TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Meclis’te kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunun çalışmalarına ilişkin açıklamalarda bulundu.
Kurtulmuş, komisyon görüşmelerinde “özerklik, ayrı bölge, kesinti ya da Kürtçenin resmi dil olması gibi taleplerin kesinlikle gündeme gelmediğini” belirtti.
Komisyonun amacının, “Türkiye’nin bütün vatandaşlarını kapsayan, birlik ve beraberliği güçlendiren, demokratik standartları yükselten bir zemini oluşturmak” olduğunu ifade eden Kurtulmuş, farklı kesimlerin katkılarıyla çalışmaların sürdüğünü söyledi.
“Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunun, Türkiye'nin yaşadığı tarihi fırsat milletin işleri süreci sonuçlandırmak için süre boyunca bir siyasi ve milletin temsilcileri olarak göz etmek üzere olduğunu” anımsatan Kurtulmuş, "Bu komisyon, elbette ki Türkiye'nin bütün birikmiş çözebilecek bir komisyon değil. Üyeler için TBMM'de komisyona ihtiyaç vardı.
"BURASI ANAYASAYI HAZIRLAYACAK BİR KOMİSYON DEĞİL"
Bu komisyonun çok büyük bir temsil gücünün bulunduğunu dile getiren Kurtulmuş, komisyona bir parti hariç bütün partilerin katıldığını ve kararların ittifakla alındığını vurguladı.
Bu komisyonun görevlerinden birinin sürecin gereklerinin yerine getirilmesi için tekliflerde bulunduğunu anlatan Kurtulmuş, "Burası anayasa hazırlayacak bir komisyon değil. Burada normal bir rutin meclis komisyonu değil yani anayasa komisyonu gibi, hukuk komisyonları gibi, diğer ihtisas komisyonları gibi komisyon değil yani burada yasa hazırlanmayacak, anayasa hazırlanmayacak. Neler yapılabileceğine ilişkin teklifler, Türkiye Büyük Millet Meclisine hazırlanıp gönderilecek" bilgi verdi.
Komisyonun nasıl belirlendiği ve komisyonun nasıl karar alındığına yönelik soru üzerine Kurtulmuş, komisyonun yedinci toplantısını periyotlarda yaptığını söyledi.
Komisyonun uzun görüşmelerle, müzakerelerle, aylar boyunca süren yoğun mesaiyle dağılımına dikkati çeken Kurtulmuş, "Herkesin kayıtları alındı yani en ufak görünen grup dahi parlamentoda söz sahibi olanların bütün farklılıklarını yansıtabileceği bir temas zincirini yürüttük" dedi.
Siyasi parti meclisi ve parlamentodaki temsilcilerle konuşan komisyonun kararlarını dile getiren Kurtulmuş, şöyle devam etti:
"Onlarca isim teklifi oldu. Burada beklentileri karşılıyor, bunlarla ilgili bir milli dayanışma yani toplumdaki bu müzakere olayı bir kere daha ezeli ebedi kardeşliğimizi hatırlatıyor. Bunu Türk'üyle, Kürt'üyle, Arap'ıyla, Sünni'siyle, Alevi'siyle, bütün toplum kesimlerinin en üst düzeyde bir dayanışmasının temini sağlamak için bu komisyon bir araç olsun.
Kardeşlik, doğal olarak bizim esnek olan ve sürekli olarak gelişmemiz gereken bir olgu. Bunu da bir vurgu olarak koyduk. Tabii ki bu süreçle birlikte Türkiye'nin hem bu konuya bağlı hem de diğer geniş kapsamlı demokrasi sorunları de burada sorun gelecek, kaçınılmaz olarak gelecek.
Türkiye'nin demokratik standartlarının daha da iyisi için tekliflerin, görüşmelerin bu komisyonda dile getirilmesi ve bunun sonunda da yapılacak bu görüşmelerde komisyonda, alınan kararları bir şekilde Türkiye Büyük Millet Meclisinin Genel Kuruluna sevk edilecek."
Komisyonda kararların 5'te 3'ünün toplanmasıyla ilgili dikkati çeken Kurtulmuş, "Daha fazlasını yaptınız, özellikle komisyonun nihai kararlarını almayı, yasa hazırlıklarının yapılması gibi parçaların çoğunluğa ihtiyaç var ve kalana kadar çok şükür, sakatlıklar gibi 5'te 3'ün de üzerinde güç kararları hep birlikte alınarak yükselttik." diye konuştu.
"ÇOK GELECEKLER BİR YOL İZLEDİK"
Komisyona davet edilen isimlerin nasıl bölünmesine ilişkin Kurtulmuş, "Burada da çok günde bir yol izledik. Siyasi parti gruplarından ve grup olmayan bu komisyonun üyesi gruptan isim teklif etmelerini söyledik. Dün akşam tekrar son tabloya bir daha satıldı. 491 isim yani kişi ve kurum ismi teklif edilmiş. orada da ana akım, komisyonun önemli çoğunluğunun teklif ettiği isimler buraya davet ediliyor." diye yanıt verdi.
Kurtulmuş, konuşmasını şöyle sürdürdü:
"Gönül arzu eder ki Türkiye'nin bütün olanla dinleyelim. Böyle bir olanağın bollaşması zannetmiyorum. Süreç de çok uzatmadan, ayrı yanlış anlaşılmalara, zehirlenmelere, provakasyonlara asla mahal bırakmadan etkin bir şekilde yönetmemiz gerekiyor. Yardıma kadar komisyondan teklif edenin hemen hemen yine büyük çoğunluğunun teklifi geldi. Bu süreçte bir şekilde kesişen isimler burada dinledik. Yardım edene kadar Türkiye'nin bu konuyla ilgili temel aktörlerini, fikirlerinin gerçekleştiği toplantılardan herkesin iş dünyasında, aralarında da çatışma çözümleri üzerinde uzman olan ve bu konuda çalışmalar yapan akademisyenleri, sahada bu konuyla ilgili uygulamaları dinleyenler. Bu ister bir organ yöneticisi olsun, isterse şahsı adına buraya gelmiş konuşmuş olsun, sonuçta kendi kişisel bilgilerini söylüyor, tekliflerini yapıyor ve bunları en sonunda değerlendirilecek."
“EĞER GEREKİRSE İKİ AY SÜRELİ, İKİŞER AY SÜRELİ UZATILABİLİR”
Kesilen lambanın ne zaman tamamlanacağına yönelik ise Kurtulmuş, "Bunun net bir sürdürülebilirlik sağlamak istiyorsunuz ama zaten komisyonun hemen organizede karar da 31 Aralık 2025'te komisyon sonlandırması, bunu kendi talimatınızda ayrıldık. Eğer gerekirse iki ay kalırsa, ikişer ay uzatılabilir ama benim şahsi kanaatim mümkün olan en süre içinde bunu ve komisyonun görevini ikmal ettiğini, Türkiye'de ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu ile paylaşması" diye söyledi.
“ÖZERKLİK, ARALIKLI, AYRI BÖLGE VE KÜRTÇENİN RESMİ OLARAK DİLLENDİRİLMESİ GİBİ TALEPLER GÜNDEME GELMEDİ”
Komisyon çalışmalarında hiçbir şekilde özerklik, ayrı bölge ve Kürtçenin resmi dil olması gibi taleplerin gündeme gelmediğini söyleyen Kurtulmuş, bir milletvekilinin komisyonunda tartışılmayan konular madde kesilmeden paylaşımda bulunamayacağını "kabul edilemez" olarak nitelendirdi.
Bu sürecin baltalamaya çalışmak önünde olduğunu belirten Kurtulmuş, komisyonun toplandığı gün Meclis Beyaz Toros'un yakılması ise "Sıradan bir adli olay gibi görünüyorsa da ihtimal tesadüf değil" dedi.