Rusya basınının “amiral gemisi” olarak nitelendirilen Kommersant, Türkiye’nin ABD’den F-35 savaş uçaklarını alabilmek amacıyla Rusya’dan 2017 yılında satın aldığı S-400 hava savunma sistemlerinden çıkma girişimlerini analiz etti.
Gazete, Türkiye’nin elindeki S-400 sistemlerini Birleşik Arap Emirlikleri’ne (BAE) satılması konusunda yürüttüğü müzakerelerin durma noktasına geldiğini öne sürdü. Analizin sonuç bölümünde ise Rusya’nın, sistemlerin BAE’ye satılmasını tercih etmesine karşı çıkmasının beklenmediği ifade edildi.
Kommersant, Türkiye’nin mevcut engellere rağmen ABD’nin F-35 savaş uçaklarını satacağı yönündeki beklentisini koruduğunu belirterek, Washington’ın S-400’ler Türkiye’nin elinde bulunduğu sürece F-35 teslimatına yeşil ışık yakmaya hazır olmadığını hatırlattı.
Gazetenin analizinde, “Ankara açısından bu durum pek de kolay değil: Birleşik Arap Emirlikleri ile bu sistemlerin satışı üzerine yürütülen müzakereler tıkanmış durumda” değerlendirmesine yer verildi.
ERDOĞAN’IN F-35 AÇIKLAMASI HATIRLATILDI
Analizde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın geçen hafta sonu Al Jazeera’ye verdiği röportajda F-35'lerle ilgili yaptığı açıklamaya da yer verildi.
Erdoğan, açıklamasında “Sayın Trump’ın F-35 savaş uçaklarına ilişkin verdiği sözü tutmasını bekliyoruz” ifadelerini kullanmıştı.
Kommersant ayrıca temmuz ayında Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi sırasında ABD Başkanı Donald Trump’ın F-35 konusunda verdiği sınırlı mesajı hatırlattı.
Gazete, Trump’ın açıklamasının ardından bir aydan fazla süre geçmesine rağmen müzakerelerde ilerleme sağlanamadığını savundu.
Analizde şu değerlendirmeye yer verildi:
“Ancak ABD Başkanı’nın bu gürültü getiren kararının üzerinden bir aydan fazla zaman geçtikten sonra, müzakerelerin tıkanıklığa uğradığı ve Türkiye’ye F-35 satışına ilişkin anlaşmanın askıya alındığı ortaya çıktı. Bunun sebebi, ABD Dışişleri Bakanlığı’nın tutumu ve Ankara’nın, Washington’ın bu anlaşmaya onay vermesini engelleyen Rus S-400 hava savunma sistemlerinden kurtulma çabalarında karşılaştığı zorluklar.”
ABD DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI KONGRE’YE MEKTUP GÖNDERMİŞTİ
Kommersant, ABD Dışişleri Bakanlığı’nın 22 Temmuz’da ABD Kongresi’ne bir mektup göndererek Türkiye ile F-35 anlaşmasının onaylanmaması yönünde tavsiyede bulunduğunu da aktardı.
Mektupta Türkiye’nin S-400 sistemlerini hâlâ elinde bulundurduğuna dikkat çekildiği ve mevcut koşullarda bir değişiklik olmadığı belirtildi.
TÜRKİYE’NİN İKİNCİ SEÇENEĞİ S-400’LERİ DEVRE DIŞI BIRAKMAK
Kommersant’a göre Türkiye, başlangıçta elindeki Rus yapımı hava savunma sistemlerini BAE’ye satmaya çalıştı. Ancak görüşmelerin tıkanması, Türkiye ile ABD arasındaki savaş uçağı görüşmelerini de olumsuz etkiledi.
Gazete, bunun ardından “ikinci seçeneğin” gündeme geldiğini ve bu seçeneğin S-400 sistemlerinin “devre dışı bırakılması” olduğunu yazdı.
Ancak haberde, S-400'lerin devre dışı bırakılmasının satış sözleşmesinin mantığıyla bağdaşmadığı değerlendirmesi de yapıldı.
“BAE’YE SATIŞ RUSYA İÇİN RİSKLİ GÖRÜNMÜYOR”
Kommersant analizinin son bölümünde, S-400 sistemlerinin BAE’ye satılması ihtimalinin Rusya açısından nasıl değerlendirilebileceği ele alındı.
Rusya Devlet Başkanı Sözcüsü Dmitriy Peskov’un 10 Temmuz’da Moskova ile Ankara arasında S-400’lerin geleceğine ilişkin temaslar yapıldığını açıkladığı ve konuyu “aşırı hassas” olarak nitelendirdiği hatırlatıldı.
Gazete, Türkiye’nin BAE ile anlaşmaya varması durumunda Rusya’nın bu iş birliğinin önüne geçmesinin pek olası görünmediğini savundu.
Kommersant’ın analizinin ilgili bölümünde şu ifadeler yer aldı:
“Bununla birlikte, Türkiye’nin BAE ile bir anlaşmaya varması halinde Rusya’nın böyle bir iş birliğine engel olması pek olası görünmüyor: Arap Emirlikleri NATO üyesi değil ve Moskova ile Abu Dabi arasındaki ilişkilerde özel bir gerilim bulunmuyor. Bu bağlamda, sistemlerin yeniden satışına izin verilmesi Rusya açısından riskli görünmüyor.”
