Siber dolandırıcılar, kargo teslimatından banka hesaplarına, trafik cezalarından sahte kampanyalara kadar günlük hayatta sık karşılaşılan işlemleri taklit ederek vatandaşları hedef alıyor. Uzmanların dikkat çektiği oltalama yöntemlerinde kişisel bilgiler, banka hesapları ve kart bilgileri ele geçirilmeye çalışılıyor.
Cep telefonlarına, e-posta adreslerine veya mesajlaşma uygulamalarına gelen her bildirim güvenilir olmayabiliyor. Siber dolandırıcılar; banka, kargo şirketi, kamu kurumu ve alışveriş siteleri gibi kurumların adlarını kullanarak sahte bağlantılar gönderebiliyor.
Oltalama (phishing) olarak bilinen bu yöntemde kullanıcıların gerçek bir kuruma aitmiş gibi görünen sahte internet sitelerine yönlendirilmesi, hesap bilgilerinin ele geçirilmesi veya zararlı yazılım yükletilmesi amaçlanıyor.
Dolandırıcılık mesajlarında özellikle aciliyet hissi oluşturan ifadeler, beklenmedik ödeme talepleri ve kişisel bilgi isteyen bağlantılar öne çıkıyor.
1. SAHTE KARGO MESAJLARI
Dolandırıcıların en sık kullandığı yöntemlerden biri, teslim edilemeyen kargo veya eksik adres bahanesiyle gönderilen mesajlar.
“Adresiniz eksik olduğu için paketiniz teslim edilemedi” veya “Kargonuzu teslim almak için bilgilerinizi güncelleyin” gibi ifadelerle gönderilen bağlantılar, kullanıcıları sahte internet sitelerine yönlendirebiliyor.
Bu sayfalarda küçük bir teslimat ücreti istenebiliyor ya da banka ve kart bilgileri talep edilebiliyor.
NE YAPMALI?
Kargonuzun durumunu SMS'teki bağlantı üzerinden değil, ilgili kargo şirketinin resmi internet sitesi veya mobil uygulamasından kontrol edin.
2. “BANKA HESABINIZ BLOKE EDİLDİ” UYARISI
Bir başka yaygın yöntem ise banka hesabının bloke edildiği veya hesapta şüpheli işlem tespit edildiği yönündeki sahte bildirimler.
“Hesabınız askıya alındı” veya “İşleminizi doğrulamazsanız erişiminiz kapatılacak” gibi ifadelerle kullanıcıların paniğe kapılarak bağlantıya tıklaması amaçlanıyor.
Sahte banka sayfalarında müşteri numarası, internet bankacılığı parolası ve kart bilgileri istenebiliyor.
NE YAPMALI?
Bankanızın mobil uygulamasına veya internet sitesine mesajdaki bağlantıyı kullanmadan doğrudan kendiniz giriş yapın. Şüpheli bir durum varsa bankanızın resmi iletişim kanalını kullanarak bilgi alın.
3. SAHTE TRAFİK CEZASI VE KAMU BORCU MESAJLARI
Kamu kurumlarının adı kullanılarak gönderilen sahte trafik cezası, vergi borcu veya diğer kamu ödemelerine ilişkin mesajlar da dolandırıcılık amacıyla kullanılabiliyor.
“Ödeme için son gün” veya “Gecikme cezası uygulanacak” gibi ifadelerle kişilerin hızlı hareket etmesi sağlanmaya çalışılıyor.
Mesajdaki bağlantının açtığı sahte ödeme ekranında kredi veya banka kartı bilgileri istenebiliyor.
NE YAPMALI?
Trafik cezası, vergi borcu ve benzeri resmi işlemleri mesajdaki linkten değil, e-Devlet veya ilgili kamu kurumunun resmi kanalları üzerinden kontrol edin.
4. “HESABINIZ ELE GEÇİRİLDİ” MESAJLARI
Sosyal medya ve mesajlaşma uygulamalarını hedef alan dolandırıcılarda da benzer yöntemler kullanılıyor.
“Hesabınıza başka bir cihazdan giriş yapıldı” veya “Hesabınızı korumak için doğrulama yapın” şeklindeki sahte bildirimlerle kullanıcılar sahte giriş sayfalarına yönlendirilebiliyor.
Bazı durumlarda SMS ile gönderilen tek kullanımlık doğrulama kodunun paylaşılması da istenebiliyor.
NE YAPMALI?
SMS veya uygulama üzerinden gelen doğrulama kodlarını kimseyle paylaşmayın. Hesabınızla ilgili güvenlik bildirimlerini doğrudan uygulamanın kendi ayarlarından kontrol edin.
5. SAHTE İNDİRİM, HEDİYE VE ÇEKİLİŞ MESAJLARI
Gerçekçi olmayan indirimler, yüksek tutarlı hediye çekleri ve kazanıldığı iddia edilen ödüller de dolandırıcıların kullandığı yöntemler arasında.
“Ödülünüzü almak için bağlantıya tıklayın” veya “Bu fırsat yalnızca bugün geçerli” gibi ifadelerle kullanıcıların sahte alışveriş sitelerine yönlendirilmesi amaçlanıyor.
Bu sitelerde ödeme bilgileri veya çeşitli kişisel veriler talep edilebiliyor.
NE YAPMALI?
Kampanyayı veya çekilişi markanın resmi internet sitesinden doğrulayın. Gerçek olamayacak kadar avantajlı görünen tekliflere karşı dikkatli olun.
6. TANIDIK BİRİNDEN GELMİŞ GİBİ GÖRÜNEN PARA TALEPLERİ
Dolandırıcılar, ele geçirdikleri sosyal medya veya mesajlaşma hesaplarını kullanarak kişinin arkadaşlarına ve yakınlarına da ulaşabiliyor.
“Acil para göndermem gerekiyor”, “Telefonum bozuldu, yeni numaram bu” veya “Bana gelen kodu iletir misin?” gibi mesajlarla güven ilişkisi kullanılabiliyor.
Mesajın tanıdığınız bir kişinin adı veya hesabından gelmesi, talebin gerçekten o kişiye ait olduğunu garanti etmiyor.
NE YAPMALI?
Para göndermeden veya doğrulama kodu paylaşmadan önce kişiyi daha önce kullandığınız güvenilir telefon numarasından arayarak talebi doğrulayın.
DOLANDIRICILIK MESAJI NASIL ANLAŞILIR?
Şüpheli mesajlarda bazı ortak işaretler bulunuyor:
Hemen işlem yapılmasını isteyen tehdit veya baskı içeren ifadeler
Tanınmayan numaralardan gelen ödeme bağlantıları
Resmi kurumların adreslerine benzeyen ancak farklı yazılmış internet adresleri
Parola, kart bilgisi veya SMS doğrulama kodu talepleri
Beklenmedik ödül, hediye veya para kazanma vaatleri
Tanıdık kişilerden gelen alışılmadık ve acil para talepleri
Ancak mesajın yazım hatası içermemesi veya gönderen adının tanıdık görünmesi, mesajın güvenli olduğu anlamına gelmiyor.
ŞÜPHELİ BAĞLANTIYA TIKLADIYSANIZ NE YAPMALISINIZ?
Şüpheli bir bağlantıyı açtıysanız öncelikle kişisel bilgi, parola veya kart bilgilerinizi girmeyin.
Eğer bağlantı üzerinden herhangi bir dosya indirdiyseniz cihazınızın güvenliğini kontrol edin.
Parolanızı sahte bir internet sitesine girdiyseniz, ilgili hesabın şifresini resmi uygulama veya internet sitesi üzerinden değiştirin. Aynı parolayı başka hesaplarda da kullanıyorsanız, bu hesapların şifrelerini de güncelleyin.
Banka veya kart bilgilerinizi paylaştıysanız vakit kaybetmeden bankanızla iletişime geçerek gerekli güvenlik önlemlerinin alınmasını isteyin.
En önemli korunma yöntemlerinden biri ise mesajın oluşturduğu aciliyet duygusuyla hareket etmemek. Bir işlem yapmadan önce mesajda verilen bilgiyi ilgili kurumun resmi kanallarından doğrulamak, dolandırıcılık riskini önemli ölçüde azaltabilir.
