Avrupa’nın farklı ülkelerinde ekonomik sıkıntılar, eğitim sistemindeki sorunlar ve kamu hizmetlerine yönelik tepkiler nedeniyle düzenlenen gösterilerde gerginlik arttı. Fransa’da ülke geneline yayılan protestolarda kamu binaları ve iş yerleri zarar görürken, İtalya’nın Milano kentinde de polisle göstericiler arasında çatışmalar yaşandı.
Belçika, Portekiz ve Arnavutluk’ta düzenlenen eylemlerde ise eğitim reformları, konut krizi, düşük ücretler ve hükümet politikalarına yönelik tepkiler öne çıktı.
FRANSA’DA YÜZ BİNLERCE KİŞİ SOKAĞA ÇIKTI
Fransa’da geçen ay okullardaki personel eksikliği ve kötü fiziki koşullara karşı başlayan öğrenci eylemleri, hayat pahalılığı, ücretler, emeklilik hakları ve kamu hizmetlerine ilişkin taleplerle ülke geneline yayıldı.
Sendikaların ve 2018’de hayat pahalılığına karşı ortaya çıkan Sarı Yelekliler hareketinin de destek verdiği gösterilere katılım konusunda farklı tahminler açıklandı. Fransa İçişleri Bakanlığı katılımcı sayısını 550 bin, sendikalar ise 800 bin olarak duyurdu.
Başbakan Sébastien Lecornu, gösteriler sırasında 1.200’den fazla kişinin gözaltına alındığını ve 150 polis memurunun yaralandığını açıkladı.
Başkent Paris’te gün içinde büyük ölçüde barışçıl ilerleyen yürüyüş, akşam saatlerinde şiddet olaylarına sahne oldu. Polis göstericilere göz yaşartıcı gaz ve tazyikli suyla müdahale ederken, bazı gruplar araçları ve çöp konteynerlerini ateşe verdi. Mağazalar, bankalar ve restoranlar zarar gördü.
Lyon’da bir turizm ofisi ateşe verilirken Limoges’da belediye binasında çıkan yangın nedeniyle çatının bir bölümü çöktü. Marsilya’da göstericilerin belediye binasına girdiği, Lille’de bir Apple mağazasının yağmalandığı bildirildi. Grenoble, Avignon, Pau, Montpellier ve Valence kentlerinde de kamu binaları ve iş yerlerinde hasar meydana geldi.
İçişleri Bakanı Laurent Nunez, şiddet ve yağma olaylarına karışanlar hakkında işlem yapılacağını belirtirken hükümet, olağanüstü hâl ilan etmeyi planlamadığını açıkladı.
EĞİTİM SORUNLARINDAN EKONOMİK TALEPLERE
Protestolar, Paris’in kuzeyindeki düşük gelirli banliyölerde öğretmen eksikliği ve okul binalarının kötü koşullarına yönelik öğrenci eylemleriyle başladı. Daha sonra gelir eşitsizliği, kamu harcamaları, ücretler ve sosyal hizmetlere ilişkin talepler de gösterilerin gündemine girdi.
Eğitim Bakanı Edouard Geffray, 8 Ekim’de 3 bin ek ücretli öğretmenin görevlendirileceğini duyurmuştu. Buna rağmen protestolar devam etti.
Eylemler, gelecek yıl yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimi öncesinde Fransa’daki siyasi tartışmaları da artırdı. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, saldırı ve yağma olaylarına karışanların yargılanacağını söyledi.
Boyun Eğmeyen Fransa hareketinin lideri Jean-Luc Mélenchon polis müdahalelerini eleştirirken yağma olaylarına karşı çıktı. Başbakan Lecornu, Mélenchon’un açıklamalarını “tehlikeli ve alaycı” olarak nitelendirdi. Ulusal Birlik lideri Marine Le Pen ise protestocuların taleplerinin aşırı sol tarafından istismar edildiğini savundu.
MİLANO’DA POLİSLE GÖSTERİCİLER ÇATIŞTI
İtalya’nın Milano kentinde yükselen akaryakıt fiyatları ve düşük ücretlere tepki amacıyla 5 binden fazla kişinin katıldığı belirtilen bir gösteri düzenlendi.
Yürüyüş sırasında bazı gruplarla polis arasında çatışmalar yaşandı. Göstericilerin polise taş ve havai fişek attığı, otobüs durakları ile camların kırıldığı bildirildi. Çevik kuvvet ekipleri kalabalığa müdahale etti.
BELÇİKA VE PORTEKİZ’DE EĞİTİM VE KONUT GÜNDEMİ
Belçika’nın başkenti Brüksel’de çoğunluğu gençlerden oluşan yüzlerce kişi, eğitim maliyetleri ve yükseköğretime erişimi zorlaştırabileceği belirtilen reformlara karşı gösteri yaptı. Bazı noktalarda polisle göstericiler arasında gerginlik yaşandı; güvenlik güçleri göz yaşartıcı gaz ve tazyikli su kullandı. Liège kentinde de eğitim sistemi ve artan maliyetlere karşı protestolar düzenlendi.
Almanya’nın başkenti Berlin’de öğrenciler, Fransa’daki gençlerle dayanışma amacıyla yürüyüş gerçekleştirdi.
Portekiz’de ise başta Lizbon olmak üzere çeşitli kentlerde konut krizi, yükselen kiralar, düşük ücretler ve emeklilik gelirleri nedeniyle gösteriler düzenlendi. Protestocular, artan yaşam maliyetlerinin alım gücünü düşürdüğünü ve uygun fiyatlı konuta erişimi zorlaştırdığını dile getirdi.
ARNAVUTLUK’TA HÜKÜMET KARŞITI PROTESTOLAR
Arnavutluk’un başkenti Tiran’da binlerce kişinin katıldığı hükümet karşıtı gösterilerde polisle protestocular arasında çatışmalar yaşandı. Başbakan Edi Rama’nın istifasını isteyen, ağırlıklı olarak öğrencilerden oluşan göstericiler Eğitim Bakanlığı önünde toplandı.
Beşinci gününe giren protestolarda bazı göstericilerin polise taş attığı, güvenlik güçlerinin ise göz yaşartıcı gaz, tazyikli su ve sersemletici bombalarla müdahale ettiği bildirildi.
Yolsuzluk iddiaları, işsizlik, eğitim sistemindeki sorunlar ve gençlerin gelecek beklentilerine ilişkin memnuniyetsizlik gösterilerin öne çıkan başlıkları oldu. Ülkenin güney kıyısında Jared Kushner ile bağlantılı yatırımcıların desteklediği lüks tatil köyü projesine yönelik tepkilerin de protestoların büyümesinde etkili olduğu belirtildi.
Tiran’da önceki günlerde de kamu binaları ve bankalar ateşe verilmiş, iş yerleri zarar görmüş ve polisle göstericiler arasında çatışmalar yaşanmıştı.
