Türkiye'de günden güne artan ekonomik kriz Ortadoğu'da ABD ile İsrail'in İran'a saldırıları nedeniyle Hürmüz Boğazı'nın kapatılması akaryakıt ve doğalgaz fiyatlarında büyük zamlara neden oluyor.
Ülkede elektrik ve doğalgaza, 2023 yılı haziran ayından itibaren ekonomi yönetiminin enflasyon hedefiyle uyumlu zamlar yapılıyor. Ekonomi yönetiminin, değerlendirmeleri ışığında elektrik zammına Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), doğalgaz zammına da BOTAŞ karar veriyor.
Milyonların ve enerji sektörünün gözü, bugün EPDK’de olacak. Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu, olağan haftalık toplantısını gerçekleştirecek. Toplantı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın, "Gelişmeleri göz önünde bulundurarak nisan ayı içerisinde hem doğalgazda hem elektrikte bir değerlendirme yapabiliriz" sözlerinin zam sinyali olarak yorumlanması nedeniyle önem kazandı.
KONUTTA YÜZDE 25 BEKLENİYOR
Enerji sektörü, EPDK’nin, bugün yeni elektrik tarifelerini belirlemesine kesin gözüyle bakıyor. Enerji sektöründe ve kulislerde, yeni tarifeye ilişkin gündeme gelen oranlar ve değişiklikler şöyle:
Elektrik zammı: Konutta yüzde 25, sanayide yüzde 20. Ticarethanelere de yüzde 20’ler düzeyinde artış bekleniyor.
Tavan fiyat: Sektörde, piyasa takas fiyatı (PTF) olarak bilen tavan elektrik fiyatının, MWh başına 3 bin 400 TL’den 4500 TL’ye çıkabileceği ifade ediliyor. 4 bin 250 TL de dile getiriliyor.
Dağıtım payı: Şehiriçi elektrik dağıtım şirketlerinin, abonelerine satttığı her birim elektrikten aldıkları payın da artması gündeme geldi. Sektöre göre, dağıtım payı yüzde 30-32 oranında artabilir.
BOTAŞ, ZAMMA İLİŞKİN HESAPLAMA YAPIYOR
BOTAŞ da doğalgaz zammına ilişkin hesaplamalar yapıyor. Sektör kaynakları, BOTAŞ’ın doğalgaz alım maliyetlerinin savaşla birlikte arttığını belirterek, bu nedenle konut dahil tüm abone gruplarına yönelik bir artışın gündeme gelebileceğine işaret ediyor. Sektörde, doğalgaza da yüzde 20’ler düzeyinde zam bekleniyor.
Bu arada elektrikte olduğu gibi doğalgazda da kademeli tarifeye geçiş için çalışma yapılıyor. Sistem, çok tüketenin çok ödemesini öngörüyor. Bu kapsamda illerin aylık bazda ortalama doğalgaz tüketim miktarları belirlendi.
2,5-3 MİLYON ABONENİN DESTEKTEN ÇIKARILMASI
Örneğin Ankara’da oturan bir abone, belirlenen ortalama miktarın yüzde 75’inin üzerinde gaz tüketti. Bu abone, tükettiği doğalgazın bedelini (devlet desteği ya da sübvansiyon olmamsızın) ödeyecek. Bu ve benzer abonelerin gaz faturası, katlanacak. Uygulamanın başlatılmasına karar verildiğinde her il için ortalama tüketimler, aylık olarak değişecek.
Enerji Bakanlığı’ndan bir yetkili, "BOTAŞ, konutlara, ithal ettiği fiyatın çok altında bir fiyatla gaz satıyor. Aradaki farkı da hazineden sübvanse ediyor. 7+1 bir malikanede oturan, gelir düzeyi yüksek olan birinin gaz faturasını neden devlet sübvanse etsin. Gazda kademeli tarife uygulamasıyla bu aboneler destek kapsamından çıkarılacak. Halen, 23 milyon dolayında konut abonesi var. İlk etapta, en az 2,5-3 milyon abonenin destek kapsamında çıkarılması gündemde" dedi.
Ankara’da güvenilir kaynaklar, enerji zamlarının uygulamaya gireceği tarihe ilişkin soru üzerine, "Diyelim ki çalışmalar doğrultusunda zam kararı alındı. Bu durumda, Gerek doğalgaz gerekse de elektrik zammı, 4 Nisan Cumartesi gününden geçerli olarak uygulamaya girebilir“ diye konuştu.
