İşlenmiş etlerin düzenli tüketimi, içerdiği nitritler nedeniyle sağlık açısından tartışma konusu olmaya devam ediyor. Yeni bir araştırmaya ilişkin değerlendirmede, C vitamini içeren besinlerin işlenmiş et tüketimi sırasında oluşabilecek bazı kanserojen bileşiklerin miktarını azaltabileceği belirtildi. Uzmanlar, işlenmiş et tüketiminin sınırlandırılması gerektiğini vurgularken, bu tür ürünlerin tüketildiği durumlarda C vitamini açısından zengin sebze ve meyvelere yer verilmesini öneriyor.
Salam, sucuk, sosis ve jambon gibi işlenmiş et ürünleriyle ilgili dikkat çeken bir araştırma yayımlandı.
Çalışmaya göre işlenmiş etlerde bulunan nitritlerin mide ortamında kanserojen bileşiklere dönüşme süreci, C vitamini sayesinde azaltılabilir.
Uzmanlar, işlenmiş et tüketiminin sınırlandırılması gerektiğini belirtirken, tüketildiği durumlarda doğru besinlerle dengelenmesinin önemli olduğunu vurguluyor.
Uzman Diyetisyen Selahattin Dönmez, Sabah'taki yazısında işlenmiş et tüketiminden sonra C vitamini kullanmanın önemine vurgu yaptı. İşte o yazı:
İŞLENMİŞ ET TÜKETİMİ VE KANSER RİSKİ
“İşlenmiş etleri sağlıklı beslenmede önermiyorum. Ancak yeni bir araştırma özellikle işlenmiş etler yediğinizde C vitamini alarak oluşan kanserojen madde bileşiklerin miktarını azaltabildiği bildirilmektedir.
İşlenmiş etler endüstriyel olarak üretilmiş ve içinde sodyum nitrit içeren salam, sosis, sucuk, jambon ve ev yapımı ya da katkısız olmayan pastırmadır. İşlenmiş etlerin düzenli tüketiminin olası mide ve kolorektal kanser riski ile ilişkili olduğunu bildirmiştir.
İşlenmiş etlerdeki nitrit mide asidi ile buluştuğunda reaktif forma dönüşür ve yemeklerdeki proteinlere saldırarak midede nitrozamin adlı kanserojen bileşiklerin üretimine yol açar.
Bu mekanizmayı tersine çevirmenin bir yolu var gibi görünüyor. İşin sırrı C vitamini diyebilirim.
C vitamini işlenmiş et yedikten sonra nitritlerin mide asidi ile oluşup reaktif bileşenlerin oluşmasını etkisiz hale getirerek nitrozaminlere değil nitrik okside dönüştürür. Bu sebeple işlenmiş etler yenecekse C vitamininden zengin yeşil yapraklı sebzeler, domates, biber, limon gibi besinlerden oluşan bir salata ile yendiğinde kanser koruyucu etki gösterebilmektedir.
Klinik deneme olmayan ancak modelleme yapılan bu yeni yayınlanan çalışmada işlenmiş et yerken C vitamininden zengin besinler yiyemiyorsanız yemekten 30-60 dakika sonrasında 200-500 mg C vitamini almanın nitratlardan mütevazi bir şekilde nitrozaminlere dönüşmede azalma olabildiğini göstermiştir.
Nadir yemek istediğiniz zamanda doğal C vitamini içeren besinler eşlik etsin işlenmiş etli öğüne ya da yedikten en az 30 dakika sonra 200 mg kadar C vitamini desteği alın derim.”
İŞLENMİŞ ET TÜKETİRKEN C VİTAMİNİ ÖNE ÇIKIYOR
Araştırmaya ilişkin aktarılan değerlendirmede, C vitamininin işlenmiş etlerde bulunan nitritlerin mide ortamındaki dönüşümünü etkileyebileceği belirtiliyor. Buna göre C vitamini açısından zengin sebze ve meyvelerin işlenmiş et içeren öğünlere eşlik etmesinin nitrozamin oluşumunu azaltabilecek bir etki gösterebileceği ifade ediliyor.
Ancak aktarılan çalışmanın klinik bir deneme olmadığı, modelleme çalışmasına dayandığı da özellikle belirtiliyor. Bu nedenle söz konusu bulguların, işlenmiş et tüketiminin sağlık üzerindeki risklerini tamamen ortadan kaldırdığı şeklinde değerlendirilmemesi gerekiyor.
Uzman Diyetisyen Selahattin Dönmez'in değerlendirmesinde ise işlenmiş etlerin nadiren tüketilmesi ve tüketildiği zamanlarda doğal C vitamini kaynaklarının öğüne eşlik etmesi öneriliyor.
