İktidarın “Terörsüz Türkiye” olarak adlandırdığı süreç kapsamında hazırlanan ve kamuoyunda “çerçeve yasa” olarak bilinen düzenleme, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi. 10 Ağustos’taki oylamada 561 milletvekili oy kullanırken teklif 467 kabul, 87 ret ve 7 çekimser oyla Meclis’ten geçti. Düzenlemenin yürürlüğe girmesi ve uygulanması için ise Milli Güvenlik Kurulu’nun (MGK) PKK/KCK’nın silah bırakması ve feshi yönündeki tespit ve teyidinin Resmî Gazete’de yayımlanması gerekecek.
YASA NE ZAMAN UYGULANACAK?
12 maddelik düzenleme Meclis’ten geçmesine rağmen maddelerde öngörülen mekanizmalar hemen işlemeye başlamayacak. Öncelikle MGK’nın örgütün silah bıraktığını ve kendisini feshettiğini tespit ve teyit etmesi gerekiyor.
Bu kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından düzenlemenin 6 aylık uygulama süresi başlayacak. Bu süre içerisinde başvuru yapmayan kişiler düzenlemeden yararlanamayacak.
KİMLER DÜZENLEMEDEN YARARLANABİLECEK?
Düzenleme yalnızca Kandil ve çevresindeki silahlı örgüt mensuplarıyla sınırlı tutulmuyor. PKK/KCK nedeniyle terör suçlarından yargılanan veya hüküm giyen, Avrupa’da bulunan eski siyasetçiler ile cezaevindeki kişiler de belirlenen şartları taşımaları halinde kapsamda değerlendirilecek.
Kanun; PKK/KCK’yı kurma veya yönetme, örgüt üyeliği, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme, propaganda ve örgütün faaliyetleri kapsamında işlenen bazı suçları kapsıyor.
KASTEN ÖLDÜRME SUÇU KAPSAM DIŞINDA
Düzenlemenin en önemli sınırlarından biri kasten öldürme suçları olacak. Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçları düzenlemenin dışında bırakılıyor.
Ayrıca 1 Haziran 2005’ten önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmalar da kapsam dışında tutuluyor.
SORUŞTURMA VE DAVALAR ERTELENECEK
Düzenlemeden yararlanma şartlarını taşıyan kişiler açısından mevcut soruşturma ve kovuşturmalar ortadan kaldırılmayacak ancak belirli sürelerle ertelenecek.
Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda ise 10 yıl ertelenecek. Bu süreçte yeni bir suç işlenmemesi halinde soruşturmalarda kovuşturmaya yer olmadığı, davalarda ise düşme kararı verilebilecek.
SİYASİ HAKLARIN İADESİNİN ÖNÜ AÇILABİLECEK
Düzenleme, yararlanacak kişilerin siyasi hakları bakımından da yeni bir mekanizma öngörüyor.
Hak yoksunluklarının kaldırılması için ilgili yargı mercilerine başvurulabilecek. Talebin kabul edilmesi halinde siyasi partilere üyelik veya adaylık mümkün hale gelebilecek. Ancak bu hak 5 yıllık erteleme uygulananlar için 2 yıl, 10 yıllık erteleme uygulananlar için 3 yıl geçtikten sonra kullanılabilecek.
SÜRECİ İKİ AYRI KURUL TAKİP EDECEK
Kanunun uygulanmasını takip etmek amacıyla Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında Takip, Koordinasyon ve Uygulama Kurulu oluşturulacak. Kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanları ile ilgili üst düzey kamu görevlileri yer alacak.
TBMM bünyesinde ise 17 üyeden oluşan bir İzleme Komisyonu kurulacak. Silahların teslimi ve silahsızlanma sürecinin ayrıntıları da ilgili bakanlıklar tarafından hazırlanacak genelgeyle belirlenecek.
AVRUPA’DAKİ VE CEZAEVİNDEKİ İSİMLER DE KAPSAMDA
Düzenlemenin belirlenen şartları karşılayan kişiler bakımından Avrupa’da bulunan eski siyasetçileri ve cezaevindeki bazı isimleri de kapsayabileceği değerlendiriliyor.
T24'ten Ece Seçil Dumlupınar’ın haberine göre, Selahattin Demirtaş'ın Kobani davasında aldığı toplam 42 yıllık cezanın düzenlemede sayılan suçlar kapsamında değerlendirilmesi halinde yararlanabileceği aktarılıyor. Ancak bunun için MGK'nın teyidinin ardından yasal mekanizmanın işletilmesi ve ilgili yargı süreçlerinin tamamlanması gerekiyor.
Düzenlemenin uygulanmasında belirleyici aşama ise MGK’nın silah bırakma ve fesih yönündeki tespitinin Resmî Gazete’de yayımlanması olacak. Güncel gelişmeler, yasanın yürürlüğe girmesinden sonra başvurular ve uygulama esasları üzerinden şekillenecek.