Yapay zekâ sektörüne yönelik dev yatırımların geleceği ve bu yatırımların ne zaman karşılık vereceği tartışılırken, küresel teknoloji piyasalarında büyük bir satış dalgası yaşandı. ABD, Avrupa ve Asya'daki borsalarda teknoloji şirketlerinin hisseleri sert gerilerken, yatırımcıların yapay zekâ projelerine ayrılan kaynakların azalabileceği endişesi satışları hızlandırdı.
Piyasalardaki baskının nedenlerinden biri olarak ABD'de 3 Kasım'da gerçekleştirilen ara seçimlerde Demokratların kazandığı başarı gösteriliyor. Seçim sonuçlarının ardından yapay zekâ yatırımlarına yönelik politikaların değişebileceği ve bazı projelerin yavaşlayabileceği beklentisi gündeme geldi.
NASDAQ'TA YÜZDE 5,5'İ AŞAN DÜŞÜŞ
Teknoloji şirketlerinin ağırlıkta olduğu ABD merkezli Nasdaq Bileşik Endeksi, 5 Kasım'daki işlemleri yüzde 5,5'in üzerinde kayıpla tamamladı. Dow Jones verilerine göre endeksteki gerilemenin yaklaşık 2,5 trilyon dolarlık, yaklaşık 125 trilyon liralık piyasa değeri kaybına karşılık geldiği aktarıldı.
Nasdaq'ta 6 Kasım günü kısmi toparlanma yaşansa da ABD'nin diğer önemli hisse senedi endekslerinde de 2025'ten bu yana görülen en sert düşüşlerden bazıları kaydedildi.
Satış dalgası Asya piyasalarına da yayıldı. Japonya'nın Nikkei 225 ve Güney Kore'nin Kospi endeksleri günü yaklaşık yüzde 6 kayıpla kapattı. Güney Koreli çip üreticisi SK Hynix'in hisseleri yüzde 10 gerilerken Samsung hisselerinde de yüzde 6'nın üzerinde düşüş görüldü.
Çip üretiminde dünyanın önde gelen merkezlerinden Tayvan'ın borsası ise 2001'den bu yana en büyük haftalık kaybını yaşadı.
Avrupa piyasalarında da düşüşler kaydedildi. İngiltere'nin FTSE 100 ve Almanya'nın DAX endeksleri yüzde 1,5 gerilerken Fransa'nın CAC 40 endeksi yüzde 1,1 değer kaybetti. Alman çip üreticisi Infineon'un hisselerinde yüzde 8,5, teknoloji şirketi ASML'in hisselerinde ise yüzde 6,5 düşüş yaşandı.
ÇİP ÜRETİCİLERİ VE VERİ MERKEZİ ŞİRKETLERİ DE GERİLEDİ
ABD merkezli finans şirketi Jefferies'te hisse stratejisi uzmanı olarak görev yapan Jane Gibbons, Reuters'a yaptığı değerlendirmede piyasalardaki satışların tek bir nedene bağlanamayacağını belirtti.
Gibbons, “Perşembe günü yaşanan satışları yapay zekâ yatırımı, politikalar ve enflasyona dair endişelerin birleşmesinden oluşan bir tepki olarak görüyoruz, tamamen sıfırlanma olarak değil” dedi.
Piyasalardaki tedirginliğin göstergelerinden biri olarak kabul edilen ve “Korku Endeksi” adıyla bilinen CBOE Volatilite Endeksi de 5 Kasım'da son 19 ayın en büyük günlük artışını kaydetti. Endekste 6 Kasım'da ise kısmi gerileme görüldü.
Yapay zekâ alanının önde gelen şirketlerinden Nvidia, Ocak 2025'ten bu yana en büyük değer kaybını yaşadı. Şirketin hisseleri daha sonra yüzde 3,6 oranında toparlandı. AMD, Intel, Broadcom ve Micron Technology gibi çip üreticilerinde de yüzde 5 ile yüzde 8,3 arasında kayıplar kaydedildi.
Reuters'ın aktardığı bilgilere göre veri merkezi şirketleri Iren ve Applied Digital, bulut hizmet sağlayıcıları CoreWeave ve Nebius ile yapay zekâ altyapısına ekipman sağlayan GE Vernova ve Constellation Energy de satışlardan etkilenen şirketler arasında yer aldı.
UZMANLARA GÖRE YAPAY ZEKÂ YATIRIMLARININ GETİRİSİ SORGULANIYOR
İngiltere merkezli Wealth Club yatırım platformunun kıdemli yatırım stratejisti Susannah Streeter, BBC'ye yaptığı değerlendirmede piyasalarda birden fazla endişenin aynı anda etkili olduğunu söyledi.
Streeter, yatırımcıların yapay zekâ sektörüne aktarılan büyük kaynakların karşılığını sorguladığı bir dönemde veri merkezi inşaatlarının yavaşlayabileceğine yönelik beklentilerin gündeme geldiğini belirtti. Bu durumun, yapay zekâ alanındaki büyümeyi destekleyen yatırımların azalması riskini doğurduğunu ifade etti.
Bununla birlikte Streeter, yaşanan piyasa sarsıntısının yapay zekâ sektörünün sona ereceği anlamına gelmediğini vurguladı. Uzmanına göre önümüzdeki dönemde başarı, en büyük yapay zekâ modelini geliştiren veya en fazla veri merkezini kuran şirketlerden ziyade, teknolojiyi gerçek dünyada etkili biçimde kullanabilen şirketlerin olacak.
ABD ARA SEÇİMLERİ YAPAY ZEKÂ HİSSELERİNİ NASIL ETKİLEDİ?
Teknoloji hisselerindeki düşüşün hızlanmasında, ABD'de 3 Kasım'da yapılan ara seçimlerin sonuçları da etkili oldu. Seçimlerde Demokratların elde ettiği başarı, yapay zekâ yatırımlarının geleceğine ilişkin siyasi tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
Bazı Demokrat adaylar seçim kampanyalarında yapay zekâ geliştirme süreçlerinin yavaşlatılması yönünde vaatlerde bulunmuştu. Veri merkezi yatırımlarının yoğunlaştığı Michigan ve Teksas gibi eyaletlerde bu adayların kazanması, sektördeki yatırımların siyasi ve toplumsal baskılarla karşılaşabileceği endişesini artırdı.
BBC Teknoloji ve Yapay Zekâ Editörü Zoe Kleinman, seçim sonuçlarının teknoloji sektöründeki güç dengelerine ilişkin önemli bir mesaj verdiğini belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
“Yapay zekâ konusunda söyleme uzun süredir teknoloji patronları ve yatırımcıları hakimdi, ancak bu hafta söz hakkı ABD halkına geçti ve çok farklı bir mesaj verdiler: Yapay zekânın özgürlük devri bitti.”
Seçimlerde Demokratların başarısızlığa uğrattığı Cumhuriyetçi cephede yer alan ABD Başkanı Donald Trump ise sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada rakiplerini eleştirdi. Trump, “Kendinizden başka kimseyi suçlayamazsınız” ifadelerini kullandı. Borsa kayıplarına da değinen Trump, “Borsa, seçim sonuçları yüzünden tarihinin en kötü günlerinden birini geçirdi” dedi.
“ARA SEÇİMLER BARDAĞI TAŞIRAN SON DAMLA OLDU”
StoneX kıdemli piyasa analisti Fiona Cincotta, BBC Radio 4 Today programında yaptığı değerlendirmede yaşanan düşüşü, Demokratların kontrolündeki bir Kongre döneminde yapay zekâ sektörünün nasıl şekilleneceğine ilişkin yeniden değerlendirme olarak nitelendirdi.
Cincotta, veri merkezi yatırımlarının planlandığı eyaletlerin önemli bölümünde Demokratların kontrolü sağlamasının projelerin geleceğini etkileyebileceğini söyledi.
Uzman, “Yapay zekâ veri merkezlerinin inşa edilmesinin planlandığı eyaletlerin çoğunu artık Demokratlar kontrol ediyor, halktan gelen tepkiler nedeniyle bunların çoğu muhtemelen inşa edilmeyecek. Burada, sahada yaşananların artık piyasalara da yansıdığına dair bir görüş var” ifadelerini kullandı.
Yapay zekâ şirketlerine aktarılan büyük sermayenin zaten yatırımcılar arasında kaygı yarattığını hatırlatan Cincotta, ABD ara seçimlerinin bu endişeleri artıran “bardağı taşıran son damla” olduğunu belirtti.
Cincotta'ya göre veri merkezi inşaatlarının yavaşlaması, teknoloji şirketlerinin büyüme hızını da olumsuz etkileyebilir.
