Tıp dünyasında görme kaybı tedavisine yönelik dikkat çeken bir çalışma gerçekleştirildi. Bilim insanları, beyin kanaması sonrası retina ve optik sinirinde ağır hasar oluşan ve görme yetisini büyük ölçüde kaybeden bir hastaya, kendi bacak kasından elde edilen sağlıklı mitokondrileri göz içine enjekte etti.
İnsanlarda göz organına yönelik ilk mitokondri nakli olarak değerlendirilen çalışma, retina ve optik sinir hasarlarının tedavisinde yeni bir hücresel yaklaşımın önünü açabilecek potansiyel taşıyor.
HÜCRESEL ENERJİ ÜRETİMİ GÖRME TEDAVİSİNDE KULLANILDI
Hücrelerin enerji üretiminde kritik görev üstlenen mitokondriler, hasarlı dokuların onarımı ve hücrelerin işlevlerini yeniden kazanması amacıyla bilimsel araştırmalarda uzun süredir inceleniyor.
Mitokondri transferi daha önce kalp ve beyin dokuları üzerinde araştırılmıştı. Yeni çalışmada ise yöntem ilk kez ağır hasar görmüş görme sisteminin tedavisinde denendi.
Beyin kanaması sonrası retina ve optik sinirinde ciddi hasar meydana gelen hastanın göz bebeklerinin ışığa karşı tepki vermediği belirtildi. Araştırma için ABD Gıda ve İlaç Dairesi'nden (FDA) özel izin alındı.
Araştırmacılar, hastanın bacak kasından elde edilen sağlıklı mitokondrileri göz küresindeki sıvıya enjekte ederek retinadaki hasarlı sinir hücrelerinin enerji üretimini ve işlevlerini desteklemeyi hedefledi.
IŞIK REFLEKSİ YENİDEN ORTAYA ÇIKTI
Çalışmada öncelikli olarak uygulamanın güvenliği değerlendirildi. Enjeksiyon sonrasında hastada enfeksiyon, belirgin doku hasarı veya ciddi bir olumsuz reaksiyon gözlenmediği bildirildi.
Araştırma ekibinde yer alan Mount Sinai Icahn Tıp Fakültesi Araştırmacısı Dr. David Putrino, işlem sonrasında hastanın göz bebeklerinin yeniden ışığa tepki vermeye başladığını açıkladı.
Yapılan değerlendirmelerde hastanın sol gözüyle karaltı ve gölgeleri ayırt edebildiği, beynin görsel merkezindeki sinirsel aktivitenin ise uygulama sonrasında arttığı kaydedildi.
Ancak elde edilen iyileşmenin kalıcı olmadığı görüldü. Işık refleksindeki olumlu etkinin yaklaşık dört hafta sonra kaybolduğu bildirildi.
UZMANLAR KALICI TEDAVİ İÇİN TEMKİNLİ
Çalışmanın sonuçları bilim dünyasında dikkat çekse de uzmanlar, yöntemin görme kaybı tedavisinde etkili ve kalıcı bir seçenek haline gelmesi için daha fazla araştırmaya ihtiyaç bulunduğunu vurguluyor.
Cambridge Üniversitesi Nöro-Oftalmoloji Uzmanı Patrick Yu-Wai-Man, enjekte edilen mitokondrilerin hedef hücrelerin içine yerleşip yerleşmediğinin daha ayrıntılı biçimde araştırılması gerektiğini belirtti. Yu-Wai-Man, gözlenen iyileşmenin kalan sinir hücrelerindeki doğal değişimlerden kaynaklanıp kaynaklanmadığının da netleştirilmesi gerektiğine dikkat çekti.
Araştırma ekibi ise ilk aşamada yöntemin güvenliği konusunda önemli veriler elde edildiğini ifade ediyor. Bilim insanlarının, mitokondri enjeksiyonlarının belirli aralıklarla tekrarlanmasına dayalı yeni protokoller üzerinde çalıştığı belirtildi.
Çalışmaların ilerleyen süreçte başarılı sonuçlar vermesi halinde, retina ve optik sinir hasarına bağlı kalıcı görme kaybı yaşayan hastalar için yeni bir hücresel tedavi seçeneğinin geliştirilmesi hedefleniyor.
