Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), CHP İzmir Milletvekili Rahmi Aşkın Türeli’nin Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) kapsamında yaşanan iş kazalarına ilişkin soru önergesine yanıt verdi. Bakanlığın verdiği yanıtta, 31 Aralık 2025 itibarıyla MESEM kapsamında toplam 2 bin 68 kaza meydana geldiği, bunların 10’unun ölümlü olduğu bildirildi.
Açıklamada, kazalara karışan öğrencilerin büyük çoğunluğunun ciddi şekilde etkilenmediği belirtilerek, “Bu kazalarda öğrencilerin yüzde 96,1’i ya ayakta tedavi edilmiş ya da tedaviye ihtiyaç duyulmamıştır” ifadelerine yer verildi.
Öte yandan Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’in MESEM programına ilişkin açıklamaları da tartışma yarattı. Tekin, “Kaza olma ihtimali var diye mesleki eğitimden, çocuklarımızın kendini geliştirmesinden vazgeçelim demek doğru değil” değerlendirmesinde bulundu.
Bakanlığın açıkladığı veriler ve Bakan Tekin’in sözleri, MESEM uygulamasının güvenliği ve öğrencilerin çalışma koşullarıyla ilgili tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
"23 BİN 252'SİNİN UYGUNSUZ BULUNDU"
T24’ten Nursena Kurtoğlu’nun haberine göre, CHP'li Türeli, MESEM kazalarını Milli Eğitim Bakanlığı verdiği soru önergesiyle TBMM gündemine taşıdı. Bakanlığın soru önergesine verdiği yanıtta, MESEM projesi kapsamında 253 bin 940 işletmeden 23 bin 252'sinin uygunsuz bulunduğu ifade edildi.
"BECERİ EĞİTİMİ VERİLİYOR, "ÇOCUK İŞÇİLİĞİ" OLARAK KABUL EDİLMİYOR"
Önergeye verilen cevapta, Uluslararası Çalışma Örgütü'nün ilgili maddesi hatırlatılırken, öğrencilerin MESEM kapsamında, mesleki eğitim kapsamında işletmelerde bulunduğu ve beceri eğitimi aldığı, bu yüzden "çocuk işçiliği" olarak kabul edilmedikleri belirtildi.
"10'U ÖLÜMLÜ 2 BİN 068 KAZA MEYDANA GELDİ"
Önergede MESEM projesi kapsamında meydana gelen iş kazaları, yaralanan ve hayatını kaybeden öğrencilere ilişkin şu bilgiler verildi: "MESEM Programı kapsamında 31.12.2025 tarihi itibarıyla 10'u ölümlü 2 bin 068 kaza meydana gelmiş, bu kazalarda öğrencilerin %96,1'i ya ayakta tedavi edilmiş ya da tedaviye ihtiyaç duyulmamıştır."
Bakanlık tarafından, Türeli'in MESEM kazalarına ilişkin verdiği soru önergesine yanıtta şu ifadeler kullanıldı:
"İşletmelerde eğitim gören öğrencilerin iş sağlığı ve güvenliğini korumak ve güçlendirmek amacıyla 02 Şubat 2024 tarihinde 'Mesleki Eğitimde İş Sağlığı ve Güvenliği' konulu 2024/36 sayılı Genelge yayımlanmıştır. Genelge kapsamında işletme denetimlerinin artırılması, işletmelerin uygunluğunun iş güveliği uzmanlarının desteğiyle değerlendirilmesi, uygun olmayan işletmelere beceri eğitimi için öğrenci gönderilmemesi, işletmelerin öğrencinin eğitiminden sorumlu usta öğretici bulundurması, öğrencilere iş sağlığı güvenliği bilincinin kazandırılması için gerekli seminerlerin verilmesi hususlarında kapsamlı kurallar getirilmiştir. İşletmelerde öğrencilerin maruz kaldıkları iş kazalarının önlenmesi amacıyla Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile iş birliğinde çalışmalar yürütülmekte, Bakanlığımız taşra teşkilatında konuyla ilgili kişilere iş sağlığı ve güvenliği konularında eğitimler verilmekte ve bilinçlendirme faaliyetleri yürütülmektedir. Genelge'nin yayımlanmasını müteakip 2024 yılı sonu itibarıyla 253.940 işletme incelenmiş, 23.252 uygunsuz işletmeyle sözleşme sonlandırılmış ve 2025 yılında da uygunsuz işletmelerle yeni sözleşme yapılmamıştır."
Mesleki eğitim merkezi öğrencileri Bakanlıkça belirlenmiş olan meslek alanlarında eğitim almaktadırlar. Öğrencilerin işletmelerde yaptıkları mesleki eğitim uygulamaları öğretim programının bir parçasını oluşturmakta ve bu beceri eğitimleri işletmelerde görevli ve iş pedagojisi eğitimi almış usta öğreticiler nezaretinde ve koordinatör öğretmenlerin kontrolü altında işletme, okul ve öğrenci ve veli arasında yapılan işletmelerde beceri eğitimi/staj sözleşmesine dayalı olarak yapılmaktadır. İşletmelerde yapılan beceri eğitimleri mesleki eğitimin tamamlayıcısı olarak ulusal mevzuata ve uluslararası sözleşmelerde belirtilen şartlara uygun olarak gerçekleştirilmektedir.
Uluslararası Çalışma Örgütünün (ILO) 138 No'lu Asgari Yaş Sözleşmesinin 6'ncı maddesi asgari yaşa ilişkin hükümlerin mesleki eğitimin ayrılmaz bir parçası olan işlerde uygulanmayacağını ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda öğrencilerin mesleki eğitim kapsamında işletmelerde bulunması ve burada beceri eğitimi almaları çocuk işçiliği kapsamında değerlendirilmemektedir.
MESEM Programı kapsamında 31.12.2025 tarihi itibarıyla 10'u ölümlü 2.068 kaza meydana gelmiş, bu kazalarda öğrencilerin %96,1'i ya ayakta tedavi edilmiş ya da tedaviye ihtiyaç duyulmamıştır."