Bağırsak sağlığının yalnızca sindirim sistemiyle sınırlı olmadığı, bağışıklık sistemi, metabolizma, ruh hali ve genel sağlıkla da yakından ilişkili olduğu belirtiliyor. Bu nedenle günlük beslenmede tercih edilen ürünlerin içeriği kadar gıda güvenliği koşulları da önem taşıyor.
İngiltere merkezli Functional Gut Clinic'te görev yapan gastrointestinal fizyolog Jordan Haworth, bağırsak sağlığı üzerine yaklaşık 10 yıllık deneyiminin ardından kendi mutfağında tüketmemeyi tercih ettiği gıdaları sıraladı.
Newsweek'e konuşan Haworth, bağırsak sağlığını desteklemek için pahalı probiyotik takviyeler kullanmanın her zaman gerekli olmadığını belirterek, asıl önemli noktanın günlük beslenmede yeterli miktarda lif, polifenol ve fermente gıdaya yer vermek olduğunu söyledi.
Uzmanın kendi beslenmesinde uzak durduğu 5 gıda ise çiğ istiridye, az pişmiş dana burger, suşi, filizlendirilmiş tohumlar ve hazır paketli salatalardan oluştu.
BAĞIRSAK SAĞLIĞI İÇİN HANGİ BESİNLERİ ÖNERİYOR?
Haworth, bağırsak sağlığını desteklemek amacıyla lif açısından zengin besinlerin düzenli olarak tüketilmesini öneriyor. Fasulye, yulaf, elma, armut, tam tahıllar ve chia tohumu önemli lif kaynakları arasında yer alıyor.
Yaban mersini, kırmızı lahana, kahve, bitter çikolata ve zeytinyağı ise polifenol bakımından zengin besinler arasında gösteriliyor.
Yoğurt, kefir, kimchi ve lahana turşusu gibi fermente ürünlerin de dengeli beslenmenin bir parçası olabileceğini belirten Haworth, sağlıklı bağırsaklar için beslenmenin yanı sıra yeterli uyku, stres yönetimi ve haftada en az 150 dakika fiziksel aktivitenin önem taşıdığını ifade ediyor.
1. ÇİĞ İSTİRİDYE
Haworth'un uzak durduğu gıdaların ilk sırasında çiğ istiridye bulunuyor.
İstiridyelerin filtre yoluyla beslendiğini belirten uzman, bulundukları sudaki bazı bakteri ve diğer patojenleri bünyelerinde biriktirebileceğine dikkat çekiyor. Bu nedenle çiğ tüketmek yerine iyi pişirilmiş istiridyeleri tercih ettiğini söylüyor.
2. AZ PİŞMİŞ HAMBURGER KÖFTESİ
Uzmanın tüketmekten kaçındığı bir diğer ürün ise iç kısmı yeterince pişmemiş dana burger.
Haworth, hamburger köftesinin bütün bir biftekten farklı olarak kıyılmış etten hazırlandığını hatırlatıyor. Etin yüzeyinde bulunabilecek bakterilerin kıyma işlemi sırasında ürünün farklı bölgelerine yayılabileceğine dikkat çeken uzman, bu nedenle hamburger köftesinin iç kısmının da yeterince pişirilmesini öneriyor.
3. SUŞİ
Listede yer alan bir diğer ürün ise suşi oldu.
Suşide kullanılan balıkların parazit riskini azaltmak amacıyla belirli koşullarda dondurulabildiğini belirten Haworth, bu işlemin tüm bakteriyel riskleri tamamen ortadan kaldırmadığını ifade ediyor.
Uzman özellikle uzun süre beklemiş olabilecek veya yüksek oranda indirime giren hazır suşi ürünlerinin saklama koşulları konusunda daha dikkatli olunması gerektiğini belirtiyor.
4. FİLİZLENDİRİLMİŞ TOHUMLAR
Sağlıklı beslenme programlarında sıkça önerilen soya filizi ve brokoli filizi gibi ürünler de Haworth'un kendi beslenmesinde uzak durduğu gıdalar arasında bulunuyor.
Uzman, filizlerin düşük kalorili olmasının yanı sıra lif, vitamin, mineral ve çeşitli bitkisel bileşenler içerdiğini kabul ediyor. Ancak üretim aşamasında kullanılan sıcak ve nemli ortamların bazı bakterilerin çoğalması için uygun koşullar oluşturabileceğine dikkat çekiyor.
Bu nedenle Haworth'un tercihinin, filizlerin besin değerinden çok gıda güvenliğiyle ilgili kişisel risk değerlendirmesine dayandığı belirtiliyor.
5. HAZIR PAKETLİ SALATALAR
Listenin dikkat çeken maddelerinden biri de hazır paketlenmiş salatalar oldu.
Haworth, yapraklı sebzelerin hasat edilmesi, işlenmesi, paketlenmesi ve taşınması sırasında çok sayıda temas noktasından geçtiğini, bunun da kontaminasyon riskini artırabileceğini ifade ediyor.
Çiğ tüketilen yapraklı yeşilliklerin, pişirme işleminden geçmemeleri nedeniyle gıda kaynaklı hastalıklar açısından dikkat edilmesi gereken ürünler arasında yer aldığı belirtiliyor.
Uzman ayrıca farklı kaynaklardan gelen çeşitli yeşilliklerin aynı paket içerisinde bir araya getirilmesinin çapraz bulaşma ihtimalini artırabileceğine dikkat çekiyor.
“MUCİZE BESİN” YERİNE DENGELİ BESLENME
Haworth'a göre bağırsak sağlığını korumak, tek bir “mucize besin” tüketmekten ya da çok sayıda takviye kullanmaktan geçmiyor.
Liften ve bitkisel çeşitlilikten zengin bir beslenme düzeni, fermente gıdalar, düzenli fiziksel aktivite, yeterli uyku, stresin yönetilmesi ve gıda güvenliğine dikkat edilmesi daha bütüncül bir yaklaşım sunuyor.
Uzmanın açıkladığı 5 maddelik liste ise herkes için geçerli kesin bir “yasaklı gıdalar” listesi olarak değil, kendi gıda güvenliği tercihleri ve kişisel risk değerlendirmesi olarak öne çıkıyor.