ABD ile İran arasında varılan mutabakat zaptı, küresel piyasalarda olumlu karşılandı. Anlaşmaya ilişkin ilk tepkiler, saat farkı nedeniyle Asya piyasalarında görüldü.
Japonya'nın Nikkei 225 endeksi haftanın ilk işlem gününde yüzde 5,5 yükselirken, Güney Kore'nin Kospi endeksi yüzde 5,7'ye kadar çıktı. Tayvan'ın Taiex endeksi yüzde 2,7, Avustralya'nın ASX200 endeksi ise yaklaşık yüzde 1,5 değer kazandı.
ABD'de piyasalar henüz açılmamış olsa da vadeli işlemlerde yükseliş dikkat çekti. S&P 500 vadeli kontratları yaklaşık yüzde 1, Nasdaq vadeli endeksi ise yüzde 1,8 prim yaptı.
Küresel enerji piyasalarında ise anlaşmanın etkisiyle sert hareketler yaşandı. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 4,5'e yakın düşüşle 83,40 doların altına geriledi.
Uzmanlar, petrol fiyatlarındaki düşüşün küresel enflasyon baskısını hafifletebileceğini ve merkez bankalarının para politikalarına ilişkin beklentileri olumlu yönde etkileyebileceğini belirtiyor.
ABD Başkanı Donald Trump, gece saatlerinde sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada İran ile bir anlaşmaya varıldığını duyurarak, Hürmüz Boğazı'nın yeniden uluslararası deniz trafiğine açılması ve İran limanlarına yönelik ABD deniz ablukasının kaldırılması yönünde karar aldıklarını açıkladı.
Trump, Truth Social platformundaki paylaşımında, "Dünyanın gemileri, motorlarınızı çalıştırın. Bırakın petrol aksın" ifadelerini kullandı.
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi de tarafların mutabakat zaptının nihai metni üzerinde uzlaştığını doğruladı.
Anlaşma sürecinde arabuluculuk rolü üstlenen Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, resmi imza töreninin cuma günü İsviçre'de gerçekleştirileceğini duyurdu.
Anlaşmanın ayrıntıları henüz resmen açıklanmazken, İran'ın Mehr Haber Ajansı, taslak metinde Lübnan dahil tüm cephelerde çatışmaların derhal durdurulması, İran petrol satışlarına yönelik yaptırımların askıya alınması ve dondurulmuş 24 milyar dolarlık İran varlığının serbest bırakılmasına ilişkin maddelerin yer aldığını öne sürdü.
Mutabakatın hayata geçirilmesi halinde, son dört aydır İran ile ABD arasındaki gerilim nedeniyle aksaklıkların yaşandığı Hürmüz Boğazı'nda deniz taşımacılığının yeniden normalleşmesi bekleniyor.
Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre, boğazdaki kesintiler günlük yaklaşık 14 milyon varillik petrol arzını etkileyerek küresel enerji fiyatlarının yükselmesine ve birçok ülkede yakıt tedarik sorunlarının yaşanmasına neden olmuştu.