Küresel emtia piyasalarında geride kalan haftada, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) yeni Başkanı Kevin Warsh yönetimindeki ilk Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısı ile ABD ve İran arasında sağlanan mutabakat fiyatlamalar üzerinde belirleyici oldu.
ABD ile İran arasında Pakistan'ın arabuluculuğunda yürütülen görüşmeler sonucunda 14 Haziran'da varılan 14 maddelik mutabakat, piyasalarda jeopolitik risk algısının azalmasına katkı sağladı.
Çatışmaların sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve ABD'nin İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasının kaldırılmasını içeren anlaşmanın ardından boğazdaki tanker geçişleri yeniden başladı.
Ancak sevkiyatların henüz savaş öncesi seviyelere ulaşmaması, gemilerden önceden izin alınmasının zorunlu hale getirilmesi ve bölgedeki güvenlik risklerinin tamamen ortadan kalkmaması, piyasalardaki iyimserliği sınırladı.
İsviçre'de yapılması planlanan takip görüşmelerinin ertelenmesi de kalıcı bir anlaşmaya yönelik belirsizliklerin sürdüğüne işaret etti.
FED FAİZİ SABİT TUTTU, ŞAHİN MESAJLAR VERDİ
Fed, 17-18 Haziran tarihlerindeki toplantısında politika faizini beklentiler doğrultusunda yüzde 3,5-3,75 aralığında sabit bıraktı.
Buna karşın bankanın 2026 sonuna ilişkin faiz beklentisini yükseltmesi ve FOMC üyelerinin yarısının yıl sonuna kadar en az bir faiz artışı öngörmesi, sıkı para politikasının uzun süre devam edeceği beklentilerini güçlendirdi.
Fed Başkanı Kevin Warsh'un enflasyonun halen yüzde 2 hedefinin üzerinde seyrettiğine dikkat çekmesi ve fiyat istikrarına vurgu yapması, piyasalarda şahin duruşun sürdüğü algısını destekledi.
Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi haftayı yüzde 4,46 seviyesinde tamamlarken, dolar endeksi yüzde 1,1 yükselişle 100,8'e çıktı.
DEĞERLİ METALLERDE DOLAR BASKISI
Güçlenen dolar ve yüksek faiz beklentileri, değerli metalleri olumsuz etkiledi.
Haftalık bazda ons fiyatı gümüşte yüzde 5, platinde yüzde 3,2, paladyumda yüzde 1,9 ve altında yüzde 1,3 geriledi.
Faiz getirisi bulunmayan değerli metallere yönelik talebin azalması, satış baskısının artmasına neden oldu.
BAZ METALLERE ÇİN ENDİŞESİ
Baz metal piyasalarında ise güçlü doların yanı sıra Çin ekonomisine ilişkin zayıf veriler etkili oldu.
Çin'de perakende satışların mayısta gerilemesi ve sabit varlık yatırımlarındaki düşüş, sanayi metalleri talebine ilişkin endişeleri artırdı.
Bu gelişmelerle alüminyum yüzde 4,4, bakır yüzde 2, nikel yüzde 1,2, çinko yüzde 0,6 ve kurşun yüzde 0,5 değer kaybetti.
BRENT PETROLDE SERT DÜŞÜŞ
ABD-İran mutabakatının ardından Hürmüz Boğazı'nda tanker geçişlerinin yeniden başlaması, petrol fiyatları üzerindeki jeopolitik risk primini azalttı.
Mutabakat kapsamında geçiş ücretlerinin 60 günlük müzakere sürecinde alınmayacağının açıklanması ve bölgedeki üreticilerin ihracatı artırması, arzın toparlanabileceği beklentilerini güçlendirdi.
Haftalık bazda Brent petrolün varil fiyatı yüzde 6,7 gerilerken, doğal gaz fiyatları ise artan talep beklentisiyle yüzde 2,5 yükseldi.
TARIM EMTİALARINDA HAVA KOŞULLARI ETKİLİ OLDU
Tarım emtialarında ABD'deki hava koşulları ve arz endişeleri fiyatlamalarda öne çıktı.
ABD Tarım Bakanlığı'nın kışlık buğday üretiminin son 60 yılın en düşük seviyesine gerileyebileceğini açıklaması, buğday fiyatlarını destekledi.
Chicago Ticaret Borsası'nda haftalık bazda buğday yüzde 2,9, pirinç yüzde 1,4, mısır ve soya fasulyesi yüzde 0,9 yükseldi.
KAKAO VE KAHVEDE HAVA RİSKİ
Yumuşak emtia piyasalarında ise Batı Afrika ve Brezilya'daki hava koşulları ile El Nino etkisi öne çıktı.
Batı Afrika'da aşırı yağışların hastalık riskini artırabileceği endişesi kakao fiyatlarını yukarı taşırken, Brezilya'da devam eden yoğun yağışlar kahve hasadını olumsuz etkiledi.
Bu gelişmeler sonucunda kahve fiyatları yüzde 4,9, pamuk yüzde 4,4 yükselirken, kakao fiyatları haftayı yüzde 10 artışla tamamladı. Şeker ise yüzde 0,6 değer kaybetti.
