Son yıllarda obezite tedavisinde yaygın olarak kullanılan GLP-1 grubu zayıflama iğneleri ile ilgili dikkat çeken bilimsel sonuçlar ortaya çıktı. Yeni yayımlanan meta analiz ve klinik çalışmalar, tedavi sırasında verilen kiloların önemli bir bölümünün ilaç bırakıldıktan sonra yeniden alınabildiğini gösteriyor.
Araştırmalar, tedavinin kesilmesiyle yalnızca tartıdaki rakamların yükselmediğine, aynı zamanda metabolik sağlık açısından elde edilen bazı kazanımların da gerileyebildiğine işaret ediyor.
Uzman Diyetisyen Selahattin Dönmez, Sabah'taki köşesinde zayıflama iğneleriyle ilgili merak edilenleri değerlendirdi.
“İğne Tek Başına Hiçbir Zaman Kalıcı Çözüm Olamaz”
Dönmez, zayıflama iğneleriyle verilen kiloların önemli bir bölümünün tedavi bırakıldığında geri gelebileceğine dikkat çekerek, ilaçların tek başına kalıcı çözüm olmadığını vurguladı.
Dönmez, yeterli protein ve lif tüketilmesi, düzenli egzersiz yapılması ve özellikle kas kaybını önlemek amacıyla direnç antrenmanlarına yer verilmesi gerektiğini belirtti.
Tedavinin sonlandırılması gerektiğinde bunun mutlaka doktor kontrolünde planlanması gerektiğini ifade eden Dönmez, kilo verme sürecinin yalnızca ilaç kullanımına dayandırılmaması gerektiğine dikkat çekti.
Araştırma: Bir Yıl İçinde Verilen Kiloların Üçte İkisi Geri Alındı
Lancet grubunun bilimsel yayınlarından eClinicalMedicine dergisinde yayımlanan yeni meta analizde, GLP-1 tedavisinin bırakılmasının ardından yalnızca kilo artışı değil, metabolik iyileşmelerin de gerileyebildiği belirtildi.
Randomize kontrollü çalışmalara dayanan araştırmada, GLP-1 tedavisinin kesilmesinin ardından hızlı şekilde yeniden kilo alımı görüldüğü ortaya konuldu.
STEP-1 çalışmasında, semaglutid tedavisini bırakan katılımcıların bir yıl içerisinde kaybettikleri kilonun yaklaşık üçte ikisini geri aldığı belirtildi.
STEP-4 çalışmasında ise semaglutid kullanımının bırakılmasından 20 hafta sonra plasebo grubuna geçen katılımcıların, daha önce verdikleri kilonun yaklaşık yüzde 65'ini geri aldığı görüldü.
Tirzepatidde de Benzer Tablo Ortaya Çıktı
SURMOUNT-4 çalışmasında ise tirzepatid kullanan katılımcılar 36 haftalık tedavi döneminin ardından ortalama yüzde 21 oranında kilo kaybı yaşadı.
Ancak daha sonra plasebo grubuna geçirilen katılımcıların, takip sürecinde başlangıç ağırlıklarının yaklaşık yüzde 14'ünü yeniden aldığı gözlemlendi.
Bu sonuçlar, GLP-1 grubu ilaçların bırakılmasının ardından kilo kontrolünün önemli ölçüde zorlaşabileceğini ortaya koydu.
Metabolik Kazanımlar da Gerileyebiliyor
Araştırmada dikkat çeken bir diğer nokta ise ilaçların bırakılmasının ardından yaşanan kilo artışının bazı kardiyometabolik risk faktörlerindeki kötüleşmeyle birlikte görülmesi oldu.
GLP-1 tedavisinin kesilmesinin ardından;
Kan şekeri kontrolünde bozulma,
Kan basıncında yükselme,
Bel çevresinde artış,
Kan yağlarında olumsuz değişiklikler gibi gelişmelerin ortaya çıkabildiği belirtildi.
Bu durum, tedavinin bırakılmasının yalnızca kilo artışıyla sınırlı olmadığını, tedavi sürecinde elde edilen bazı metabolik kazanımların da kaybedilebildiğini gösteriyor.
“Obezite Tekrarlayabilen Kronik Bir Hastalıktır”
Uzman Diyetisyen Selahattin Dönmez, obezitenin tekrarlayabilen kronik bir hastalık olduğuna dikkat çekerek, hangi yöntemle kilo verilirse verilsin yanlış beslenme davranışları ve alışkanlıkları değiştirilmeden kalıcı kilo kaybının sağlanamayacağını belirtti.
Dönmez, GLP-1 grubu ilaçlar kullanılırken de beslenmenin doğru şekilde planlanması ve kilo kaybının takip edilmesi gerektiğini ifade etti.
Dönmez ayrıca doğal beslenme ve egzersizin obezite tedavisindeki temel önemini koruduğunu belirterek, beslenme ve egzersizin obezite tedavisinin temel taşları olmaya devam ettiğini vurguladı.