor.

Celal Altaş: Dosyada adı geçen Umut Altaş’ın babası.

Nurşen Arıkan: Dosyada adı geçen Umut Altaş’ın annesi.

Ferhat Güven: Dönemin Valisi tarafından “aileyi kontrol altında tutması” amacıyla görevlendirildiği iddia edilen kişi.

İKİNCİ DALGADA 4 KİŞİ TUTUKLANDI

Soruşturmanın ikinci dalgasında 4 kişi tutuklandı.

Fatih Özmen: Köy korucusu. “Suç delillerini yok etme, değiştirme veya gizleme” suçlamasıyla 23 Temmuz’da tutuklandı.

Handan Sonel: Dönemin Tunceli Valisi Tuncay Sonel’in eşi. “Delilleri yok etme” suçlamasıyla 24 Temmuz’da tutuklandı.

Mehmet Aca: Bilişim şirketi sahibi. “Delilleri yok etme” suçlamasıyla tutuklanarak Erzurum Cezaevi’ne gönderildi.

Sefa K.: Tuncay Sonel ile Gökhan Ertok arasındaki WhatsApp yazışmalarının ortaya çıkmasının ardından Ankara’da gözaltına alındı ve tutuklandı.

ÜÇÜNCÜ DALGA: EMNİYET MENSUPLARI DA SORUŞTURMAYA DAHİL EDİLDİ

Soruşturmanın üçüncü dalgasında aralarında dönemin emniyet görevlilerinin de bulunduğu 19 kişi hakkında gözaltı kararı verildi. Bu kişilerden 18’i gözaltına alındı.

Operasyonda dönemin emniyet müdürü, emniyet amiri, başkomiser, komiser, başpolis, polis memurları, bilgisayar işletmeni ve emekli polislerin de aralarında bulunduğu kişiler hakkında işlem yapıldı.

30 Temmuz’da 4 kişi, 31 Temmuz’da 5 kişi ve 1 Ağustos’ta 2 kişi tutuklandı. 2 Ağustos’ta ise dönemin Tunceli Asayiş Şube Müdürü Ertuğrul Aslan tutuklanan isimler arasında yer aldı.

Son olarak, baraj aramasına katılan iki dalgıç “delil karartma” suçlamasıyla tutuklandı.

ADLİ KONTROLLE SERBEST BIRAKILANLAR

Soruşturma kapsamında bazı şüpheliler ise adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

Uğurcan Açıkgöz: Mustafa Türkay Sonel’in en yakın arkadaşı. Olaydan bir gün önce Gülistan Doku ile görüştüğü, baz kayıtlarının gizli tanık beyanlarıyla örtüştüğü ve halen Sonel ile temasını sürdürdüğü belirtiliyor.

Süleyman Önal ve Savaş Gültürk: Munzur Üniversitesi’nde görevli bilgisayar işletmenleri. Köprüyü gören kameraların çalışmadığına ilişkin tutanak tutmalarına rağmen incelenen hard disklerde Gülistan Doku’ya ait görüntülerin bulunduğu ortaya çıktı.

Okan Yarıcı: İş insanı. İkinci dalga operasyonunda gözaltına alındıktan sonra adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

Yılmaz Arslan: Korucu. Son operasyonda savcılık ifadesinin ardından adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

Emre E.: Tuncay Sonel ile Gökhan Ertok arasındaki WhatsApp yazışmalarının ortaya çıkmasının ardından Ankara’da gözaltına alındı ve adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

UMUT ALTAŞ’IN DOSYASINDA SON DURUM

Gülistan Doku dosyasında adı geçen ve kırmızı bültenle aranan Umut Altaş, ABD’de tutuklandı.

Altaş’ın oturum hakkının iptali ve Türkiye’ye sınır dışı edilmesine ilişkin ilk duruşma çevrim içi gerçekleştirildi. Mahkeme, savunma avukatının ek süre talebi üzerine duruşmayı 21 Temmuz’a erteledi.

Gülistan Doku’nun 5 Ocak 2020’de kaybolmasının üzerinden yıllar geçmesine rağmen dosyadaki soruşturma ve operasyonlar devam ediyor. Beşinci dalga kapsamında gözaltına alınan 10 kişiden 3’ünün Erzurum Adliyesi’ne sevk edilmesiyle birlikte soruşturmadaki yeni adli sürecin nasıl ilerleyeceği bekleniyor.

İzmir’den Kars’a uçakla nasıl gidilir?

İzmir’den Kars’a ulaşmanın en hızlı yolu uçak. İzmir Adnan Menderes Havalimanı'ndan Kars Harakani Havalimanı'na yapılacak yolculuk, doğrudan uçuş bulunması durumunda yaklaşık 2 saat 30 dakika sürüyor.

Ancak uçuş programları ve direkt seferler dönemsel olarak değişebiliyor. Direkt uçuş bulunmadığı tarihlerde İstanbul gibi merkezler üzerinden aktarmalı seçenekler değerlendirilebiliyor.

Uçak bileti fiyatları ise seyahat tarihine, biletin ne kadar erken alındığına ve havayoluna göre değişiyor. Bu nedenle özellikle yoğun dönemlerde biletlerin erken alınması daha uygun fiyat bulma ihtimalini artırabiliyor.

İzmir-Kars uçak yolculuğunun avantajları:

En kısa ulaşım süresini sunması

Uzun karayolu yolculuğuna göre daha konforlu olması

Kars'a aynı gün içerisinde ulaşma imkânı

İzmir’den Kars’a otobüsle nasıl gidilir?

İzmir’den Kars’a otobüsle gitmek isteyenler için farklı firmaların seferleri bulunabiliyor. Ancak iki şehir arasındaki mesafenin uzun olması nedeniyle otobüs yolculuğu oldukça uzun sürüyor.

Seferin güzergâhına ve mola sürelerine bağlı olarak yolculuk 30 saatin üzerine çıkabiliyor. Bazı seferlerde aktarma yapılması da gerekebiliyor.

Otobüs biletlerinin fiyatları da dönemsel olarak değişiyor. Hafta sonları, bayramlar ve tatil dönemlerinde fiyatların yükselmesi mümkün.

Otobüs seçeneği, uçak bileti fiyatlarının yüksek olduğu dönemlerde daha ekonomik bir alternatif olarak değerlendirilebilir.

İzmir’den Kars’a trenle nasıl gidilir?

İzmir’den Kars’a trenle gitmek isteyenlerin doğrudan tek trenle ulaşım sağlaması mümkün değil. Yolculuğun farklı tren hatları kullanılarak planlanması gerekiyor.

İzmir'den trenle Ankara yönüne gidildikten sonra Doğu Anadolu'ya devam eden hatlar üzerinden Kars'a ulaşmak mümkün olabiliyor.

Kars denildiğinde tren yolculuğunun en dikkat çeken seçeneği ise Doğu Ekspresi. Ankara-Kars güzergâhında çalışan Doğu Ekspresi, özellikle uzun tren yolculuğunu deneyimlemek isteyenlerin tercih ettiği rotalardan biri.

Ancak İzmir'den Kars'a trenle ulaşım, aktarmalar nedeniyle uçak ve otobüse göre çok daha uzun sürüyor. Bu nedenle tren seçeneği daha çok zaman problemi olmayan ve yolculuğun kendisini deneyimlemek isteyenler için uygun.

İzmir’den Kars’a arabayla kaç saatte gidilir?

Özel araçla İzmir'den Kars'a gitmek isteyenleri oldukça uzun bir yolculuk bekliyor. Karayolu güzergâhına göre mesafe yaklaşık 1.700-1.900 kilometre arasında değişebiliyor.

Mola süreleri hariç düşünüldüğünde yolculuk yaklaşık 20-23 saat sürebiliyor. Hava koşulları, trafik, yol çalışmaları ve seçilen güzergâh toplam süreyi değiştirebilir.

Özel araçla yolculuk yapacakların özellikle kış aylarında Doğu Anadolu'daki hava ve yol koşullarını önceden kontrol etmesi önem taşıyor.

İzmir-Kars yolculuğunda hangi seçenek daha mantıklı?

Hızlı gitmek isteyenler için uçak, bütçesini daha düşük tutmak isteyenler için otobüs, yolculuk deneyimini ön planda tutanlar için ise tren değerlendirilebilir. Özel araç ise Kars ve çevresinde seyahat boyunca ulaşım özgürlüğü isteyenler açısından avantaj sağlayabilir.

İzmir’den Kars’a gitmeden önce bilet fiyatlarının yanı sıra aktarma sayısı, toplam yolculuk süresi, bagaj hakkı ve Kars’a varış saatinin birlikte değerlendirilmesi, en uygun ulaşım seçeneğinin belirlenmesine yardımcı olur.

İzmir’den Kars’a giderken hangi güzergâh kullanılır?

Karayoluyla seyahatlerde güzergâh seçilen ulaşım aracına ve yol durumuna göre değişebilir. Özel araçla yolculuklarda İzmir, Afyonkarahisar, Konya, Kayseri, Sivas, Erzincan ve Erzurum üzerinden Kars'a ulaşan güzergâhlar değerlendirilebilir.

Kış aylarında ise özellikle Erzincan, Erzurum ve Kars çevresindeki hava koşullarının yolculuk öncesinde kontrol edilmesi gerekir.

İzmir-Kars yolculuğu için en uygun dönem ne zaman?

Kars, özellikle kış aylarında yoğun kar yağışı ve düşük sıcaklıklarıyla biliniyor. Bu nedenle kışın karayoluyla seyahat edeceklerin yol durumunu ve hava tahminlerini kontrol etmesi önemli.

Yaz ve sonbahar aylarında ise karayolu ulaşımı genel olarak daha rahat olabilir. Kars'ın tarihi ve doğal güzelliklerini görmek isteyenler için seyahat planını hava koşullarına göre yapmak daha konforlu bir gezi sağlayabilir.

Sosyal medya hesabından paylaşım yapan Ensarioğlu, Amedspor forması giyen kadına yönelik saldırının hiçbir şekilde kabul edilemeyeceğini belirtti.

Ensarioğlu, “Trabzon’da Amedspor forması giyen bir kadın yurttaşımıza yönelik saldırı hiçbir surette kabul edilemez” ifadelerini kullandı.

Türkiye’nin kardeşlik ve barış iklimine ihtiyaç duyduğu bir dönemde çağdışı eğilimlerin törpülenmesi gerektiğini belirten Ensarioğlu, toplumsal bölünme yerine bütünleşmeyi esas alan anlayışın her alana yansıması gerektiğini vurguladı.

“BİR FORMAYA DAHİ TAHAMMÜL EDİLMEMESİ KARDEŞLİK RUHUNA GÖLGE DÜŞÜRÜR”

Yaklaşan Amedspor-Trabzonspor karşılaşmasına da değinen Ensarioğlu, Trabzon Valiliği, Cumhuriyet Başsavcılığı ve Emniyet Müdürlüğünün maç öncesinde, sırasında ve sonrasında gerekli hassasiyeti göstereceğine inandığını ifade etti.

Ensarioğlu, “Bir formaya dahi tahammül edilmemesi, ülkemizin kardeşlik ruhuna gölge düşürmek isteyenlere hizmet edecektir” dedi.

Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının Trabzonspor kafilesine yönelik tehdit ve provokasyon içeren paylaşımlara hızlı şekilde müdahale etmesini de değerlendiren Ensarioğlu, bu yaklaşımın yerinde olduğunu söyledi.

Benzer bir yaklaşımın Amedspor formasını “terörizmle özdeşleştiren anlayışa” karşı da gösterilmesi gerektiğini belirten Ensarioğlu, bunun toplumsal sükûnet açısından “sigorta” niteliğinde olacağını ifade etti.

“İKİ NADİDE SPOR TAKIMI”

Amedspor ve Trabzonspor’un Türkiye’nin önemli spor kulüpleri olduğunu belirten Ensarioğlu, iki takım arasında gerilim yaratabilecek eylem ve tutumlara karşı taviz verilmemesi çağrısında bulundu.

Ensarioğlu, “Amedspor ve Trabzonspor, ülkemizin iki nadide spor takımıdır. Kardeşliğin ruhu adına bu kadar yol alınmışken, taraflar arasında kendini bilmezlerin had aşan eylem ve tutumlarına karşı hiçbir surette taviz verilmemelidir” ifadelerini kullandı.

Ahmed, görüşmelerde ana dilde eğitim ile Kürtlerin anayasal haklarının öne çıkan konular arasında bulunduğunu belirtti. Kürt halkının ana diline yönelik hassasiyetinin haklı olduğunu söyleyen Ahmed, önümüzdeki dönemde en önemli mücadelelerden birinin Kürt dilinin ve Kürtlerin haklarının anayasal güvence altına alınması olacağını ifade etti.

ENTEGRASYON TÜM SORUNLARI ÇÖZMÜYOR

SDG ve bağlı kurumların Suriye devlet kurumlarıyla entegrasyonuna da değinen Ahmed, entegrasyon sürecinin tamamlanmasının bütün sorunların çözüldüğü anlamına gelmediğini söyledi.

YPJ'nin entegrasyonu da dahil olmak üzere henüz tamamlanmayan bazı başlıkların bulunduğunu belirten Ahmed, bu konulara ilişkin görüşmelerin devam ettiğini kaydetti.

TUTUKLULAR KONUSU GÖRÜŞMELERDE GÜNDEMDE

Tutukluların durumunun da Şam yönetimiyle yapılan görüşmelerde sürekli gündeme getirildiğini belirten Ahmed, bu konunun unutulmadığını söyledi.

Ahmed, önümüzdeki dönemde tutuklular konusunda yürütülen çalışmaların daha hızlı ilerleyeceğini ifade etti.

Suriye Cumhuriyeti'nin adının değiştirilmesi konusunun da anayasa kapsamında ele alınacağını belirten Ahmed, bu başlığın da önümüzdeki süreçte görüşüleceğini söyledi.

SEREKANİYELİLERİN DÖNÜŞÜ ORGANİZE EDİLECEK

Serekaniyeli göçmenlerin dönüşü konusunda da değerlendirmelerde bulunan Ahmed, göçmenlerin evlerine dönüşünün organize edileceğini söyledi.

Ahmed, dönüş sürecinin bölgenin istikrarını ve göçmenlerin haklarını güvence altına alan anlaşmalar çerçevesinde yürütülmesinin önemine dikkat çekti.

“ŞEHİT AİLELERİNİN ELEŞTİRİLERİ HAKLI”

Ahmed, şehit ailelerinin mevcut sürece yönelik eleştirilerini de değerlendirdi.

Bu eleştirilerin haklı olduğunu belirten Ahmed, içinde bulunulan sürecin özeleştiri yapılmasını ve Kürt güçlerinin daha önce verdiği sözlere dönmesini gerektirdiğini söyledi.

Kürtlerin son yıllarda elde ettiği kazanımların korunmasının önemine dikkat çeken Ahmed, “Şehitlerimize verdiğimiz söze bağlı kalacağız” dedi.

Kürtlerin hassas bir süreçten geçtiğini ifade eden Ahmed, elde edilen kazanımların korunmasının temel görevlerden biri olduğunu vurguladı.

Bildirgede, Kürt sorunundan kaynaklanan son 40 yıllık çatışma ve şiddet döneminin sona ermesine ilişkin taraflar arasındaki uzlaşmanın, silahlardan arınmış bir süreci başlatmasının sevindirici olduğu belirtildi.

Barışı yaşamın temel şiarı haline getirmiş bir inancın mensupları oldukları vurgulanan bildirgede, TBMM’de yürütülen yasal çalışmaların da dikkatle izlendiği ifade edilerek, demokrasiyi güçlendirecek yasal adımların atılması temennisinde bulunuldu.

“EVRENSEL DEĞERLER VE BARIŞ ADINA KABUL EDİLEMEZ”

Bildirgede, TBMM’de barış ve kardeşlikten söz edilirken, İmralı merkezli açıklamalarda tarihin kanlı bir dönemine referans verilmesinin “barışık bir toplum inşasına dair güven ve inandırıcılıktan uzak” olduğu belirtildi.

Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Bu açıklamalara karşı sürecin paydaşları ve uzlaşı bileşenlerinden herhangi bir tepki verilmemesi, barış ve kardeşlik isteyenleri kaygılandırmaktadır. 16. yüzyılın bir diliminde Yavuz Selim ile İdrisi Bitlisi’nin işbirliği sonucu on binlerce Alevi’nin katledilmesi ve Alevilerin yüzyıllarca sürecek can, mal ve namuslarına yönelik saldırıların başlaması, bu ittifakın en ağır sonuçlarındandır. Abdullah Öcalan’ın siyasi yol haritası için bu ilişkiyi referans göstermesi; insan hakları, evrensel değerler ve barış adına kabul edilemezdir.”

“ALEVİ KURUMLARININ SESSİZ KALMASI KABUL EDİLEMEZ”

Öcalan’ın ittifak önerisinin Orta Doğu’daki siyasi denklem temelinde Türkiye ve Aleviler açısından tehlike barındırdığı savunulan bildirgede, Suriye’deki gelişmelere de dikkat çekildi.

Bildirgede şu değerlendirmeler yapıldı:

“Suriye’de eski rejimin ardından gerçekleşen siyasal ittifak, Suriye’deki Alevilerin her türlü temel haklarından yoksun kalmasının ilk adımı olmuştur. Geçmişte IŞİD’le başlayan Alevi katliamlarının Şara yönetiminde de farklı boyutlarda devam etme olasılığı ciddi kaygılar doğurmuştur. İmralı’nın farklı tonlarda etkisi altındaki bazı Alevi kurum ve aydınlarının, Öcalan tarafından arzulanan 21. yüzyıl Yavuz Selim–İdrisi Bitlisi ittifakı önerisine sessiz kalmaları, Alevi toplumunda şaşkınlık ve kaygıya yol açarken, Aleviler adına kurumsal temsiliyetleri de daha fazla sorgulanır hâle getirmiştir.”

“DEMOKRATİK VE SEKÜLER BİR GELECEK”

Bildirgede, Kürt siyasetine yakın akademisyenlerin İdris-i Bitlisi'ye ilişkin yaklaşımları da eleştirildi.

Açıklamada, “Kürt siyasetinin yandaş akademisyenleri akademik etiği çiğneyerek neredeyse İdrisi Bitlisi’yi bilge bir hümanist gibi tanımlayıp, tarihte katledilen Alevileri suçlu gösterme çabasına girmişlerdir. Aleviler aleyhindeki bu gelişmeler planlı bir çalışmanın ürünü olarak karşımıza çıkmaktadır” denildi.

Bildirgeyi imzalayanların talepleri şöyle sıralandı:

-Yavuz Selim ve İdris-i Bitlisi referanslı arkaik ve kanlı ittifakı reddediyoruz. Kürt sorunundan kaynaklı şiddet ortamından uzaklaşmak istenirken, ülkemizde ve Suriye’deki Alevileri kaygılandıracak hiçbir dil ve söylemi kabul etmiyoruz.

-Bu süreçte tüm Alevi kurum ve aydınlarını, sol, sosyalist ve demokrat çevreleri; demokratik yasal hakların güvenceye alınacağı barış ve kardeşlik için daha duyarlı olmaya çağırıyoruz.

-Kürt sorununun çözümü doğrultusundaki yasal çalışmaları önemsiyoruz; ancak 16. yüzyıldan kalma arkaik ve kanlı bir referansla çözümü reddediyoruz. Evrensel değerlerle inşa edilecek demokratik ve seküler bir geleceğin, başta Türkiye olmak üzere Ortadoğu’daki tüm toplumların yararına olacağına inanıyoruz.

BİLDİRGEYE İMZA ATANLAR

Bildirgeye imza atan isimler şöyle:

Şerafettin Halis (TBMM 23. Dönem Milletvekili, Şair-Yazar)

Müslüm Doğan (TBMM 25. ve 26. Dönem Milletvekili, 63. Hükümet Kalkınma Bakanı, PSAKD eski Genel Başkanı, Araştırmacı-Yazar)

Necati Yılmaz (TBMM 25. ve 26. Dönem Milletvekili, PSAKD eski Genel Başkanı)

Ahmet Koçak (Araştırmacı-Yazar)

Ali Akdemir (Ressam)

Ali Balkız (ABF ve PSAKD eski Genel Başkanı, Araştırmacı-Yazar)

Ali Bulut (Sarıyer İmam Hüseyin Cemevi Yönetim Kurulu Üyesi)

Ali Ekber Ataş (Şair-Yazar)

Ali Gültekin (Araştırmacı-Yazar)

Ali Haydar Avcı (Araştırmacı-Yazar)

Ali Haydar Aşkın (Araştırmacı-Yazar)

Ali Kaya (Tarihçi-Yazar)

Prof. Dr. Ayfer Karakaya-Stump (Tarihçi-Akademisyen)

Ayhan Aydın (Araştırmacı-Yazar)

Baki İşçi (Yazar)

Bektaş Avcı (Araştırmacı-Yazar)

B. Sadık Albayrak (Yazar)

Cafer Yıldız (Tarihçi-Yazar)

Av. Cihan Söylemez (Hukukçu-Yazar)

Doç. Dr. Daimi Cengiz (Akademisyen-Yazar, Etnomüzikolog)

Erol Erkılınç (Araştırmacı-Yazar)

Fatma Betül Günday (Araştırmacı-Yazar)

Av. Fevzi Gümüş (ABF ve PSAKD eski Genel Başkanı, Hukukçu)

Gülser Han (Şair-Yazar)

Hasan Dursun (Araştırmacı-Yazar)

Hasan Küçük (Araştırmacı-Yazar)

Hasan Taşkın (Sözlü Tarih Derleyicisi)

Haydar Ersöz (Araştırmacı-Yazar)

Haydar Karataş (Araştırmacı-Roman Yazarı)

Hulusi Yıldız (İsviçre Basel ve Çevresi Alevi Bektaşi Kültür Birliği Başkanı)

Hülya Gür Güntaş (Yazar)

Dr. Hüseyin Çağlayan (Akademisyen-Yazar)

Hüseyin Elçi (Şair-Yazar)

İbrahim Bahadır (Araştırmacı-Yazar)

İsmail Pehlivan (Araştırmacı-Yazar, Gazeteci)

Kadir Doğan (Araştırmacı-Yazar)

Kadri Karagöz (Sanatçı)

Kemal Cemgil (Yazar)

Leyla Akgül (Yayıncı-Yazar)

Mahmut Aslan (Siyaset Bilimci, Yazar, Pir Sultan Abdal 2 Temmuz Vakfı YK üyesi)

Mehmet Ercan (Şair-Yazar)

Mehmet Ali Güler/ZeleMem (Sanatçı)

Mesut Özcan (Araştırmacı-Yazar)

Musa Ağacık (Gazeteci)

Mustafa Fırat (Tarihçi-Yazar)

Munzur Güven Kılıç (Araştırmacı-Yazar)

Mutlu Şahin (Kafi Baba Alevi Bektaşi Derneği Başkanı)

Nurettin Aslan (Araştırmacı-Yazar)

Rıza Aydın (Araştırmacı-Yazar)

Sait Bakşi (Ozan-Yazar)

Turan Fırat (Yazar)

Turgut Yüksel (Almanya Sosyal Demokrat Partisi/SPD Hessen Eyaleti Milletvekili)

Zafer Taşkın (Gazeteci)

İhbar üzerine olay yerine polis, itfaiye ve sağlık ekipleri sevk edildi. Ekiplerin yaptığı ilk kontrollerde 2 kişinin hayatını kaybettiği, 1’i ağır 16 kişinin ise yaralandığı belirlendi.

39 YAŞINDAKİ YOLCU HAYATINI KAYBETTİ

Kazada ağır yaralanan yolculardan Fatma Hacer Eroğlu, ambulansla hastaneye kaldırıldı. Eroğlu, doktorların tüm müdahalelerine rağmen kazadan 2 gün sonra yaşamını yitirdi.

Eroğlu’nun da hayatını kaybetmesiyle kazadaki can kaybı 3’e yükseldi.

OTOMOBİL SÜRÜCÜSÜ ADLİYEYE SEVK EDİLDİ

Kazayla ilgili yürütülen soruşturma kapsamında, otomobil sürücüsü R.S.F.’nin şerit değiştirmek amacıyla otobüsün önüne doğru manevra yaptığı ve otobüsün kontrolden çıkmasına neden olduğu tespit edildi.

Dün gözaltına alınan R.S.F.’nin emniyetteki işlemleri tamamlandı. Şüpheli sürücü, adliyeye sevk edildi.

İhbar üzerine olay yerine Batman Belediyesi İtfaiyesi, AFAD, UMKE ve polis ekipleri sevk edildi. Yoğun dumanın etkili olduğu salona özel teçhizat ve ekipmanlarla giren ekipler, dumandan etkilenen 12 kişiyi kurtararak kentteki hastanelere sevk etti.

İtfaiye ekiplerinin yaptığı 4 ayrı detaylı taramada bina içerisinde başka bir kişinin bulunmadığı tespit edildi.

VALİLİK: 2 KİŞİ YAŞAMINI YİTİRDİ

Batman Valiliği, yangına ilişkin yaptığı açıklamada, hastaneye kaldırılan 12 kişiden 2’sinin tüm müdahalelere rağmen hayatını kaybettiğini bildirdi.

Valilik açıklamasında, tedavisi devam eden 1 kişinin durumunun ağır olduğu, 9 kişinin sağlık durumunun ise stabil olduğu belirtildi.

Açıklamada, yangının çıkış nedeninin belirlenmesi amacıyla inceleme başlatıldığı ve olayla ilgili adli ve idari tahkikatın sürdüğü kaydedildi.

Valiliğin açıklamasında şu ifadelere yer verildi:

“Bugün saat 16.20 sıralarında ilimiz Gültepe Mahallesi'nde bulunan özel bir spor salonunun sauna kısmında çıktığı değerlendirilen yangına Batman Belediyesi İtfaiyesi, AFAD ve UMKE ekiplerince anında müdahale edilmiştir. Olayın ilk anından itibaren Valimiz Sayın Ekrem Canalp, yangın bölgesinde yürütülen arama ve kurtarma çalışmalarını yerinde takip etmiştir.”

Açıklamada, yoğun duman nedeniyle özel teçhizat ve ekipmanlarla spor salonuna giren ekiplerin dumandan etkilenen 12 kişiyi kurtardığı belirtildi.

“Hastaneye kaldırılan vatandaşlarımızdan 2’si yapılan tüm müdahalelere rağmen hayatını kaybetmiştir. Tedavisi süren 1 vatandaşımızın durumu ağır olup, 9 vatandaşımızın sağlık durumu ise stabildir.”

Valilik, yangının çıkış nedenine ilişkin incelemelerin yanı sıra olayla ilgili adli ve idari tahkikatın devam ettiğini bildirdi.

BAKANLIK MÜFETTİŞ GÖREVLENDİRDİ

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı da Batman’daki spor salonu yangınının araştırılması amacıyla Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından müfettiş görevlendirildiğini açıkladı.

Bakanlığın NSosyal hesabından yapılan açıklamada, yangında yaşamını yitirenler için başsağlığı, yaralılara ise acil şifa dileğinde bulunuldu.

Açıklamada, “Sosyal Güvenlik Kurumumuz tarafından yaşanan elim hadiseyi araştırmak üzere müfettiş görevlendirilmiştir. Bakanlık olarak süreci yakından takip ediyoruz” denildi.

Yangının kesin çıkış nedeni ve olayın tüm yönleriyle ilgili inceleme ve soruşturma sürüyor.

X hesabından ziyareti duyuran Yıldız, "Devletimiz her daim yanınızda" ifadesini kullandı.

Yıldız, şu ifadeleri kullandı:

"Uzun yıllardır arkadaşlığımızı sürdürdüğümüz, Galatasaray tribünlerinin sevilen ismi Sebahattin Şirin Beyi İstanbul’daki hanesinde ziyaret ettim.Sohbetimizde, devletimizin her daim yanında olduğunu vurgulayarak tribünlerimizde sağduyu, kardeşlik, birlik ve beraberliğin hâkim olması temennisinde bulundu.Samimi misafirperverliği ve anlamlı hediyesi için kendisine teşekkür ediyorum."

"ÖCALAN'A ÖZGÜRLÜK" SLOGANIYLA DİKKAT ÇEKMİŞTİ

Adalet Bakanı Akın Gürlek'e yönelik mektup yazarak sosyal medyada paylaşmasının ardından gözaltına alınan Şirin, adliyeye sevk sürecinde zafer işareti yaparak “Sayın Öcalan'a özgürlük!” sloganı atmıştı.

Şirin, daha sonra yaptığı açıklamada sloganı atma gerekçesini şu ifadelerle açıklamıştı:

"Hakkımda yürütülen soruşturmayla ilgili olarak emniyetten hastaneye sevk edildiğim esnada basın mensuplarına gördüğüm açık alanda terörsüz Türkiye sürecine, ülkenin birlik ve beraberliğine destek verdiğim için 'Sayın Öcalan'a özgürlük, Sayın Öcalan'a özgürlük' şeklinde söylemde bulundum. Başkaca bir amacım veya suç kastım bulunmamaktadır."

"Karaborsa bilet" ve "uyuşturucu" soruşturması kapsamında ev hapsi cezası alan Şirin'in uyuşturucu testi ise pozitif çıkmıştı.

Saat 12.30 sıralarında Girne Limanı’ndan Taşucu Limanı’na hareket eden özel bir firmaya ait yolcu gemisi, limandan ayrıldıktan kısa süre sonra henüz belirlenemeyen bir nedenle su almaya başladı.

Kaptanın yardım çağrısının ardından sahil güvenlik ve liman yönetimi tarafından bölgeye kurtarma ekipleri sevk edildi. Gemide 259 yolcu ve 8 mürettebat olmak üzere toplam 267 kişinin bulunduğu bildirildi.

Bölgede bulunan balıkçı tekneleri de kurtarma çalışmalarına destek verdi. Görgü tanıkları, geminin su almaya başlamasının ardından bazı yolcuların denize atladığını aktardı.

GEMİNİN NEDEN BATTIĞI HENÜZ BELİRLENEMEDİ

KKTC Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Erhan Arıklı, feribotun su aldığını belirterek kurtarma çalışmalarının sürdüğünü açıkladı.

Arıklı, gemide 259 yolcu ve 8 mürettebat bulunduğunu aktarırken, geminin neden su aldığına ilişkin henüz bir bulguya ulaşılamadığını söyledi.

ÜNAL ÜSTEL: 172 KİŞİ KURTARILDI

KKTC Başbakanı Ünal Üstel, kurtarma çalışmalarını yerinde takip etmek üzere Girne Limanı’na gitti.

Üstel, yaptığı açıklamada geminin Girne Limanı’na yaklaşık 7 kilometre açıkta alabora olduğunu belirterek, 172 kişinin kurtarıldığını, 6 kişinin ise yaşamını yitirdiğini açıkladı.

Üstel, şu ifadeleri kullandı:

“Devletin tüm kurumları ile kurtarma çalışmaları için seferberiz. Olay için tüm imkanları seferber ettik. Kurtaracağımız her insan bizim için önemli. Çok üzgünüz, can kaybımız ve yaralılarımız var, tüm imkanlarımızla sahadayız. Detaylı bilgilendirmeyi kamuoyu ile paylaşacağız.”

Bölgede arama ve kurtarma çalışmaları devam ederken, olayın nedenine ilişkin inceleme sürüyor.

"DÜN KÖTÜ BİR AĞRI SAPLANDI GÖĞSÜME"

Sette yaşadığı yorgunluğun ardından rahatsızlandığını belirten Cem Yılmaz, paylaşımında şu ifadeleri kullandı:

"Sağ olun arkadaşlar iyiyim. Tam GORA'nın çekimleri bitti, dedim ki 'Şimdi iş bitince çıkar yorgunluğu, sette hiç belli etmez, kemiklerin ağrır iş bitince...' Dün kötü bir ağrı saplandı göğsüme, sırtıma; eve gidip yatsam hala yatıyor olurdum... Ayvacık'taki ilk hastanede, burada Çanakkale'deki arkadaşlarıma teşekkür ederim, edeceğim sonra detaylı. Soran, eden, gelen herkese teşekkür ederim. Sağlık Bakanımız da sağ olsun geçmiş olsun dileklerini iletmiş. Tüm sağlık dünyası zaten beni sever ne mutlu... Neyse kötü bir gün geçirdim vesselam. Doktorlar stresten uzak durun dedi, güldüm. Yine 'Abi az iç' diyen, 'Saçı kesti yeni imaj' diyenlere bir sözüm var; siz olmasanız kalp krizi de olmazdı hayatta. Sevenlere tekrar tekrar teşekkür ederim, sağlıklı olun inşallah."

Dernek, açıklamasında kadın taraftarın Amedspor forması giydiği gerekçesiyle sözlü saldırı ve hakarete maruz bırakılmasını kınadı. Amedspor’u ve taraftarlarını hedef alan, kulübü kriminalize etmeye yönelik bu tür eylemlerin cezasız kalmaması gerektiği vurgulandı.

Amedsporlu Hukukçular Derneği’nin açıklamasında şu ifadelere yer verildi:

“Amedspor forması giydiği gerekçesiyle bir kadın taraftarın sözlü saldırı ve hakarete maruz bırakılmasını kınıyoruz. Amedspor’u ve taraftarlarını hedef alan, Amedspor’u kriminalize etmeye yönelik bu tür eylemlerin cezasız kalmaması gerektiğini vurguluyoruz.

Cumhuriyet Başsavcılığını, olayın tüm yönleriyle ivedilikle soruşturulması ve sorumlular hakkında gerekli adli işlemlerin başlatılması için göreve çağırıyoruz. Zira bu tür haksız eylemler karşısında sessiz kalınması ve etkin bir soruşturma yürütülmemesi, benzer eylemlerin devamına ve kamuoyunda infial yaratan olayların artmasına zemin hazırlayacaktır.

Öte yandan, sosyal medya platformlarında bu haksız eylem karşısında nefret ve tehdit dili kullanan birtakım hesaplar hakkında da gerekli ihbar ve başvuruların tarafımızca yapıldığını kamuoyunun bilgisine sunuyoruz.

Amedsporlu Hukukçular Derneği olarak sürecin takipçisi olacak, sorumlular hakkında gerekli tüm hukuki yollara başvuracağız.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.”

Cenaze namazının ardından Mehdi Zana’nın naaşı, Yeniköy Mezarlığı’nda toprağa verildi. Törene Zana ailesinin yanı sıra siyasetçiler, demokratik kitle örgütlerinin temsilcileri, cezaevinden mücadele arkadaşları ve çok sayıda yurttaş katıldı.

BUCAK: “SADECE BİR MAKAM DEĞİL, KENTİN ONURUYDU”

Evrensel’den Elif Ekin Saltık’ın haberine göre, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eş Başkanı Serra Bucak, törende yaptığı konuşmada Mehdi Zana’nın 1977 yılında bağımsız aday olarak belediye başkanı seçildiğini hatırlattı. Zana’nın belediye başkanlığının yalnızca bir idari görev olmadığını belirten Bucak, şu ifadeleri kullandı:

“Zana sadece bir belediye başkanlığı görevini üstlenmedi; bir kentin sözünü, kimliğini, talebini ve onurunu yerel yönetimin merkezine taşıdı. O karanlık dönemde bu halkın iradesine sahip çıkmak çok ağır bedelleri olan bir görevdi.”

12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından Zana’nın görevden alınarak tutuklandığını ve Diyarbakır 5 No’lu Cezaevi’nde yıllarca işkence gördüğünü belirten Bucak, Zana’nın yaşamının Türkiye’nin demokrasi tarihi açısından taşıdığı öneme dikkat çekti.

Bucak, seçilmişlerin iradesinin yok sayılması ve Kürt halkının dil ve kimliğinin inkâr edilmesiyle ilgili sorunların bugün de sürdüğünü savunarak şöyle konuştu:

“Mehdi Zana’nın yaşamı, Türkiye'nin demokrasi tarihindeki büyük yaraların ve Kürt halkının mücadelesinin bir aynasıdır. Seçilmişlerin iradesinin yok sayıldığı, Kürt halkının dilinin ve kimliğinin inkâr edildiği yılların içinden geçti.”

Zana’nın görevden alınmasının ardından yaşananların günümüzde de farklı biçimlerde devam ettiğini söyleyen Bucak, “Bugün de dili, kültürü ve varlığı inkâr edildiği için halkını savunan ve görevden alınan belediye başkanları var” dedi.

Bucak konuşmasını, “O direnç ve umut hiç yitirilmedi. Silvan halkının, Kürt halkının ve ailesinin başı sağ olsun. Diyarbakır seni unutmayacak Mehdi ağabey” sözleriyle tamamladı.

KANAT: “İŞKENCELER DİYARBAKIR HALKININ İRADESİNİ KIRMAYA YÖNELİKTİ”

Mehdi Zana’nın Diyarbakır 5 No’lu Cezaevi’nden mücadele arkadaşı Abdullah Kanat da törende konuştu. Zana’nın cezaevinde gördüğü işkencelere değinen Kanat, kendisini ilk gördüğünde ağır işkenceler nedeniyle yürümekte zorlandığını anlattı.

Zana’nın hem halkın oylarıyla seçilmiş bir belediye başkanı hem de cezaevindeki direnişin öncü isimlerinden biri olması nedeniyle hedef alındığını belirten Kanat, şöyle konuştu:

“Kendisini cezaevinde ilk gördüğümde ağır işkencelerden dolayı ayakları topallıyordu. Ona yönelik bu kadar şiddetli bir yönelimin iki nedeni vardı: Hem halkın oylarıyla seçilmiş bir belediye başkanı olması hem de direniş içindeki öncü rolü.”

Kanat, Zana’ya yönelik işkencelerin yalnızca bir kişiye yönelik olmadığını, Diyarbakır halkının iradesini kırmayı amaçlayan bir politika olduğunu savundu. Cezaevindeki direnişin sonraki dönemlerdeki demokrasi ve özgürlük mücadelesi açısından önem taşıdığını ifade etti.

BAYINDIR: “MİRASINI SAHİPLENECEĞİZ”

Demokratik Bölgeler Partisi (DBP) Eş Genel Başkanı Keskin Bayındır ise Mehdi Zana’nın yalnızca Kürt halkı açısından değil, ezilen halklar bakımından da önemli bir figür olduğunu söyledi.

Zana’nın sosyalist ve demokrat kimliğine vurgu yapan Bayındır, “Mamoste Mehdi Zana, Kürt halkının birliği ve özgürlüğü için nasıl çalıştıysa, mazlum halklar için de çalıştı. Sosyalist ve demokrat bir insandı. Onun karakteri Diyarbakır'a rengini verdi” dedi.

Bayındır, Zana’nın öğrencileri ve mücadele arkadaşları olarak onun mirasını sahiplenmeye devam edeceklerini belirterek, “İsmini kentimizde yaşatacağız” ifadelerini kullandı.

Sedir, Pinaceae (Çamgiller) familyasının Cedrus cinsini oluşturan iğne yapraklı ağaçların ortak adıdır.

Gerçek sedirler Cedrus cinsine bağlıdır. Dünyada doğal yayılış gösteren başlıca sedir türleri arasında:

• Lübnan sediri (Cedrus libani)
• Atlas sediri (Cedrus atlantica)
• Himalaya sediri (Cedrus deodara)
• Kıbrıs sediri (Cedrus brevifolia)

bulunur.

Türkiye açısından ise özellikle Lübnan sediri olarak bilinen Cedrus libani önemlidir. Türün doğal yayılış alanı Güney Türkiye’den Lübnan’a kadar uzanır.

Torosların görkemli ağacı

Türkiye'de sedir denildiğinde akla özellikle Toros sediri gelir.

Cedrus libani, Toros Dağları'nın yüksek kesimlerinde doğal olarak yetişir. Lübnan, Suriye ve Türkiye'nin yanı sıra bölgenin tarihsel dağ ekosistemlerinin önemli bir parçasıdır. IUCN'nin yayımladığı bölgesel saha rehberinde tür, “Hassas” (Vulnerable) kategorisinde gösteriliyor.

Bu nedenle sedir yalnızca kereste değeri olan bir ağaç değil; dağ ekosistemleri açısından da önemli bir tür.

Sedir ağacı neden binlerce yıldır bu kadar değerli?

Bunun birkaç nedeni var.

Sedir ağacının kerestesi dayanıklı, işlenebilir ve hoş kokuludur. Büyük gövdeleri ve geniş dalları, tarih boyunca özellikle büyük yapıların inşasında değerli bir malzeme olmasını sağladı.

Eski toplumlar sedir ağacını;

gemilerde, saraylarda, tapınaklarda, sütunlarda, tavanlarda, sandıklarda, lahitlerde ve çeşitli değerli eşyalarda kullandı.

Antik Mısır'da sedir ağacından gemiler, yapılar ve lahitler yapılırken, sedir reçinesi ve yağının mumyalama uygulamalarında da kullanıldığına ilişkin arkeolojik kanıtlar bulunuyor.

Yani sedir, geçmişte sadece bir “ağaç” değildi.

Bir yapı malzemesi, ticaret ürünü, askeri kaynak ve prestij göstergesiydi.

Sedir ağacı savaşların neden hedefindeydi?

Burada sedirin tarihindeki en ilginç bölümlerden biri başlıyor.

Bugün “sedir ağacı savaşları” şeklinde aranan konu aslında tek bir savaşın adı değil. Ancak tarih boyunca sedir ormanlarına sahip olmak veya bu ormanlardan kereste elde etmek için düzenlenen seferler ve gerçekleştirilen yoğun kesimler bulunuyor.

Lübnan ve Toroslar arasındaki dağlık bölgelerde yetişen sedirler, Mezopotamya ve Mısır gibi büyük uygarlıkların ihtiyaç duyduğu kaliteli kerestenin önemli kaynaklarından biriydi.

FAO'nun tarih çalışmasına göre Lübnan sedirlerinin yaklaşık 5 bin yıl önce kesilerek Mısır'a ihraç edildiğine ilişkin kayıtlar bulunuyor. Mısır Kralı Snefru döneminde sedir ticaretinin büyük ölçekte gerçekleştirildiği ve kerestelerin gemilerle taşındığı aktarılıyor.

Bu nedenle sedir ormanları zamanla yalnızca ekonomik değil, stratejik bir kaynak haline geldi.

Gılgamış Destanı'nda sedir ormanı

Sedir ağacının insanlık tarihindeki önemini anlamak için savaşlardan da önceye gitmek gerekiyor.

Gılgamış Destanı, sedir ormanlarının bilinen en eski edebi anlatımlarından birini içeriyor.

Destanda Gılgamış ve Enkidu, tanrıların mekânı olarak tasvir edilen Sedir Ormanı'na gider.

FAO, Gılgamış Destanı'ndaki sedir anlatılarının MÖ 3. binyıla kadar uzandığını belirtiyor. Destanda sedir dağının tanrısal bir mekân olarak tasvir edilmesi, ağacın yalnızca ekonomik değil dini ve mitolojik bir değer de taşıdığını gösteriyor.

Dahası, sedirle ilgili anlatılar yalnızca Sümer kültürüyle sınırlı kalmadı. Gılgamış anlatısının farklı dillerdeki versiyonlarında da sedir ormanlarının önemli bir yere sahip olduğu görülüyor.

Sedir ağacı mitolojide neyi temsil ediyor?

Sedirin mitolojik anlamı kültürden kültüre değişse de ortak noktalardan biri güç, kutsallık, uzun ömür ve görkem.

Gılgamış Destanı'nda sedir ormanı tanrılarla ilişkilendirilen kutsal bir alan olarak karşımıza çıkıyor.

Antik Yakın Doğu'da sedirlerin yüksekliği, dayanıklılığı ve uzun ömrü onları sıradan ağaçlardan farklılaştırıyordu.

Daha sonraki dönemlerde de sedir;

güç, ihtişam, dayanıklılık ve ölümsüzlük gibi anlamlarla ilişkilendirildi.

Eski Ahit'teki anlatımlarda da Lübnan sedirlerinin önemli bir sembolik yeri bulunuyor. Tarihsel ve dini metinlerde sedir, güç ve görkemin sembollerinden biri olarak kullanılıyor.

Firavunlardan Fenikelilere: Sedir ticareti nasıl bir güç yarattı?

Sedirin tarihindeki en önemli aktörlerden biri Fenikeliler oldu.

Bugünkü Lübnan kıyılarında yaşayan Fenikeliler, sedir kerestesini bölgesel ticaretin önemli ürünlerinden biri haline getirdi.

Lübnan'ın sedirleri;

Mısır'a, Mezopotamya'ya, İsrail ve Yahuda krallıklarına ve daha sonraki dönemlerde farklı imparatorluklara ulaştı.

Fenikelilerin denizcilik gücünün gelişmesinde de sedir kerestesinin önemli rol oynadığı değerlendiriliyor. Çünkü büyük ve dayanıklı kereste, gemi yapımı açısından son derece değerliydi. Lübnan'daki Al-Shouf Cedar Reserve'in tarihsel değerlendirmesinde, sedirin Fenikelilerin deniz ticaretinde kullandıkları gemilerin gelişiminde önemli rol oynadığı belirtiliyor.

Bu nedenle sedir için aslında şöyle bir ifade kullanılabilir:

Sedir ağacı, antik dünyanın ticaret yollarını ve denizcilik gücünü besleyen doğal kaynaklardan biriydi.

Süleyman Mabedi'nin yapımında sedir kullanıldı

Sedirin kutsal yapılardaki kullanımının en bilinen örneklerinden biri Süleyman Mabedi.

Tarihsel ve dini kaynaklarda Lübnan sedirlerinin İsrail'deki önemli yapılarda kullanıldığı aktarılıyor.

Üniversite College Cork'un hazırladığı sedir tarihçesinde, Lübnan sedirinin İsrail'deki saray ve tapınak yapılarında kullanıldığı; sedir kerestesinin özellikle değerli bir yapı malzemesi olduğu belirtiliyor.

Bu da sedirin neden yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda dini ve siyasi prestij unsuru olduğunu gösteriyor.

Romalılar da sedir ormanlarını korumak zorunda kaldı

Sedir ormanlarının aşırı kullanımının yeni bir sorun olmadığını gösteren dikkat çekici örneklerden biri Roma döneminde görülüyor.

IUCN'nin Shouf Biyosfer Rezervi tarihçesine göre Roma İmparatorluğu'nun Suriye ve Lübnan'a yayılması sedir ormanlarını ciddi biçimde etkiledi.

İmparator Hadrianus, kalan ormanların sınırlarını işaretlettirerek bazı alanları imparatorluk mülkü olarak koruma altına aldı.

Yani bugünkü “ormanları koruma” fikrinin çok daha eski örneklerinden biri sedir ormanlarında karşımıza çıkıyor.

Osmanlı döneminde sedir ormanları neden azaldı?

Sedir ormanlarının tarihindeki en ağır darbelerden biri modern döneme doğru yaşandı.

Özellikle I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı yönetiminin demiryolları için keresteye ve yakacağa ihtiyaç duyması, Lübnan ormanlarının yoğun biçimde kesilmesine yol açtı.

FAO'nun tarihsel değerlendirmesine göre savaşın ilk üç yılında Lübnan'ın ağaç varlığının yaklaşık yüzde 60'ının kaybedildiği tahmin ediliyor.

IUCN de Osmanlı döneminde özellikle Hicaz Demiryolu'nun buharlı trenlerinde yakıt sağlamak amacıyla ulaşılması kolay sedir alanlarının büyük ölçüde tahrip edildiğini belirtiyor.

Bu yüzden sedir ormanlarının hikâyesi aslında biraz da insanlığın doğal kaynaklara yaklaşımının tarihi.

Sedir ağacı halk için neden önemli?

Lübnan'da sedir ağacı bugün yalnızca doğal bir varlık değil, ulusal kimliğin sembollerinden biri.

Lübnan bayrağının tam ortasında sedir ağacı bulunuyor.

Sedir; ülkenin tarihini, dayanıklılığını ve uzun ömürlü olma arzusunu temsil ediyor. IUCN, sedirin Lübnan bayrağının yanı sıra ülkenin para birimlerinde, resmi logolarında, kitaplarında, şiirlerinde ve sanat eserlerinde kullanıldığını belirtiyor.

Dolayısıyla Lübnan'da “sedir” dediğinizde yalnızca bir ağaçtan söz etmiyorsunuz.

Bir ülkenin hafızasından söz ediyorsunuz.

“Tanrı'nın Sedirleri” neden UNESCO listesinde?

Lübnan'daki Tanrı'nın Sedirleri Ormanı (Cedars of God), Kadisha Vadisi ile birlikte UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde bulunuyor.

UNESCO'ya göre bu alandaki ağaçlar, antik dünyanın en değerli yapı malzemelerinden birini sağlayan kutsal ormanların günümüze ulaşmış kalıntıları arasında değerlendiriliyor. Alan 1998 yılında Dünya Mirası Listesi'ne alındı.

Bu orman, binlerce yıl önce bölgeyi kaplayan geniş sedir ormanlarından geriye kalan önemli parçalardan biri.

Sedir ağacı bugün neden tehlikede?

Sedirin tarih boyunca gördüğü en büyük tehditlerden biri aşırı kesim oldu.

Ancak bugün tehditler yalnızca kereste üretiminden ibaret değil.

İklim değişikliği, kuraklık, yangınlar, böcekler, habitat parçalanması, hayvancılık baskısı ve insan faaliyetleri sedir ormanlarını etkiliyor.

Lübnan'daki Tannourine ormanlarında 2006-2018 arasında böceklerin ağaçların yaklaşık yüzde 7,5'ine zarar verdiği bildirilmişti. İklim değişikliğinin de sedir ekosistemleri üzerindeki baskıyı artırdığı belirtiliyor.

Kew'in güncel bitki veri tabanında Cedrus libani için IUCN koruma kategorisi VU – Vulnerable (Hassas) olarak veriliyor.

Sedir ağacının kullanım alanları neler?

Sedirin kullanım alanları tarih boyunca oldukça genişti.

Yapı ve marangozluk

Dayanıklı ve hoş kokulu kerestesi nedeniyle;

• Ev yapımında
• Saraylarda
• Tapınaklarda
• Tavanlarda
• Kapı ve mobilyalarda
• Sandıklarda
• Süs eşyalarında

kullanıldı.

Gemi yapımı

Özellikle Fenikeliler döneminde sedir kerestesi gemi yapımında önemli bir hammaddeydi.

Lahit ve mezar eşyaları

Antik Mısır'da sedir ağacı ve ürünleri lahitler ve mezar eşyalarında kullanıldı.

Yağ ve reçine

Sedir yağı ve reçinesi de tarih boyunca farklı amaçlarla kullanıldı.

Eski Mısır'da sedir ürünlerinin mumyalama uygulamalarında kullanıldığına dair arkeolojik bulgular bulunuyor.

Burada modern kullanım açısından önemli bir not var: Geleneksel kullanım ile tıbben kanıtlanmış tedavi arasında ayrım yapmak gerekiyor. Sedir yağı veya reçinesine atfedilen her sağlık yararı bilimsel olarak doğrulanmış kabul edilmemeli.

Sedir ağacı neden bu kadar uzun yaşıyor?

Sedirlerin dikkat çekici özelliklerinden biri de uzun ömürleri ve büyüdükçe değişen görünümleri.

Genç sedirler daha konik bir forma sahipken yaşlandıkça dalları yatay şekilde genişliyor ve karakteristik şemsiye/tablalı taç yapısına dönüşüyor.

IUCN'nin saha rehberinde Cedrus libani için 23-37 metreye kadar boy ve çok geniş taç yapısı bildiriliyor.

İşte bu görünüm, sedirin yüzyıllar boyunca “görkemli ve ölümsüz ağaç” imajıyla özdeşleşmesinin nedenlerinden biri.

Sedir ağacı aslında insanlık tarihinin sessiz tanığı

Belki de sedirin en etkileyici tarafı burada.

Gılgamış Destanı'nda adı geçiyor.

Mısır firavunlarının gemilerinde kullanılıyor.

Fenikelilerin denizcilik gücünü destekliyor.

Kralların saraylarına ve tapınaklarına giriyor.

Roma döneminde korunması için sınırlar çiziliyor.

Osmanlı döneminde demiryolları için kesiliyor.

Bugün ise Lübnan bayrağında bir ülkenin sembolü olarak yaşamaya devam ediyor.

Bir ağacın 5 bin yıllık insanlık tarihi boyunca sürekli karşımıza çıkması oldukça sıra dışı.

Bu nedenle sedir ağacının hikâyesi aslında yalnızca botanik bir hikâye değil.

İktidarın, ticaretin, dinin, savaşların, teknolojinin ve doğayı koruma mücadelesinin ortak hikâyesi.

Sedir ağacı hakkında sık sorulan sorular

Sedir ağacı hangi türdür?

Gerçek sedirler Cedrus cinsine bağlıdır. Başlıca türleri Lübnan sediri, Atlas sediri, Himalaya sediri ve Kıbrıs sediridir.

Türkiye'de sedir ağacı nerede yetişir?

Türkiye'de özellikle Toros Dağları'nda doğal yayılış gösteren Lübnan sediri (Cedrus libani) bulunur.

Lübnan sediri neden ünlüdür?

Binlerce yıllık tarihi, kaliteli kerestesi, dini ve mitolojik anlatılardaki yeri ve Lübnan'ın ulusal sembolü olması nedeniyle ünlüdür.

Sedir ağacı savaşları nedir?

“Sedir ağacı savaşları” tek bir savaşın resmi adı değildir. Daha çok tarih boyunca sedir ormanlarının kereste, ticaret ve stratejik kaynak olarak hedef alınmasını anlatmak için kullanılabilecek bir ifadedir.

Sedir ağacı Gılgamış Destanı'nda geçiyor mu?

Evet. Gılgamış ve Enkidu'nun Sedir Ormanı'na yaptığı yolculuk destanın önemli bölümlerinden biridir.

Sedir ağacı neden Lübnan bayrağında?

Sedir, Lübnan'ın tarihini, gücünü, dayanıklılığını ve kültürel kimliğini simgeliyor.

Sedir ağacı nesli tükenmekte olan bir ağaç mı?

Cedrus libani, Kew'in aktardığı IUCN değerlendirmesinde Hassas (Vulnerable) kategorisinde yer alıyor.

67 yaşındaki Çelik, Ağustos 2026’da evinde istirahat ettiği sırada rahatsızlanmasının ardından hastaneye kaldırılmıştı. Beyin kanaması geçirdiği belirtilen Çelik, Hacettepe Üniversitesi Hastanesi’nin nöroloji yoğun bakım servisinde tedavi görüyordu.

Çelik’in bugün hayatını kaybettiği bildirildi.

ORAL ÇELİK KİMDİR?

Oral Çelik’in adı, 1 Şubat 1979’da öldürülen gazeteci Abdi İpekçi cinayeti soruşturması ve yargılamaları sırasında Mehmet Ali Ağca ile birlikte gündeme geldi.

Çelik’in aynı dönemde Malatya’da gerçekleştirilen çeşitli cinayet ve bombalama eylemleriyle de bağlantısı olduğu öne sürüldü. Olayların ardından yurt dışına kaçan Çelik’in adı, ilerleyen yıllarda Papa II. Jean Paul’e yönelik suikast girişiminde de geçti.

PAPA SUİKASTI GİRİŞİMİNDE ADI GEÇTİ

30 Mart 1981'de Papa II. Jean Paul'e yönelik suikast girişiminin ardından Oral Çelik’in de olayla bağlantısı olduğu ileri sürüldü.

12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından Mehmet Ali Ağca ve Abdullah Çatlı ile Bulgaristan ve İsviçre’de bir araya geldiği belirtilen Çelik, 1985’te İsviçre’de Çatlı ile birlikte yakalandı ancak daha sonra serbest kaldı.

Çelik, 14 Kasım 1986’da Fransa’da uyuşturucu suçundan ve sahte pasaportla yakalandı. Fransa’da üç yıl hapis yatan Çelik’in gerçek kimliğinin ortaya çıkmasının ardından İtalya’ya iade edildi. İtalya’daki yargılamada ise beraat etti.

TÜRKİYE’YE İADE EDİLDİ

Çelik, 1996 yılında İtalya’dan Türkiye’ye iade edildi.

Türkiye’de “silahlı çete üyesi olmak, ruhsatsız silah taşımak ve cezaevinden adam kaçırmak” suçlarından yargılanan Çelik, davalarda zamanaşımı nedeniyle beraat etti.

ÖĞRENCİ CİNAYETLERİNDEN DE YARGILANDI

Oral Çelik, 1970’li yıllarda Türkiye İşçi Partisi (TİP) üyesi üniversite öğrencilerinin öldürülmesiyle ilgili davalarda da yargılandı.

Çelik’in, Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Matematik Bölümü öğrencisi Serdar Alten (23), Ankara Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademisi öğrencisi Hürcan Gürses (26), Ankara İktisadi ve Ticari Bilimler Akademisi Gazetecilik Bölümü öğrencisi Efraim Ezgin (23) ile Hacettepe Üniversitesi İstatistik Bölümü öğrencileri Latif Can (20), Osman Nuri Uzunlar (20), Faruk Erzan ve Salih Gevence’nin öldürülme

Balıkesir ile Kars arasındaki mesafe oldukça fazla olduğu için özellikle uzun karayolu yolculuğunu göze almak istemeyenler açısından uçak daha hızlı bir seçenek olarak öne çıkıyor.

Bütçesini düşürmek isteyenler ise otobüs veya tren bağlantılarını değerlendirebilir.

BALIKESİR-KARS OTOBÜSLE KAÇ SAAT?

Balıkesir’den Kars’a otobüsle gitmek, doğrudan veya aktarmalı seçeneklere göre değişmekle birlikte yaklaşık 23-27 saat sürebiliyor.

Uzun yolculuk nedeniyle otobüs tercih edeceklerin mola sürelerini de hesaba katması gerekiyor.

BALIKESİR-KARS OTOBÜS BİLETİ NE KADAR?

Otobüs biletlerinin fiyatı seyahat tarihine, firmaya ve biletin ne kadar erken alındığına göre değişiyor.

Özellikle üniversite kayıt dönemleri, bayramlar ve tatil dönemlerinde bilet fiyatlarında artış yaşanabileceği için öğrencilerin biletlerini mümkün olduğunca erken araştırması avantaj sağlayabilir.

Balıkesir'den Kars'a otobüsle gidecek öğrencilerin, bilet ücretinin yanı sıra yol boyunca yapacağı yeme-içme ve şehir içi ulaşım masraflarını da hesaba katması gerekiyor.

BALIKESİR’DEN KARS’A UÇAKLA NASIL GİDİLİR?

Balıkesir’den Kars’a ulaşmanın en hızlı yollarından biri uçak.

Ancak Balıkesir'den Kars'a doğrudan uçuş seçeneği her tarihte bulunmayabilir. Bu nedenle Balıkesir'den İstanbul, Ankara veya başka bir merkez üzerinden Kars'a aktarmalı uçuş seçeneklerinin kontrol edilmesi gerekiyor.

Balıkesir'den İstanbul'daki havalimanlarına ulaşarak buradan Kars Harakani Havalimanı'na uçmak da alternatifler arasında.

Uçuş süresi kısa olsa da Balıkesir'den havalimanına ulaşım, havalimanında bekleme ve olası aktarma süreleri toplam yolculuk süresini artırabilir.

UÇAK MI OTOBÜS MÜ?

Zaman sizin için önemliyse uçak, bütçe önceliğinizse otobüs daha uygun olabilir.

Özellikle Kafkas Üniversitesi'ni kazanan ve Balıkesir'den Kars'a ilk kez gelecek öğrenciler için erken tarihte uçak biletlerini kontrol etmek mantıklı olabilir. Uygun fiyatlı bilet yakalanması durumunda uzun otobüs yolculuğu yerine uçak tercih edilebilir.

BALIKESİR’DEN KARS’A TRENLE GİDİLİR Mİ?

Tren yolculuğunu tercih edenler için de alternatif güzergâhlar bulunuyor. Ancak Balıkesir-Kars arasında doğrudan tek trenle ulaşım bulunmadığından aktarmalı bir güzergâh planlamak gerekiyor.

Balıkesir'den Ankara yönüne ulaşıp buradan Kars'a devam eden tren bağlantıları değerlendirilebilir.

Kars'a trenle ulaşım denildiğinde özellikle Doğu Ekspresi öne çıkıyor.

Ancak tren yolculuğunun otobüs ve uçağa göre çok daha uzun sürebileceği unutulmamalı.

BALIKESİR’DEN KARS’A ÜNİVERSİTE İÇİN GELECEK ÖĞRENCİLER NE YAPMALI?

Kafkas Üniversitesi'ni kazanan ve Balıkesir'den Kars'a gelecek öğrencilerin yolculuk planını yalnızca Balıkesir-Kars bilet fiyatı üzerinden yapmaması gerekiyor.

Kars'a ulaştıktan sonra da:

Kars Otogarı'ndan kalınacak yere ulaşım,

Yurt veya apart masrafı,

Şehir içi ulaşım,

Yemek,

Üniversiteye ulaşım gibi giderler ortaya çıkacak.

Bu nedenle ilk geliş için ulaşım masrafının yanında birkaç günlük ek bütçe ayırmak faydalı olacaktır.

KARS’A GELEN ÖĞRENCİ OTOGARDAN ÜNİVERSİTEYE NASIL GİDER?

Balıkesir'den otobüsle gelen öğrenciler Kars Otogarı'na ulaştıktan sonra şehir merkezine veya kalacakları yere geçebilir.

Kafkas Üniversitesi'ne ulaşımda ise halk otobüsleri ve dolmuşlar kullanılabiliyor. Üniversitenin resmi bilgilendirmesinde kent merkezi ile Merkez Kampüs arasındaki ulaşımın bu araçlarla sağlandığı belirtiliyor.

Bu nedenle öğrencilerin Kars'a gelmeden önce kalacakları yeri ve üniversiteye ulaşım güzergâhını belirlemesi işlerini kolaylaştıracaktır.

BALIKESİR’DEN KARS’A GİDERKEN HANGİ SEÇENEK DAHA MANTIKLI?

En hızlı seçenek: Uçak

Bütçeyi düşük tutmak isteyenler için: Otobüs

Uzun yolculuğu deneyim olarak görmek isteyenler için: Tren

Özellikle Kafkas Üniversitesi'ni yeni kazanan öğrenciler için en önemli nokta ise bilet almadan önce konaklama yerini belirlemek. Kars'a ulaştıktan sonra şehir içinde tekrar uzun mesafeler kat etmek yerine otogar, kalınacak yer ve üniversite arasındaki ulaşımı önceden planlamak zaman ve para kazandırabilir.

İktidara yakın medyaya yansıyan haberlere göre; planlanan düzenleme ile Bağ-Kur'luların prim gün şartının 9 binden 7 bin 200'ye indirilmesi bekleniyor. Bu değişiklikten etkilenecek olan yaklaşık 1 milyon Bağ-Kur'lu, emeklilik sürecinde büyük bir beklenti içinde.

Düzenleme kapsamında, bakkal, kasap, berber, kuaför ve ayakkabı tamircisi gibi küçük esnaf işletmelerinin prim gün şartının 7 bin 200'e düşürülmesi hedefleniyor. Bu adımın, küçük esnafın emeklilik sürecinde önemli bir iyileştirme sağlaması bekleniyor.

Ancak, küçük esnaf kategorisine hangi işletmelerin gireceği, henüz hazırlanacak olan kanun teklifiyle netlik kazanacak. Bu konuda konuşulan kriterler arasında 10 ve altında personel çalıştıran işletmelerin düzenlemeden yararlanabileceği belirtiliyor. Kanun teklifinin detayları ve içeriği, gelecek süreçte netlik kazanacak.

Düzenleme kapsamına girecek olan Bağ-Kur'lular, 7 bin 200 prim gününü tamamladıklarında ve diğer koşulları da sağladıklarında emekli olabilecekler. Eğer reform tüm süreleri kapsarsa, 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı olan ve düzenlemeden etkilenecek Bağ-Kur'lu erkekler 60, kadınlar ise 58 yaşında emekli olabilecekler. Ayrıca, son 3.5 yıl içinde Bağ-Kur'dan SSK'ya geçenler de 7200 günü tamamlamışlarsa Bağ-Kur kapsamında emekli olabilecekler.

Düzenlemeyle birlikte yaş şartının da göz önüne alındığı, 8 Eylül 1999'dan sonra sigortalı olan kadın ve erkek Bağ-Kur'luların prim gün şartının bin 800 gün azalacağı belirtiliyor.

Ancak, bu kişilerin emekli olabilmeleri için 7 bin 200 prim gününü tamamlamalarının yanı sıra belirlenen yaş şartını da karşılamaları gerekecek. 7 bin 200 prim gününü tamamlayanlar, sigortalılık başlangıç tarihlerine göre belirlenen yaş şartını doldurmuşlarsa emekli olabilecekler.

Bu düzenleme, son 3.5 yıl içinde SSK'lı çalışma durumunu ortadan kaldırarak, daha esnek bir emeklilik imkanı sağlayacak.

1 Ekim 2008'den önce sigortalı olanların emekli olacakları kurumu belirleyecek olan düzenleme, son 7 yıllık sigortalılık süresinin yarısından bir fazlasını hangi statüde gerçekleştirdiyse o statüden emekli olmalarını sağlayacak. Bu kural, emeklilik kurumunu belirlemede geçerli olacak ve sigortalının en çok prim ödediği dönemi esas alacak.

Bu gelişmelerle birlikte, düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle Bağ-Kur'lular arasında emeklilikle ilgili süreçlerde önemli değişiklikler yaşanması bekleniyor.

KİMLERİN YAŞI DA TAMAMLAMASI GEREKECEK?

Düzenleme kapsamında, 8 Eylül 1999'dan sonra sigortalı olan ve düzenlemeden etkilenecek kadın ve erkek Bağ-Kur'luların prim gün şartı bin 800 gün azalacak. Ancak, emekli olabilmeleri için yaş şartını da tamamlamaları gerekecek.

Düzenlemeyle birlikte, bu kişilerin prim gün şartı 7 bin 200'e indirilecek, ancak emekli olabilmeleri için yaş şartını da karşılamaları gerekecek. Dolayısıyla, 7 bin 200 prim gününü tamamlayanlar, sigortalılık başlangıç tarihlerine göre belirlenen yaş şartını doldurmuşlarsa emekli olabilecek.

5 YIL ÖNCE EMEKLİ OLUNABİLECEK

Bağ-Kur'lular, EYT yasasından faydalanamadıkları için 9000 prim günü şartıyla emekli olamıyordu. Ancak, Bakanlık tarafından başlatılan bir çalışma hayata geçerse, Bağ-Kur'luların emeklilik için gereken prim günü şartı 7200'e düşecek ve böylece 5 yıl önce emekli olabilecekler.

Artı Gerçek’ten Refik Tekin’in haberine göre, kutlamada erbane eşliğinde Kürtçe Newroz şarkıları seslendirildi.

Diyarbakır surları erbane ve meşalalerin eşlik ettiği Newroz kutlamasında tarihi anlara ev sahipliği yaptı.

Tarihi surlarda akşam saatlerinde gerçekleştirilen kutlamada ikonik görüntüler ortaya çıktı.

Kutlamaya DEM Parti Diyarbakır il eşbaşkanları, milletvekili Adalet Kaya, DEM Parti büyükşehir belediye eşbaşkan adayları ve çok sayıda kişi katıldı.

Kutlamada 75 erbane ve meşale kullanıldı.