Şam yönetimine bağlı güçlerin Kuzey ve Doğu Suriye’ye (Rojava) yönelik saldırılarını protesto eden yurttaşlara dönük gözaltı ve tutuklamalar, çocuklara yönelik uygulamalar nedeniyle Meclis gündemine taşındı. Şırnak’ta 6 Ocak’tan bu yana gerçekleştirilen operasyonlarda çok sayıda çocuk hakkında tutuklama kararı verildiği, çocukların ailelerinden ve eğitim hayatlarından koparılarak farklı illerdeki cezaevlerine sevk edildiği bildirildi.
Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Nevroz Uysal Aslan ile Beritan Güneş Altın, yaşananlara ilişkin Meclis İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu bünyesindeki Çocuk Hakları Alt Komisyonu’na dilekçeyle başvurdu. Vekiller, çocuklar hakkında verilen tutuklama kararlarının “son çare” olması gerekirken sistematik bir uygulamaya dönüştüğünü ve bunun çocuk adalet sisteminin temel ilkeleriyle bağdaşmadığını vurguladı.
Başvuruda paylaşılan bilgilere göre, Şırnak merkez ve ilçelerinde bugüne kadar 37’si çocuk olmak üzere toplam 60 kişi gözaltına alındı. Bu kişilerden 19’u çocuk olmak üzere 33 kişi tutuklandı. Vekiller, çocuklara yönelik tutuklama kararlarının bireyselleştirilmiş ve denetlenebilir gerekçelere dayanmadığını, uygulamanın fiilen cezalandırma aracına dönüştüğünü ifade etti.
Dilekçede ayrıca, Şırnak’ta çocukların kalabileceği T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu bulunmasına rağmen tutuklanan 19 çocuğun tamamının Diyarbakır ve Hatay’daki cezaevlerine sevk edildiğine dikkat çekildi. Bu sevklerin yalnızca idari bir işlem olmadığı, çocukların hem tutuklanma hem de ailelerinden uzak illere gönderilme yoluyla “zincirleme hak ihlallerine” maruz bırakıldığı kaydedildi.
Vekiller, sevk edilen çocukların neredeyse tamamının eğitim hayatını sürdüren öğrenciler olduğuna işaret ederek, yüzlerce kilometre uzaklıktaki cezaevlerine gönderilmelerinin eğitim hakkını fiilen ortadan kaldırdığını belirtti. Eğitimlerine nasıl devam edeceklerine ya da pedagojik ve psikososyal destek mekanizmalarının nasıl işletileceğine dair herhangi bir planlama yapılmadığı da vurgulandı. Bu durumun çocukların gelişimini olumsuz etkilediği ve travmatik sonuçlar doğurabileceği ifade edildi.
Ayrıca uzak illere yapılan sevklerin aile bağlarını da kopardığına dikkat çekildi. Ekonomik imkânsızlıklar nedeniyle ailelerin düzenli ziyaret gerçekleştiremediği, bunun hem çocukları hem de ailelerini fiilen cezalandıran bir tablo ortaya çıkardığı dile getirildi.
DEM Partili vekiller, Çocuk Hakları Alt Komisyonu’ndan sevk kararlarının gerekçelerinin yerinde ve ivedilikle incelenmesini, çocukların ailelerine en yakın ceza infaz kurumlarına nakledilmesini ve çocuk adalet sisteminin temel ilkeleri doğrultusunda tutuksuz yargılanmalarının sağlanması için adım atılmasını talep etti.
Başvuruda, çocuklara yönelik tutuklama ve sevk uygulamalarının ulusal mevzuatın yanı sıra uluslararası çocuk hakları sözleşmelerine de aykırı olduğu belirtilerek, Komisyonun acil ve etkin bir denetim süreci yürütmesi çağrısında bulunuldu.
