İşitme kaybı, günlük yaşamın yoğunluğu içerisinde uzun süre fark edilmeden ilerleyebiliyor. Televizyon veya telefonun sesini normalden fazla açmak, insanların söylediklerini sık sık tekrar ettirmelerini istemek, gürültülü ortamlarda konuşmaları takip etmekte zorlanmak ve kulak çınlaması işitme sorunlarının dikkat edilmesi gereken belirtileri arasında bulunuyor. Sağlık Bakanlığı'nın 2026 tarihli klinik rehberinde de bu belirtiler işitme kaybıyla ilişkili semptomlar arasında sıralanıyor.
İŞİTME KAYBI NEDEN GEÇ FARK EDİLİYOR?
Kulak Burun Boğaz Uzmanı Doç. Dr. Eda Tuna Yalçınozan, işitmenin yalnızca sesleri duymak açısından değil, iletişim kurmak, öğrenmek ve sosyal yaşama katılmak bakımından da önemli olduğunu belirterek, işitme kaybının uzun süre fark edilmeyebileceğine dikkat çekti.
İşitme duyusu azalmaya başladığında kişi bazen sorunun kendisinde olduğunu fark etmek yerine çevresindeki insanların daha düşük sesle konuştuğunu düşünebiliyor.
Bu nedenle günlük hayatta ortaya çıkan küçük değişikliklerin göz ardı edilmemesi önem taşıyor.
İŞİTME KAYBININ ÖNEMLİ BELİRTİLERİ
İşitme kaybı açısından dikkat edilmesi gereken belirtiler arasında şunlar bulunuyor:
Televizyonun sesini normalden daha fazla açmak,
İnsanlardan söylediklerini sık sık tekrar etmelerini istemek,
Konuşmaları, özellikle gürültülü ortamlarda anlamakta zorlanmak,
Telefonda konuşulanları takip etmekte güçlük çekmek,
Grup sohbetlerinde konuşmaları kaçırmak,
Sesleri boğuk veya olduğundan daha düşük algılamak,
Kulaklarda çınlama veya uğultu yaşamak,
Alarm, telefon veya kapı zili gibi bazı sesleri duymakta zorlanmak,
Çevresindeki kişilerin kendisine çok düşük sesle konuştuklarını düşünmek.
Sağlık Bakanlığı'nın erişkinlerde işitme kayıplarına ilişkin 2026 klinik rehberinde de sık tekrar isteme, konuşmayı anlamada güçlük, gürültülü ortamlarda konuşmaları takip edememe, televizyonun sesini açma ve kulak çınlaması işitme kaybıyla ilişkili belirtiler arasında yer alıyor.
Dünya Sağlık Örgütü de özellikle yaşa bağlı işitme kaybının erken belirtileri arasında insanların söylediklerini tekrar ettirme, televizyon veya radyonun sesini yükseltme, gürültülü ortamlarda konuşmaları takip edememe, telefonda konuşulanları anlamakta zorlanma ve kulak çınlamasını gösteriyor.
ÇOCUKLARDA İŞİTME KAYBINA DİKKAT
İşitme sorunlarının çocuklarda daha erken fark edilmesi gerekiyor. Çünkü çocukluk döneminde işitme; konuşma ve dil gelişimi, öğrenme, eğitim hayatı ve sosyal iletişim açısından önemli bir rol oynuyor.
Dünya Sağlık Örgütü, çocuklarda fark edilmeyen işitme kaybının konuşma ve dil gelişimini geciktirebileceğini, öğrenmeyi ve sosyal etkileşimi olumsuz etkileyebileceğini belirtiyor. Erken tanı ve zamanında müdahale ise bu etkilerin azaltılmasına yardımcı olabiliyor.
Bebeklerde seslere tepki vermeme, yüksek seslerden ürkmeme veya yaşa uygun konuşma ve dil gelişiminin görülmemesi de değerlendirilmesi gereken işaretler arasında bulunuyor.
YÜKSEK SES İŞİTME SAĞLIĞINI TEHDİT EDİYOR
İşitme kaybı riskini artıran önemli faktörlerden biri de uzun süre yüksek sese maruz kalmak.
Özellikle yüksek ses seviyesinde kullanılan kulaklıklar, konserler, eğlence mekanları ve gürültülü çalışma ortamları işitme açısından risk oluşturabiliyor.
Dünya Sağlık Örgütü'ne göre yüksek sese uzun süre veya tekrarlayan şekilde maruz kalmak, kulaktaki duyusal hücrelerde kalıcı hasara ve buna bağlı işitme kaybına yol açabiliyor. Gürültüye bağlı işitme kaybı çoğu zaman yavaş gelişiyor ve başlangıçta fark edilmeyebiliyor.
WHO ayrıca 12-35 yaş grubunda 1 milyardan fazla genç ve genç yetişkinin eğlence amaçlı yüksek sese maruz kalma nedeniyle işitme kaybı riski taşıdığını bildiriyor.
KULAKLIK KULLANIMINDA SES SEVİYESİNE DİKKAT
Uzmanlar, kulaklık kullanırken ses seviyesinin mümkün olduğunca düşük tutulmasını ve yüksek sesli ortamlarda geçirilen sürenin sınırlandırılmasını öneriyor.
WHO, kişisel ses cihazlarında ses seviyesinin maksimumun yüzde 60'ını geçmemesini, mümkün olduğunda ortalama ses düzeyinin 80 dB'nin altında tutulmasını ve gürültülü ortamlarda uygun kulak koruyucular kullanılmasını öneriyor.
Yüksek ses sonrasında ortaya çıkan kulak çınlaması veya sesleri boğuk duyma geçici olabilir; ancak tekrarlayan ve uzun süreli yüksek ses maruziyeti kalıcı işitme hasarına yol açabilir.
YENİ BAŞLAYAN BELİRTİLER GÖZ ARDI EDİLMEMELİ
İşitmede yeni başlayan bir değişiklik, giderek artan kulak çınlaması veya konuşmaları anlamada belirgin güçlük yaşanması halinde işitmenin değerlendirilmesi önem taşıyor.
Sağlık Bakanlığı da televizyon sesini sürekli yükseltme, konuşulanları tekrar ettirme, telefon görüşmelerinde zorlanma, gürültülü ortamlarda konuşmaları anlayamama ve kulak çınlaması gibi şikayetlerde Kulak Burun Boğaz hekimine başvurulmasını öneriyor.
İşitme kaybının nedeni ve derecesi kişiden kişiye değişebildiğinden, kesin değerlendirme için hekim muayenesi ve gerektiğinde odyolojik işitme testi yapılması gerekiyor.
