Yurt genelinde ağustos ayının ilk günlerinden itibaren eyyam-ı bahur olarak adlandırılan bunaltıcı sıcak hava etkili olacak.
İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Başkanı Prof. Dr. Hüseyin Toros, eyyam-ı bahurun meteorolojide resmi bir kavram olmadığını, halk arasında yazın en sıcak günlerini tanımlamak için kullanıldığını söyledi.
EYYAM-I BAHUR NE ZAMAN BAŞLAYACAK?
Prof. Dr. Hüseyin Toros, bazı takvimlerde eyyam-ı bahur döneminin 31 Temmuz-7 Ağustos, bazılarında ise 1-8 Ağustos tarihleri arasında gösterildiğini belirtti.
Bu dönemin her yıl aynı tarihlerde ve aynı şiddette yaşanmasının beklenmemesi gerektiğini vurgulayan Toros, atmosferik tahmin modellerine göre ağustosun ilk günlerinde Türkiye'nin büyük bölümünde sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerine çıkacağını ifade etti.
GÜNEYDOĞU'DA 40 DERECEYİ AŞACAK
Toros, sıcak hava dalgasının Türkiye'nin doğusuna Arap Yarımadası'ndan, batısına ise Afrika üzerinden ulaşacağını belirterek sıcaklıkların bölgelere göre farklı hissedileceğini söyledi.
"Güneydoğu Anadolu'da temel risk unsuru yüksek hava sıcaklığı olacak. İstanbul gibi Marmara'nın kıyı kesimlerinde ise yüksek nem nedeniyle hissedilen sıcaklık daha fazla artacak."
3 Ağustos Pazartesi günü İstanbul'da hava sıcaklığının 30 derece, 4 Ağustos Salı günü ise 32 derece olmasının beklendiğini belirten Toros, çarşamba gününden itibaren Türkiye genelinde sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerine çıkacağını kaydetti.
GEÇEN YIL SICAKLIK REKORLARI KIRILDI
Geçen yıl eyyam-ı bahur döneminde Türkiye genelinde sıcaklık rekorlarının kırıldığını hatırlatan Toros, kısa süreli sıcak hava dalgaları ile iklim değişikliğinin birbirinden ayrı değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Tek bir sıcak hava olayının doğrudan iklim değişikliğinin kanıtı sayılamayacağını ifade eden Toros, uzun yıllara ait verilerin ise Türkiye'de belirgin bir ısınma eğilimini ortaya koyduğunu dile getirdi.
TÜRKİYE'NİN EN SICAK YILI 2024 OLDU
Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün 249 istasyondan elde ettiği verilere değinen Toros, Türkiye'nin ortalama sıcaklığının 1970-1980 döneminde 12,7 derece iken, 2014-2025 döneminde 14,4 dereceye yükseldiğini belirtti.
Yaklaşık 1,7 derecelik artış yaşandığını ifade eden Toros, Türkiye'nin kayıtlardaki en sıcak yılının 15,3 derece ortalamayla 2024, en soğuk yılının ise 11,4 dereceyle 1992 olduğunu söyledi.
BÜYÜK ŞEHİRLERDE "ISI ADASI" UYARISI
Beton ve asfalt yüzeylerin gün boyunca depoladığı ısının gece atmosfere geri verilmesi nedeniyle şehir merkezlerinin kırsal alanlardan daha sıcak kaldığını belirten Toros, bu durumun "şehir ısı adası" olarak tanımlandığını ifade etti.
Büyük şehirlerde yeşil alanların artırılması, gölgelendirme uygulamalarının yaygınlaştırılması ve şehir planlamasında ısı birikimini azaltacak çözümlerin önemine dikkat çekti.
KİMLER RİSK ALTINDA?
Prof. Dr. Hüseyin Toros, sıcak havalarda özellikle; Yaşlılar, çocuklar, yalnız yaşayan bireyler, kalp-damar, solunum ve metabolik hastalığı bulunan kişilerin daha yüksek risk altında olduğunu söyledi.
Toros, bilimsel çalışmalar doğrultusunda 11.00-16.00 saatleri arasında zorunlu olmadıkça dışarı çıkılmaması, bol su tüketilmesi, açık renkli ve ince kıyafetlerin tercih edilmesi, uzun süre güneş altında kalınmaması ve fiziksel aktivitelerin sabah erken ya da akşam saatlerine bırakılması gerektiğini vurguladı.
EYYAM-I BAHUR NEDİR?
Halk arasında çöl sıcakları, Afrika sıcakları ya da eyyam-ı bahur olarak adlandırılan dönem, yaz mevsiminin en sıcak ve bunaltıcı günlerini ifade ediyor.
Kuzey Yarımküre'de genellikle temmuz ile eylül, Güney Yarımküre'de ise ocak ile mart ayları arasında görülen bu dönem, bulunduğu bölgenin iklim koşullarına göre farklı tarihlerde etkili olabiliyor.
