Gayrimenkul piyasasında konut satın alma isteği devam ederken finansman koşulları alım kararlarını zorlaştırıyor. Yüksek kredi faizleri ve alıcılarla satıcıların fiyat beklentileri arasındaki fark, konut satışlarının hızlanmasının önündeki temel engeller arasında yer alıyor.
Gayrimenkul uzmanı Mustafa Hakan Özelmacıklı, konut satış verilerinde geçen yılın aynı dönemine göre düşüş yaşandığını belirterek yavaşlamanın ikinci el konut piyasasında da hissedildiğini ifade etti. Genel satışlardaki gerilemeye rağmen ipotekli konut satışlarında artış görüldüğünü kaydeden Özelmacıklı, finansman imkânlarının piyasanın geleceği açısından belirleyici olduğunu vurguladı.
İLK DOKUZ AYDA KONUT SATIŞLARI 1 MİLYON 93 BİNE GERİLEDİ
Mustafa Hakan Özelmacıklı’nın değerlendirmesine göre, ele alınan son satış verilerinde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 9,3 oranında azalma yaşandı. Yılın ilk dokuz ayını kapsayan toplam veriler de konut piyasasındaki yavaşlamaya işaret etti.
İlk dokuz aylık dönemde konut satışları yaklaşık yüzde 7,2 gerileyerek 1 milyon 93 bin seviyesine indi. Satışlardaki düşüşün ikinci el konut piyasasına da yansıdığını belirten Özelmacıklı, işlem sayısındaki azalmanın yalnızca alıcıları ve satıcıları değil, gayrimenkul sektöründe faaliyet gösteren aracılık işletmelerini de zorlaştırdığını ifade etti.
İPOTEKLİ KONUT SATIŞLARINDA YÜZDE 5 ARTIŞ
Genel konut satışlarında düşüş yaşanırken ipotekli satışlarda farklı bir tablo ortaya çıktı. Özelmacıklı, ipotekli konut satışlarının yaklaşık yüzde 5 arttığını belirtti.
Tasarruf finansmanı şirketlerinin de ipotekli satışlara katkı sunduğunu söyleyen Özelmacıklı, bu etkinin yılın son çeyreğinde de devam edebileceğini ve konut piyasasını destekleyebileceğini dile getirdi.
Buna karşın finansmana erişim güçlüklerinin sürdüğüne dikkat çeken Özelmacıklı, mevcut kredi koşulları altında konut piyasasında hızlı bir hareketlenme beklemenin zor olduğunu kaydetti.
FİNANSMAN SORUNU KONUT FİYATLARINI DA ETKİLİYOR
Konut kredilerinin maliyetinin yüksek olması, satışların yanı sıra fiyatlar üzerinde de etkili oluyor. Özelmacıklı, finansman koşullarının alıcıların konuta ulaşmasını zorlaştırdığını ve piyasadaki fiyat baskısını artırdığını belirtti.
Konut fiyat endeksine ilişkin değerlendirmesinde reel anlamda yaklaşık yüzde 6,8 seviyesinde gerileme görüldüğünü söyleyen Özelmacıklı, bunun konut fiyatlarının enflasyondan arındırıldığında değer kaybettiğine işaret ettiğini ifade etti.
Konut satın alma isteğinin devam ettiğini ancak bu talebin aynı ölçüde satışa dönüşmediğini belirten Özelmacıklı, finansman imkânlarının piyasanın yönünü belirleyen temel unsurlardan biri olduğunu vurguladı.
KİRALARDAKİ ARTIŞ AMORTİSMAN SÜRELERİNİ KISALTIYOR
Kira ve satış fiyatları arasındaki ilişkiye de değinen Özelmacıklı, kiralardaki artışın satış fiyatlarındaki reel değişimden farklı bir seyir izlediğini söyledi. Kiraların daha yüksek oranda artması ve konut fiyatlarının reel olarak gerilemesiyle birlikte amortisman sürelerinin kısaldığını ifade etti.
Konutun kira geliriyle satın alma bedelini karşılama süresindeki değişim, özellikle kira geliri elde etmek amacıyla yatırım yapmayı düşünenler açısından önem taşıyor. Ancak Özelmacıklı, bu kesimin de finansmana erişim koşullarından etkilendiğini belirtti.
TALEP DEVAM EDİYOR ANCAK ALIM KARARLARI BEKLEMEDE
Gayrimenkul piyasasında talebin tamamen ortadan kalkmadığını vurgulayan Özelmacıklı, temel sorunun bu talebin satışa dönüşmesinde yaşandığını kaydetti.
Finansmana erişimdeki güçlüklerin yanı sıra alıcı ve satıcıların fiyat beklentileri arasındaki fark da işlemleri sınırlıyor. Özelmacıklı, dövizdeki hareketsizlik ve borsadaki dalgalanmaların da birikimlerin gayrimenkule aktarılması konusunda beklemeye yol açtığını belirtti.
Bu gelişmeler nedeniyle konut piyasasına yönelmesi beklenen birikimlerin bir bölümünün beklemede kaldığını ifade etti.
FON KRİZİNİN KONUT ALIMLARINA ETKİSİ GÜNDEMDE
Özelmacıklı, konut piyasasına ilişkin değerlendirmesinde fon krizinin olası etkilerine de dikkat çekti. Konut peşinatı veya benzeri ödemeler için ayırdığı birikimi fonlarda değerlendiren bazı kişilerin yaşanan gelişmelerden olumsuz etkilenmiş olabileceğini söyledi.
Bu durumun konut alım kararlarına yansımalarının gelecek aylarda daha belirgin görülebileceğini belirten Özelmacıklı, birikimlerin kullanılabilir durumda olmasının satışlar açısından önem taşıdığını kaydetti.
YIL SONUNDA KONUT SATIŞLARINDA YÜZDE 10 GERİLEME BEKLENTİSİ
Yılın kalan dönemine ilişkin beklentilerini paylaşan Özelmacıklı, tasarruf finansmanı şirketlerinin katkısına rağmen konut satışlarında güçlü bir toparlanma beklemediğini ifade etti.
Mevcut koşulların sürmesi hâlinde yıl sonunda konut satışlarının geçen yıla göre yaklaşık yüzde 10 gerileyebileceğini belirten Özelmacıklı, 2025 yılındaki satış seviyesinin yakalanmasının zor olacağını söyledi.
Kredi faizlerinde de hızlı bir iyileşme beklemediğini kaydeden Özelmacıklı, yatırımcıların yeniden gayrimenkule yönelmesini kolaylaştıracak adımların piyasaya katkı sağlayabileceğini dile getirdi.
İKİNCİ VE ÜÇÜNCÜ KONUT İÇİN FİNANSMAN ÇAĞRISI
Gayrimenkul sektörünün beklentilerine de değinen Özelmacıklı, ikinci ve üçüncü konutunu satın almak isteyenlerin finansmana erişiminin desteklenmesi gerektiğini belirtti.
İkinci konut alımlarına yönelik kredi sınırlamalarının kaldırılmasını öneren Özelmacıklı, finansman imkânlarının genişletilmesinin gelir elde etmek amacıyla gayrimenkul almak isteyenler açısından piyasayı daha cazip hâle getirebileceğini söyledi.
Bu yöndeki adımların kiralık konut arzına da katkı sunabileceğini ifade eden Özelmacıklı, boş duran ve satılamayan dairelerin yatırımcılar tarafından satın alınarak kiraya verilmesinin piyasaya olumlu yansıyabileceğini kaydetti.
OTURMAK İÇİN EV ARAYANLARA İKİNCİ EL KONUT ÖNERİSİ
Özelmacıklı’nın değerlendirmesinde öne çıkan başlıklardan biri de ikinci el konut fiyatları oldu. Barınma amacıyla ev satın almak isteyenler için ikinci el piyasasında cazip fiyatlar bulunabildiğini belirtti.
İkinci el konutların yeni konutlarla karşılaştırıldığında fiyat açısından rekabet gücünü koruduğunu ifade eden Özelmacıklı, özellikle kendi oturacağı evi arayan ve finansmanını sağlayabilen alıcıların mevcut fiyatları değerlendirebileceğini söyledi.
Genel piyasa koşullarındaki zorluklara rağmen ikinci el konutların barınma ihtiyacını karşılamak isteyenler açısından cazibesini koruduğunu kaydeden Özelmacıklı’nın değerlendirmesine göre, konut piyasasının önümüzdeki dönemdeki seyri büyük ölçüde finansman koşullarına ve alım gücüne bağlı olacak.
