Nepal ile Çin arasındaki sınır bölgesinde çarşamba günü meydana gelen büyük ani seller ve heyelanlar ağır bir insani felakete yol açtı. Çin devlet medyasının aktardığı bilgilere göre Nepal’de en az 162, Tibet’te ise 3 kişi hayatını kaybetti. Felaketin ardından Nepal ve Tibet genelinde yaklaşık bin kişinin kayıp olduğu bildirildi.
Nepalli yetkililer daha önce kayıp olduğu bildirilen 403 kişiden 341’inin yabancı uyruklu olduğunu açıklamıştı.
Çin’in Xinhua haber ajansı ile CCTV televizyonunun perşembe sabahı paylaştığı bilgilere göre, Tibet’te meydana gelen heyelanlarda 3 kişi yaşamını yitirdi, 558 kişiden ise haber alınamadı. Kayıplar arasında yaklaşık 260 yabancı uyruklu kişinin bulunduğu belirtilirken, iki köylünün sağ olarak kurtarıldığı aktarıldı.
Nepal’den gelen drone görüntülerinde ise yolların tamamen yıkıldığı, bazı yapıların çamurlu ve azgın sel sularının altında kaldığı görüldü.
“SEL BÜTÜN ÇARŞIYI YERLE BİR ETTİ”
Tibetli bölge sakini Shoyam Rajbhandari, selin çok kısa sürede etkili olduğunu anlattı.
Rajbhandari, “Dhunge Çarşısı’na ulaştıktan yarım saat sonra sel geldi ve bütün çarşıyı yerle bir etti. O sırada insanlar işe gitmeye hazırlanıyordu” dedi.
Bölgedeki kayıp ve ölü sayısının henüz tam olarak belirlenemediğini söyleyen Rajbhandari, “Kaç kişinin kayıp ya da ölü olduğunu bilmiyoruz” ifadelerini kullandı.
KAYIPLAR ARASINDA YABANCI ÜLKE VATANDAŞLARI DA BULUNUYOR
Felaketin ardından farklı ülkelerden kayıp yurttaşlara ilişkin açıklamalar da gelmeye başladı.
Avustralya Dışişleri Bakanı Penny Wong, dini ziyaret ve doğa yürüyüşü turlarına katılan en az 34 Avustralyalının kayıp olduğunu açıkladı.
Wong, kayıp Avustralyalıların farklı dini ziyaret ve tur gruplarında bulunduğunu belirterek, Nepal hükümetinin henüz resmi yardım talebinde bulunmadığını söyledi. Avustralya’nın ise Nepal makamları, Birleşmiş Milletler, Kızılhaç ve diğer kuruluşlarla insani yardım konusunda koordinasyon halinde olduğu bildirildi.
Malezya Dışişleri Bakanlığı da altyapıda yaşanan ciddi aksaklıklar nedeniyle Katmandu’daki 55 Malezyalıya ulaşılamadığını duyurdu.
Bakanlık, söz konusu kişilerin güvenlik durumunu ve nerede bulunduklarını belirlemek amacıyla yerel yetkililerle yakın işbirliği yürütüldüğünü açıkladı. Ancak bu kişilerin afet bölgesinde bulunduğuna ilişkin henüz resmi bir teyit yapılmadı.
DEPREM SANILDI, BUZUL ÇÖKMESİ ÇIKTI
Felaketin ilk saatlerinde yaşanan sismik hareketliliğin deprem olduğu düşünülmüştü.
ABD Jeolojik Araştırmalar Merkezi (USGS), çarşamba günü erken saatlerde Katmandu’nun yaklaşık 66 kilometre kuzeyinde, sınır bölgesine yakın bir noktada 4,4 büyüklüğünde bir deprem meydana geldiğini duyurmuştu.
Ancak kurum daha sonra yaptığı yeni değerlendirmede, kaydedilen olayın bir deprem olmadığını açıkladı.
USGS, bölgedeki sismik istasyonlardan elde edilen veriler, uzun periyotlu sismik dalgalar ve uydu görüntülerinin incelenmesi sonucunda olayın 5,2 büyüklüğünde bir buzul çökmesi olduğunu belirtti. Çökmenin, büyük bir enkaz akışını tetikleyerek aşağı kesimlerdeki yerleşimlerde ağır yıkıma neden olduğu ifade edildi.
UZMANLAR FELAKETİN NEDENİNİ AÇIKLADI: BUZUL ÇIĞI
Katmandu merkezli Uluslararası Entegre Dağ Kalkınma Merkezi’nde görev yapan iklim uzmanları da ani sele büyük olasılıkla bir buzuldan kopan kaya ve buz çığının neden olduğunu bildirdi.
Uzmanların değerlendirmesine göre hidrolojik veriler, sel dalgasının olağanüstü hızını ve büyüklüğünü ortaya koydu. Trishuli Nehri’ndeki su seviyesinin bir noktada yalnızca yarım saat içinde yaklaşık 9 metre yükseldiği belirtildi.
Taşkının en yüksek seviyeye ise Bhotekoshi Nehri’nin bir kolu olan Lhende Khola’da ulaştığı bildirildi.
Afet riskini azaltma uzmanı Saswata Sanyal, Lhende Khola’nın son 14 ay içinde ikinci kez taştığına dikkat çekti.
Sanyal, Nepal tarafındaki bir buzuldan kopan kaya ve buz çığının nehri kapattığını, bunun ardından aşağı kesimlere doğru büyük ve ani bir su dalgasının oluştuğunu söyledi.
HİMALAYA BUZULLARI YENİDEN ALARM VERDİ
Nepal ve Tibet’te yaşanan son felaketin münferit bir olay olmadığına dikkat çekiliyor. Lhende Khola nehir sisteminin son bir yıl içinde iki kez taştığı belirtilirken, Himalaya bölgesindeki buzulların artan istikrarsızlığına ilişkin endişeler de yeniden gündeme geldi.
Dünyanın en yoğun nüfuslu bölgelerinden birine yakın olan Himalaya havzasında meydana gelen buzul hareketlerinin, yerleşim alanları, ulaşım hatları, altyapı ve su kaynakları açısından ciddi risk oluşturduğu vurgulanıyor.
Bölgede geçen yıl ağustos ayında da benzer bir ani sel yaşanmıştı. Tibet’te bir buzul gölünün yüksek sıcaklıklar nedeniyle taşması sonucu 9 kişi hayatını kaybetmiş, Nepal ile Çin’i birbirine bağlayan bir köprü de dahil olmak üzere kritik altyapı ağır hasar görmüştü.
Son felaketin ardından Nepal ve Tibet’te arama kurtarma çalışmalarının sürdüğü, kayıp sayısının netleşmesiyle can kaybının daha da artabileceği belirtiliyor.
