Türk Devletleri Teşkilatı 13. Zirvesi Devlet Başkanları Konseyi Toplantısı, Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda başladı. Zirvenin katılımcıları arasında Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in bulunmaması dikkat çekerken, Ankara ile Bakü arasındaki son gelişmeler yeniden gündeme geldi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, zirvenin açılış konuşmasında Türk dünyasında birlik ve beraberlik mesajı verdi.
Erdoğan, “Türk dünyasının aile fotoğrafında ayrılığa, gayrılığa, ihtilafa yer yoktur. Hepimiz biriz, beraberiz, ezelden ebede kadar inşallah kardeşiz” dedi.
ALİYEV NEDEN ZİRVEYE KATILMADI
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in Ankara’daki zirveye katılıp katılmayacağı, Türkiye ile Azerbaycan arasında yaşanan son gelişmeler nedeniyle merak ediliyordu.
Azerbaycan Haber Ajansı APA, 29 Ekim Perşembe günü yayımladığı haberinde Aliyev’in Türkiye’deki zirveye katılmayacağını duyurmuştu. Haberde, Aliyev’in Bakü’de önceden planlanan program kapsamında FIFA U-15 Dünya Kupası’nın kapanış etkinliğine iştirak edeceği belirtilmişti.
Aliyev’in zirvede yer almaması, iki ülke arasında okullardaki kıyafet düzenlemesi üzerinden başlayan tartışmaların ardından gerçekleşti.
ERDOĞAN’DAN KIBRIS VE GAZZE MESAJI
Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşmasında Türk Devletleri Teşkilatı’nın Kıbrıs’taki Türk yönetimiyle ilişkilerini geliştirmesi gerektiğine yönelik temennisini de dile getirdi.
Bölgede İran ile artan gerilimin diplomatik yollarla çözüme kavuşturulmasını isteyen Erdoğan, Gazze’deki insani duruma da dikkat çekti.
Erdoğan, “Gazze'ye insani yardımların ulaştırılması ve yeniden imar çalışmalarının bir an evvel başlatılması için gerekli katkıyı sağlamalıyız” ifadelerini kullandı.
TÜRK DÜNYASI İÇİN ORTA KORİDOR VURGUSU
Konuşmasında ekonomik işbirliği ve ulaşım hatlarına da değinen Erdoğan, Türk dünyasının ticaret, ulaştırma ve enerji alanlarında daha güçlü bir merkez haline gelebileceğini söyledi.
Trans-Hazar Doğu-Batı Orta Koridoru’nun stratejik önemine işaret eden Erdoğan, “Türk dünyasını doğudan batıya uzanan güçlü bir ticaret, ulaştırma ve enerji merkezine dönüştürmek bizlerin elindedir. Trans-Hazar Doğu-Batı Orta Koridoru yarının ticaretine yön verecek stratejik bir hattır” dedi.
ZİRVEYE HANGİ LİDERLER KATILDI?
Ankara’daki zirvede Kıbrıs’taki Türk yönetiminin Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman da yer aldı.
Toplantıya katılan diğer isimler arasında Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev ve Türk Devletleri Teşkilatı Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev bulundu.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in katılmadığı zirvede, Türk dünyasının siyasi, ekonomik ve stratejik işbirliği başlıkları ele alındı.
TÜRKİYE-AZERBAYCAN GERİLİMİ NASIL BAŞLADI?
Ankara ile Bakü arasındaki tartışmanın arka planında, Azerbaycan’da okullarda uygulanmaya başlayan yeni kıyafet kuralları bulunuyor.
Söz konusu düzenlemenin ardından bazı okullarda başörtülü öğrencilerin derslere alınmadığı yönünde haberler yayımlandı. Gelişme, Türkiye'den bazı üst düzey bürokratlar ve yayıncılar tarafından eleştirildi.
Azerbaycan yönetimi ise Türkiye’den gelen açıklamaları ülkenin iç işlerine müdahale olarak değerlendirdi. Bu süreçte 31 Türkiye vatandaşının “istenmeyen kişi” ilan edilerek Azerbaycan’a girişinin yasaklandığı bildirildi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 21 Ekim’de Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’i telefonla arayarak Ankara’da düzenlenecek zirveye davet etmişti.
Gerilim sürecinde son olarak Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral’ın istifası gündeme geldi. Saral, 13 Ekim’de sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Azerbaycan’daki okullarda başörtülü öğrencilerin eğitim hakkının engellendiği yönündeki iddialara tepki göstermişti.
Saral paylaşımında, “Azerbaycan'da başörtülü öğrencilerin eğitim hakkının engellenmesi kabul edilemez. Bu çağda böylesi bir anlayışa asla geçit verilmemelidir” ifadelerini kullanmıştı.
