Türkiye’de sosyal medya kullanımına ilişkin yeni düzenleme için geri sayım başladı. 10 Ekim 2026’da Resmî Gazete’de yayımlanan “Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik” kapsamında yeni kuralların 1 Kasım 2026 itibarıyla uygulanması öngörülüyor.
Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan düzenleme, 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal medya platformlarında hesap açmasını engellemeyi ve 15-17 yaş grubundaki kullanıcılar için çocuklara özgü güvenlik önlemleri getirmeyi amaçlıyor.
Yeni sistem, yalnızca yeni hesap açacak çocukları değil, mevcut sosyal medya kullanıcılarını ve yetişkinleri de ilgilendiriyor. Yaş doğrulama işlemlerinin e-Devlet üzerinden oluşturulacak dijital belirteç aracılığıyla yapılması öngörülüyor.
15 YAŞ ALTINA SOSYAL MEDYA HESABI YASAĞI
Yönetmeliğe göre sosyal ağ sağlayıcıları, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak. Bu nedenle söz konusu yaş grubundaki kullanıcıların yeni hesap açma taleplerinin kabul edilmemesi gerekiyor.
Düzenlemeden önce açılmış hesaplar da yaş doğrulama sürecine dahil edilecek. Yönetmelikte yer alan geçiş takvimine göre, 31 Mart 2027’ye kadar yapılacak doğrulama sonucunda 15 yaşından küçük olduğu belirlenen kullanıcıların hesapları bilgilendirme yapılarak kapatılacak.
Hesabı kapatılan kullanıcıların verileri, itiraz başvurusu yapılmamışsa gecikmeksizin silinecek. İtiraz edilmesi durumunda ise başvuru sonuçlanana kadar hesapla ilgili veriler korunacak.
SOSYAL MEDYADA YAŞ DOĞRULAMASI NASIL YAPILACAK?
Yeni düzenlemeyle sosyal medya platformlarında hesap açmak isteyen kullanıcıların yaşlarını doğrulaması gerekecek. Bunun için e-Devlet üzerinden oluşturulacak “yaş doğrulama belirteci” kullanılacak.
Sistemin işleyişi şu şekilde olacak:
Kullanıcı, resmî e-Devlet sistemi üzerinden kimlik doğrulaması yapacak.
Siber Güvenlik Başkanlığının yaş doğrulama hizmeti aracılığıyla dijital belirteç oluşturacak.
Oluşturulan belirteci hesap açmak istediği sosyal medya platformuna iletecek.
Platform, belirtecin geçerliliğini kontrol ederek kullanıcının yaş grubunu doğrulayacak.
Kullanıcı 15 yaşından küçükse hesap açamayacak; 15-17 yaş grubundaysa çocuklara özgü kurallara tabi olacak.
Yönetmelikteki sisteme göre sosyal medya platformlarına kullanıcının adı, soyadı, kimlik numarası veya doğum tarihi aktarılmayacak. Dijital belirteç, kişinin 15 yaşını doldurup doldurmadığını ve 18 yaşına ulaşıp ulaşmadığını gösterecek.
Platformlar, ilk doğrulamanın ardından kendi teknolojik yöntemleriyle yaş kontrollerini sürdürebilecek. Hesabın belirtilen yaş grubundan farklı bir kişi tarafından kullanıldığına ilişkin makul şüphe oluşması hâlinde hesap geçici olarak askıya alınabilecek ve yeniden doğrulama istenebilecek.
MEVCUT SOSYAL MEDYA HESAPLARI İÇİN SON TARİH 31 MART 2027
Yeni yaş doğrulama sisteminin 1 Kasım 2026’da uygulanmaya başlaması planlanırken mevcut hesaplar için geçiş süreci öngörülüyor.
Yönetmeliğin geçici maddesine göre, mevcut hesaplarda yaş doğrulama işlemlerinin en geç 31 Mart 2027’ye kadar tamamlanması gerekecek.
Bu nedenle mevcut hesapların tamamının 1 Kasım’da kapatılması söz konusu değil. Hesaplar, yaş doğrulama sonucuna ve kullanıcının yaş grubuna göre değerlendirilecek.
Doğrulama sonucunda 15 yaşından küçük olduğu belirlenen kullanıcıların hesapları kapatılacak. 15-17 yaş grubundaki kullanıcılar ise çocuklara özgü kısıtlamalarla hesaplarını kullanabilecek.
15-17 YAŞ GRUBUNA HANGİ KISITLAMALAR GETİRİLECEK?
Yeni yönetmelik, 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşına ulaşmamış kullanıcılar için “çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet” modelini öngörüyor.
Bu kapsamda çocukların sosyal medya hesaplarının varsayılan olarak gizli olması ve kamuya açık hesaba dönüştürülememesi gerekiyor.
Düzenlemede öne çıkan kısıtlamalar şöyle:
Canlı yayın: Çocuk hesaplarından canlı yayın yapılmasına izin verilmeyecek.
Takipçi listeleri: Takipçi ve takip edilen listeleri diğer kullanıcılara kapalı olacak.
Mesajlaşma: Çocuklar yalnızca kendilerinin takip ettiği hesaplardan mesaj alabilecek. Mesajlarda görüldü bilgisi bulunmayacak.
Hesap önerileri: Çocuk hesaplarının diğer kullanıcılara önerilmesi ve telefon rehberleriyle eşleştirilmesi engellenecek.
Sonsuz kaydırma: İçeriklerin kullanıcıyı sürekli kaydırmaya yönlendiren tasarımları sınırlandırılacak.
Kişiselleştirilmiş reklamlar: Çocukların davranışlarına dayalı profilleme yoluyla ticari reklam gösterilemeyecek.
Ekran görüntüsü: Platformlar, çocukların profillerinin ve paylaşımlarının ekran görüntüsünün alınmasını engellemeye yönelik teknik tedbirler uygulayacak.
İçerik önerileri: Çocukların gelişimini olumsuz etkileyebilecek içeriklere maruz kalmasını azaltacak filtreleme ve öneri sistemi ayarları uygulanacak.
Bu önlemlerin hayata geçirilmesinden sosyal medya platformları sorumlu olacak.
EBEVEYNLERE SOSYAL MEDYA DENETİMİ YETKİSİ
Yönetmelik, sosyal medya şirketlerine ebeveyn kontrol araçları sunma yükümlülüğü de getiriyor.
Anne, baba veya yasal vasiler, bu araçlar üzerinden çocukların hesap ve gizlilik ayarlarını yönetebilecek, kullanım sürelerini takip edebilecek ve süre sınırları belirleyebilecek.
Satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi işlemler için ebeveyn onayı alınması veya harcama limitleri belirlenmesi de mümkün olacak.
Ebeveyn kontrol araçlarının Türkçe olması, kolay erişilebilmesi ve farklı cihazlarda çalışabilmesi gerekiyor. Bununla birlikte düzenleme, ebeveyn denetiminin çocuğun mahremiyetini orantısız biçimde ortadan kaldırmaması gerektiğini de belirtiyor.
SAHTE YAŞ DOĞRULAMA MESAJLARINA DİKKAT
Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesine kısa süre kala Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (DMM), 23 Ekim’de sahte yaş doğrulama mesajlarına karşı uyarıda bulundu.
DMM’nin açıklamasına göre bazı dolandırıcılar, yeni sistemi gerekçe göstererek kullanıcılara sahte SMS, e-posta ve sosyal medya mesajları gönderebiliyor. “Hesabınız kapatılacak” veya “Yaş doğrulamanızı hemen yapın” gibi ifadeler içeren bağlantılar aracılığıyla kişisel ve finansal bilgilerin ele geçirilmesi hedefleniyor.
Yetkililer, yaş doğrulama işlemlerinde yalnızca resmî e-Devlet internet sitesinin veya resmî mobil uygulamasının kullanılmasını öneriyor.
Resmî e-Devlet adresi: https://www.turkiye.gov.tr
Kullanıcıların e-Devlet şifresi, SMS doğrulama kodu, banka kartı bilgisi veya ücret talep eden mesajlara karşı dikkatli olması gerekiyor. Hesapların hemen kapatılacağı yönündeki şüpheli mesajlar üzerinden işlem yapılmaması önem taşıyor.
YANLIŞLIKLA KAPATILAN HESAPLARA İTİRAZ EDİLEBİLECEK
Yönetmelik, yaş doğrulama sonucuna veya hesap kapatma kararına itiraz edilmesine de olanak tanıyor.
Sosyal medya platformlarının kullanıcıların ücretsiz başvurabileceği, Türkçe bir itiraz mekanizması oluşturması gerekecek. Başvurular yalnızca otomatik sistemlerle değerlendirilemeyecek; insan incelemesinden de geçirilecek.
İtiraz sonuçlanana kadar hesaptaki içerikler ve kişisel veriler silinemeyecek. Platformun kararına karşı Siber Güvenlik Başkanlığına şikâyette bulunulabilecek ve yargı yoluna başvurulabilecek.
Yeni düzenlemeyle birlikte sosyal medya platformlarının yaş doğrulama sistemlerini, çocuklara özgü hizmetlerini ve itiraz mekanizmalarını belirtilen takvime uygun şekilde uygulaması gerekecek.
