Şırnak’ta 3 Ekim 2015’te polis tarafından öldürüldükten sonra cenazesi zırhlı polis aracına bağlanarak sürüklenen Hacı Lokman Birlik’in ölümüne ilişkin soruşturma yıllardır sonuçlandırılmadı. Soruşturmanın etkin yürütülmediğini belirten Birlik ailesinin avukatları dosyayı Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) taşıdı. AYM, temmuz ayında verdiği kararda “insan haysiyetiyle bağdaşmayan muamele yasağının” ihlal edildiğine hükmederek dosyanın yeniden araştırılması için Şırnak Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderilmesine karar verdi.
AYM kararının ardından Birlik ailesinin avukatı Ramazan Demir, soruşturmanın etkili biçimde yürütülmesi gerektiğini belirterek dosyanın geçmişine ve bundan sonraki sürece ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
SAVCILIK TALEPLERİ DİKKATE ALMADI
Demir, soruşturma sürecinde savcılığın ailenin taleplerini dikkate almadığını belirterek, görüntüleri çeken ve polis WhatsApp grubuna gönderen kişilerle ilgili işlem yapıldığını ancak Birlik’in bedenine yönelik muamele konusunda yeterli araştırma yürütülmediğini söyledi.
Demir, bu konuda savcılığa çok sayıda talep sunduklarını belirterek, taleplerinin karşılanmaması üzerine dosyayı AYM’ye taşıdıklarını ifade etti.
AYM KARARI SONRASI SORUMLULARIN ARAŞTIRILMASI TALEBİ
AYM kararının önemli olduğunu belirten Demir, kararın savcılığın soruşturma sürecindeki tutumunu da değerlendirdiğini söyledi.
Demir, AYM’nin özellikle Birlik’in bedenine yapılan insanlık dışı muamelenin ailesinde yarattığı manevi ızdırabı ve olayın ardından görevli kamu personelinin ifadelerinin alınmamasını eleştirdiğini belirtti.
Savcılığın bundan sonraki süreçte olayda dahli bulunan, karar alma ve uygulama aşamalarında yer alan kamu görevlilerini araştırması gerektiğini ifade eden Demir, cenazenin sürüklenmesi ve teşhir edilmesinde etkisi bulunan görevlilerin de soruşturmaya dahil edilmesi gerektiğini kaydetti.
DOSYADA GİZLİLİK KARARI
AYM kararının ardından Şırnak’a giderek savcılıkla görüştüğünü aktaran Demir, dosyada gizlilik kararı bulunduğunu söyledi.
Savcılıkla yaptığı görüşmenin olumlu geçtiğini belirten Demir, AYM kararının gereklerinin yerine getirileceğinin kendisine ifade edildiğini aktardı.
Demir, bundan sonraki süreçte kararın ne ölçüde uygulandığını takip edeceklerini belirterek, Hacı Lokman Birlik’in bedenine yönelik muamelede sorumluluğu bulunan kamu görevlilerinin soruşturulması için girişimlerini sürdüreceklerini söyledi.
“YAŞAM HAKKININ USUL BOYUTUYLA İHLAL EDİLDİ”
AYM’nin “yaşam hakkının usul boyutuyla ihlali” yönündeki değerlendirmesine de değinen Demir, soruşturmanın yıllarca etkili biçimde yürütülmediğini savundu.
Demir, Birlik’in sağ yakalanabilecekken öldürüldüğüne ve öldüğünden emin olunana kadar ateş edildiğine ilişkin iddialarının da 10 yıl boyunca gerektiği şekilde incelenmediğini ifade etti.
AİLENİN AVUKATINDAN SORUŞTURMA TALEPLERİ
Demir, soruşturma kapsamında özellikle şu noktaların araştırılmasını istedi:
Birlik’in boynuna kancayı takan kolluk görevlilerinin tespit edilmesi,
Cenazenin başında ve sürüklenmesi sırasında hakaret ve küfürlerde bulunan görevlilerin belirlenmesi,
Cenazenin karakolun önüne kadar sürüklenmesi sürecinde görev alan kolluk personelinin araştırılması,
Emir-komuta zincirinde karar veren ve uygulayan kişilerin tespit edilmesi,
Birlik’in sağ yakalanabilecekken öldürülmesine ilişkin iddiaların araştırılması.
Demir, AYM kararının insan haysiyetinin ölümle sona ermediğine ilişkin önemli bir değerlendirme içerdiğini belirterek, sorumluların soruşturulmasını ve bu kişilerin yeniden kamu görevi yapmasının önüne geçilmesini talep etti.
“HACI LOKMAN DOSYASI SİMGESEL BİR DOSYA”
Hacı Lokman Birlik dosyasının Türkiye’nin yakın tarihiyle yüzleşme ve hakikat arayışı açısından da önemli olduğunu savunan Demir, dosyanın Kürt sorununun çözümü bağlamında yürütülen tartışmalar açısından simgesel nitelik taşıdığını söyledi.
1990’lı yıllardaki olaylar, köy yakmaları, yargısız infazlar ve Cizre bodrumlarına ilişkin dosyaların yanı sıra Hacı Lokman Birlik dosyasının da araştırılması ve hakikatin ortaya çıkarılması gerektiğini belirten Demir, devletin Kürtlerle barışma ve iyi niyet gösterme iradesini ortaya koymak istemesi halinde Birlik dosyasının bunun açısından önemli bir örnek olduğunu ifade etti.
Demir, soruşturmanın etkili, yetkin ve yeterli şekilde yürütülerek sorumluların tespit edilmesini ve adli sürecin sonuçlandırılmasını beklediklerini söyledi.
