ABD merkezi haber platformu Axios, Donald Trump yönetiminin, 28 Şubat'ta İsrail ve ABD'nin saldırılarıyla başlayan İran savaşının sona erdirilmesine yönelik Tahran ile olası barış görüşmelerine hazırlandığını duyurdu.
Konuya yakın kaynaklara dayandırılan habere göre Trump’ın danışmanları, olası müzakereler için şimdiden zemin hazırlamaya çalışıyor. Hürmüz Boğazı'nın kapatılması nedeniyle zor duruma düşen Trump, cuma günü yaptığı açıklamada savaşın “kademeli olarak sona erdirilmesini” düşündüğünü ifade etmişti. Ancak ABD’li yetkililer, çatışmaların en az iki üç hafta daha sürebileceğini öngörüyor.
ABD'NİN 6 ŞARTI
Kaynaklara göre ABD'nin şartları, savaş başlamadan 2 gün önce Cenevre’de sundukları şartlara benzer olacak.
ABD'li yetkiliye göre Washington, İran’dan şu altı konuda taahhüt istiyor:
5 yıl boyunca füze programı olmaması.
Uranyum zenginleştirmenin sıfıra indirilmesi.
ABD ve İsrail’in geçen yıl bombaladığı Natanz, İsfahan ve Fordo nükleer tesislerinin devre dışı bırakılması.
Nükleer silah programını ilerletebilecek santrifüjlerin ve ilgili makinelerin üretimi ve kullanımı üzerinde sıkı dış denetim protokolleri.
Bölge ülkeleriyle, füze sınırının 1000’i aşmayacağı silah kontrol anlaşmaları.
Lübnan’daki Hizbullah, Yemen’deki Husiler veya Gazze’deki Hamas gibi vekil güçlere finansman sağlanmaması.
İRAN TAZMİNAT İSTİYOR
Savaşı sona erdirecek herhangi bir anlaşma, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını da içerecek. İran’ın talepleri arasında ise ateşkes, savaşın gelecekte yeniden başlamayacağına dair garantiler ve tazminat yer alıyor.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, cumartesi günü Hürmüz Boğazı’ndaki durumun normale dönmesi için ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları durdurması ve gelecekte bu saldırıları yeniden başlatmamayı taahhüt etmesi gerektiğini söylemişti.
Trump ise görüşmelere karşı olmadığını ancak şu anda İran’ın ateşkes taleplerini karşılamakla ilgilenmediğini söyledi. ABD’li yetkiliye göre Trump, tazminat talebini "Kabul edilemez" olarak görüyor. Buna karşın ABD içinde, İran’a ait dondurulmuş varlıkların iadesi gibi konularda pazarlık payı olabileceği ifade ediliyor. Yetkili, "Onlar buna tazminat diyor. Belki biz buna dondurulmuş paranın iadesi deriz" dedi.
Son günlerde Washington ile Tahran arasında doğrudan temas kurulmasa da Mısır, Katar ve Birleşik Krallık’ın iki taraf arasında mesaj ilettiği bildirildi. Trump’ın özel temsilcileri Jared Kushner ve Steve Witkoff’un perde arkasında görüşmelere dahil olduğu ifade edildi. Gelecek müzakerelerdeki ara buluculuk için Katar'ın öne çıktığı belirtildi.