Bilim dünyası, sosyal organizasyonun sınırlarını zorlayan sıra dışı bir keşfe imza attı. Japonya’nın yalnızca dokuz farklı noktasında rastlanan Temnothorax kinomurai adlı karınca türünün ne işçi ne de erkek bireyleri bulunuyor. Türün tüm bireyleri kraliçelerden oluşuyor.
Hakemli bilim dergisi Current Biology’de yayımlanan araştırmaya göre bu tür, biyolojik açıdan “imkânsız” sayılan bir sosyal yapı sergiliyor. Normal karınca kolonilerinde kraliçe yumurtlar, dişi işçiler yuvanın bakımını üstlenir ve erkek karıncalar yalnızca kısa süreliğine üreme için yaşar. Ancak T. kinomurai türünde bu düzen tamamen farklı işliyor.
BAŞKA KARINCA YUVALARINI ELE GEÇİRİYORLAR
Araştırmaya göre bu karıncalar kendi işçi sınıflarını oluşturmak yerine, yakın akrabaları olan Temnothorax makora türünün yuvalarını istila ediyor. Genç bir kraliçe hedef yuvaya sızarak mevcut kraliçeyi ve kendisine karşı koyan en agresif işçileri sokarak etkisiz hale getiriyor.
Bazı durumlarda istilacı kraliçenin etkisiyle ev sahibi kolonideki işçilerin kendi kraliçelerini öldürdüğü de gözlemlendi. İstila başarılı olduğunda ise işçiler, yabancı kraliçenin yavrularına bakmaya devam ediyor.
ERKEKSİZ ÜREME: PARTENOGENEZ
Araştırmacılar laboratuvar ortamında yaptıkları incelemelerde bu türün partenogenez yani eşeysiz üreme yöntemiyle çoğaldığını belirledi. Mikroskobik incelemelerde tüm bireylerin çiftleşme organlarının kullanılmadığı tespit edildi.
Laboratuvarda yetiştirilen 43 yavrunun tamamının kraliçe olduğu, aralarında tek bir işçi ya da erkek bireyin bulunmadığı ortaya çıktı. Bu yeni kraliçelerin de başka yuvaları ele geçirerek yine yalnızca kraliçelerden oluşan yeni koloniler kurduğu belirlendi.
EVRİMİN SON NOKTASI MI?
Almanya’daki Regensburg Üniversitesi’nden Prof. Dr. Jürgen Heinze, bu durumu sosyal parazitliğin “son aşaması” olarak tanımlıyor. Ancak bu yaşam biçiminin oldukça kırılgan olduğunu vurgulayan Heinze, türün tamamen ev sahibi karınca türüne bağımlı olduğuna dikkat çekiyor.
Bilim insanlarına göre ev sahibi türün yok olması durumunda T. kinomurai’nin de hayatta kalması mümkün olmayabilir. Bu nedenle bu sıra dışı yaşam stratejisinin evrimsel bir başarı mı yoksa potansiyel bir çıkmaz mı olduğu tartışılmaya devam ediyor.